Кіріспе

Кишвауки өзені (Kishwaukee River) - АҚШ-тың Иллинойс штатында орналасқан 102 км. Бұл Рок өзенінің саласы

Орналасқан жері

Кишуки өзені Вудстоктан Рокфордқа (Иллинойс штаты) ағады, ол Рок өзенінің саласы болып табылады. Өзен Вудсток қаласындағы 47-ші және 14-ші автожолдардың қиылысынан басталады. Ол Иллинойс штатының солтүстігінен Рок өзеніне дейін созылып жатыр. Өзеннің бұл бөлігі Солтүстік тармақ немесе Негізгі тармақ деп аталады. Бұл өзеннің орташа ені 15 метр, бірақ ол Бун округінің шекарасына жақын кең және тереңдейді. Кишвауки өзенінің оңтүстік тармағы Кропси моренасындағы Шаббонадан басталады. Өзен солтүстікке қарай Генуяға қарай ағады, онда батысқа қарай бұрылады және солтүстік-солтүстік-батысқа қарай ағады және Черри аңғарының маңында Солтүстік тармаққа қосылады. Оңтүстік бөлімшесінің орташа ені 17 метр. Су айдынының үштен екі бөлігін егіндік жерлер алып жатыр.

Тарих

Кишваукиді адамдар мыңдаған жылдар бойы қолданған. Американың түпкүлкілері оны сауда және ауылдар арасындағы сапарлар үшін тасуға, сонымен қатар үй шаруашылығы үшін су алуға қолданған. Кишвауки атауы потаватоми сөзінен алынған, яғни "сикомор өзені" деген мағынаны білдіреді. Потаватомилер өзен аңғарындағы үлкен ағаштарды жинап, каноэ жасап шығаратын. Өзен сикомор ағашының ең солтүстік табиғи аумағын белгілейді. Американың түпкүлкілері бұл аймаққа соңғы мұз дәуірінің соңғы жылдарында келе бастады. Кишваукидің аузының жанында, Рок өзені аңғарынан тым алыс емес жерде, 900 жылы немесе 1400 жылы Миссисипп кезеңінде салынған бірнеше жер төбелері орналасқан. 1650 жылы басталған деп есептелетін тарихи америкалықтар кезеңінен археологиялық ескерткіштер табылған жоқ. Сол уақытта осы аймақты бірнеше тарихи америкалық тайпалар мекендеген. Потаватомиден басқа, Маскутендер 1655 жылы еуропалықтармен алғашқы байланыс кезінде Кишвауки аймағында болды. ДеКалб