Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Новик - Ресейдің Императорлық әскери-теңіз флотының қорғалған крейсері. Ол Германияның Данциг қаласына жақын Эльбинг қаласындағы Шихау кеме жасау зауытында салынған.
Novík ( Новик) was a protected cruiser in the Imperial Russian Navy, built by Schichau shipyards in Elbing near Danzig, Germany.
Өмірбаян
"Новик" кемесі 3000 тонналық рейдтік крейсермен Ресейдің Тынық мұхит флотын күшейту бағдарламасы аясында тапсырылды. Бірнеше елдің кеме жасаушылары жоба ұсынды, ақырында неміс кеме жасаушылары Шичау Верке таңдалды, ол өзінің торпедалық қайықтарымен танымал. Жаңа крейсер 1900 жылы 2 тамызда суға түсіріліп, сынақтар 1901 жылы 2 мамырда басталды. Бастапқыда оның бұрандаларында тербеліс проблемалары болды, бірақ сынақ 1902 жылы 23 сәуірде 25,08 түйіннің орташа жылдамдығында бес сынақпен аяқталды. Бұл "Новик" крейсерін сол кездегі әлемдегі ең жылдам крейсерлердің біріне айналдырды. Бұл Ресейдің теңіз басшылығын таң қалдырды, сондықтан оның көшірмесі орыс тілінде жасалды. 1902 жылы 15 мамырда "Новик" Кронштадттағы Ресей теңіз базасына тағайындалды.
Novik was ordered as a part of a program to bolster the Russian Pacific Fleet with a 3000 ton class reconnaissance cruiser. Shipbuilders from several countries offered designs, and eventually the German shipbuilders Schichau Werke, better known for its torpedo boats was selected. The new cruiser was launched on 2 August 1900 and her trials began on 2 May 1901. Some initial vibration problems were experienced with her screws, but testing was completed on 23 April 1902 with five test runs at an average speed of 25.08 knots. This made Novik one of the fastest cruisers in the world at the time, which so impressed the Russian naval leadership that a near copy was made in the Russian On 15 May 1902, Novik was assigned to the Russian naval base at Kronstadt.
Ерте мансап
1902 жылы 14 қыркүйекте "Новик" Кронштадттан шығып, Киль каналы арқылы Тынық мұхитына қарай, Брест (5 қазан), Кадис, Неаполь және Пирейде тоқтады. Ол 11 желтоқсанда Грекиядан Порт-Саидқа кетті, бірақ ауа райының нашарлауы салдарынан кері бұрылуға мәжбүр болды, тек 20-21 желтоқсанда Суэц каналын кесіп өтті. Кейін ол Джидда, Джибути, Аден, Коломбо және Сабанға барып, 28 ақпанда Сингапурға, Манилаға, Шанхайға жетіп, ақыры 1903 жылы 2 сәуірде Порт-Артурға келді. Ол ресейлік крейсер Аскольдты дипломатиялық миссияда 1903 жылдың 26-29 мамырында Жапонияға алып барады. Ол ресейлік соғыс министрі Алексей Куропаткинді Кобе мен Нагасакиге жеткізді, 12-13 маусымда Порт-Артурға оралды. Содан кейін 23 шілдеде Владивостокқа капиталды жөндеу мен құрғақ докқа тексеруге жіберілді. Тынық мұхит флотының басқа кемелері сияқты, ол да жаңа қара түсті зәйтүн бояу схемасын алды. Ол қыркүйек айының басында Порт-Артурға оралды.
On 14 September 1902, Novik departed Kronstadt for the Pacific, via the Kiel Canal, stopping at Brest (5 October), Cadiz, Naples and Piraeus, where she rendezvoused with the battleship Russian battleship Imperator Nikolai I. She departed Greece for Port Said on 11 December, but was forced to turn back due to severe weather, only transiting the Suez Canal on 20–21 December. Afterwards, she called on Jeddah, Djibouti, Aden, Colombo and Sabang, reaching Singapore on 28 February 1903, Manila, Shanghai and finally arriving at Port Arthur on 2 April 1903. She was assigned to accompany the cruiser Russian cruiser Askold to Japan from 26 to 29 May 1903 on a diplomatic mission, conveying Russian Minister of War Aleksey Kuropatkin to Kobe and Nagasaki, returning to Port Arthur from 12 to 13 June. She was then sent to Vladivostok over overhaul and dry dock inspection from 23 July. As with other ships in the Pacific Fleet, she received a new dark olive paint scheme. She returned to Port Arthur in early September.
Ресей-жапон соғысы
Новик 8 дюймдік снарядтан аз зақымданған. Ол жапондық эсминстерді 9 ақпанда, Порт-Артур шайқасында, 30 мильдей ұшыраған. "Новик" кемесі командирі капитан Николай фон Эссен ресейлік флотта жауынгерлік әрекет жасайтын бірнеше кемелердің бірі болды. Жауды қуып жету үшін жапондық эскадрильяға 3000 метр қашықтықта торпеда жіберді, бірақ нәтиже бермеді. Новиктің зақымдануын қалпына келтіру үшін тоғыз күн қажет болды. 1904 жылы 10 наурызда адмирал Макаров порт Артурдан "Новик" кемесімен бірге "Баян" крейсерімен бірге өзінің бір жойғышын құтқару үшін, жапон жойғышымен жауынгерлік ұрысқа шықты. Үш рет қашуға тырысқаннан кейін, жапондық бронекерлердің келуімен бірге жағалаудағы батареяның қорғанысына қарай кері шегінгеннен кейін, орыс жойғыш ақыры суға батып, Макаров пен Новик Порт-Артурға оралды. 1904 жылы 13 сәуірде ұқсас оқиға болды, "Страшни" торпедалық кеме жойғышы жапондық торпедалық кеме жойғыштармен соғысып, тұншығып бара жатқанда, орыс крейсері "Баян" пайда болды, бұл жау жойғыштарының тез арада аймақтан кетуіне себеп болды. Бірақ Баян кері шегінген жапондық эсминецтердің өздерінің бронекрыжаттарына қарай бет алғанын да білген. Баян аман қалғандарды жинап алды, содан кейін Порт-Артурдың сыртында адмирал Макаровпен өзінің флагманы Петропавловск бортында, сонымен бірге "Новик", "Аскольд", "Диана" крейсерлері мен "Полтава" линкорымен кездесті. Бірнеше минуттан кейін флагман Порт-Артурдың кіреберісінің жанында үш минаға соқтығысты және көп адам қаза тапты (соның ішінде адмирал Макаров та). Содан кейін кеме Порт-Артурдың қауіпсіз жеріне оралды. 23 маусымда Новик тағы да Порт-Артурдан сәттіліксіз ұшуға ұмтылды, бұл жолы Макаровтың мұрагері адмирал Вильгельм Витгефттің қол астында. 10 тамызда Ресей флоты тағы да Порт-Артурдың жапон блокадасын орындауға тырысты. Нәтижесінде Сары теңіз шайқасында ресейлік кемелердің көпшілігі портқа оралды, бірақ бірнешеулері әртүрлі бейтарап порттарға қашып кетуге тырысты. "Новик" кемесі үш рет жарылып, екі адам қаза тапты. Новик бейтарап неміс портына жетті; алайда интернаттаудан аулақ болу үшін командир Михаил Федорович фон Шульц өзінің жапондық қуғыншыларын жапондық үй аралдарынан Владивостокқа қарай, сол жерде орналасқан ресейлік крейсерлік эскадрильяға қосылуға үміттенуді таңдады. Новикті жапон крейсері Цусима қуып келді, оған кейіннен жапон крейсері Читосе қосылды. Сахалинде көмір тасу кезінде жапондық көлік кемесі Novik-ті көріп, Анива шығанағында тұтқындалып, Цусима Корсаков шайқасына мәжбүр болды. Өзінің қару-жарағынан үмітсіз басым екенін түсінген фон Шульц Новикті суға батыруды бұйырды.
Novik suffered minor damage from an 8 inch shell, after she single handedly pursued the attacking Japanese destroyers for nearly 30 miles on 9 February 1904, during the Battle of Port Arthur. Novik's commander, Captain Nikolai von Essen was one of the few ships in the Russian fleet to offer combat, and the only one to pursue the enemy, closing to within 3,000 yards of the Japanese squadron to deliver a torpedo, without effect. Novik's damage required nine days to repair. On 10 March 1904, Admiral Makarov sortied in Novik as his flagship, from Port Arthur, along with the cruiser Bayan to rescue one his destroyers, then in hot combat with a Japanese destroyer, just outside of shore battery range. After three attempts, withdrawing each time to within shore battery protection, coupled with the arrival of Japanese Armored Cruisers, the Russian destroyer finally sank, and Makarov and Novik returned to Port Arthur. On 13 April 1904, a similar incident occurred, the Torpedo Boat Destroyer Strashni was fighting Japanese Torpedo Boat Destroyers, and was in sinking condition, when the Russian cruiser Bayan showed up, which quickly caused the enemy destroyers to leave the area. But the Bayan also knew that the retreating Japanese destroyers were headed to their own Armored Cruisers. Bayan picked up some survivors, then just outside of Port Arthur met with Admiral Makarov aboard his flagship Petropavlovsk, along with the cruisers Novik, Askold, Diana, and the battleship Poltava just coming out of Port Arthur. Several minutes later the flagship struck three mines just outside the entrance to Port Arthur, and sank with great loss of life (including Admiral Makarov). The fleet then returned to the safe confines of Port Arthur. On 23 June, Novik was again part of an unsuccessful attempted sortie from Port Arthur, this time under Makarov's successor, Admiral Wilgelm Vitgeft. On 10 August, the Russian fleet once more attempted to run the Japanese blockade of Port Arthur. In the resulting Battle of the Yellow Sea, most of the Russian ships returned to port but several managed to escape to be interned in various neutral ports. Novik was slightly damaged by three hits and two crewmen were killed. Novik reached the neutral German port of Qingdao ; however, choosing to avoid internment, Commander Mikhail Fedorovich von Schultz chose to outrace its Japanese pursuers around the Japanese home islands towards Vladivostok, hoping to join with the Russian cruiser squadron based there. Novik was pursued by the Japanese cruiser Japanese cruiser Tsushima, which was later joined by Japanese cruiser Chitose. Spotted by a Japanese transport ship while coaling at Sakhalin, Novik was trapped in Aniva Bay, and forced into the Battle of Korsakov by Tsushima. Realizing that he was hopelessly outgunned and after sustaining five hits, three of them under the water line, von Schultz ordered Novik scuttled, intending to make salvage impossible.
Қызмет ету мерзімі (Жапония)
Жапон императорлық әскери-теңіз флоты "Новик" кемесінің жылдамдығына таң қалды. Корсаков шайқасында (және кемеге өз командасының зақым келтіргеніне қарамастан) 1905 жылы тамыз айында инженерлік команданы жіберіп, оны құтқарып алды. Операцияны орындау үшін бір жылға жуық уақыт кетті. Ауасы құлаған кеме Йокосука әскери-теңіз арсеналында жөнделіп, 1906 жылы 20 тамызда Жапон императорлық әскери-теңіз флотына Сузуя ретінде жіберілді. Жаңа аты Новик тұтқындалған жердің маңында орналасқан Сузуя өзенінен алынған. Жөндеу жұмыстары кезінде оның бастапқы қазандықтары сегіз Миябара қазандықтарына ауыстырылды, оның үш түтіндіктері екіге дейін қысқартылды, оның бүйірлік қозғалтқыштары алынып тасталды және қуаттылығы 6000 Қ.с. дейін қысқартылды. Судзуяның алдыңғы және артқы негізгі пушкалары 120 мм-лік пушкалармен ауыстырылды, ал оның төрт 120 мм-лік пушкасы 76 мм-лік пушкалармен ауыстырылды. Сондай-ақ, ол өзінің алты 47 мм-лік Hotchkiss және екі 37 мм-лік пулеметтерін сақтап қалды. 1908 жылдың желтоқсанына дейін барлық жөндеу жұмыстары аяқталып, ол ресми түрде крейсер емес, авизо ретінде тағайындалды. Шын мәнінде, ол IJN-де негізінен жоғары жылдамдықты барлау және жөнелту кемесі ретінде қызмет етті; алайда, оның шайқаста зақымдануы мен қазандықтарының аздығына байланысты жөнделген кеме бастапқы конфигурациясына қарағанда тек ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізе алды. Сонымен қатар, сымсыз байланыс технологиясының дамуы осындай кемелерді тез арада ескірген. Сузуя 1912 жылы 28 тамызда екінші сыныпты жағалауды қорғау кемесі ретінде қайта жіктеліп, 1913 жылы 1 сәуірде ескірген деп танылды және қоқыс үшін сатылды.
The Imperial Japanese Navy had been impressed with the speed of Novik, and despite the considerable damage inflicted during the Battle of Korsakov (and the damage created by its own crew in attempting to scuttle the vessel), sent an engineering crew to salvage the vessel as a prize of war in August 1905. The operation took almost a year to accomplish. The wreck was repaired at the Yokosuka Naval Arsenal, and commissioned in the Imperial Japanese Navy as Suzuya on 20 August 1906. Her new name came from the Suzuya River in Karafuto, near where Novik was captured. During the repair work, her original boilers were replaced by eight Miyabara boilers, her three smokestacks were reduced to two, her lateral engines were removed and power output was reduced to 6,000HP. Suzuya's bow and stern main guns were replaced with 120 mm guns and her four 120 mm guns amidships were replaced by 76 mm guns. She also retained her six 47mm Hotchkiss guns and two 37mm guns. All repairs were complete by December 1908, and she was officially designated as an aviso rather than as a cruiser. Indeed, she served with the IJN primarily for high speed reconnaissance and as a dispatch vessel; however, due to her battle damage and fewer boilers, the repaired vessel could only attain a maximum speed of , as opposed to in her original configuration. Furthermore, the development of wireless communications quickly made such dispatch vessels obsolete. Suzuya was re classified as a second class coastal defense vessel on 28 August 1912, and was declared obsolete and sold for scrap on 1 April 1913.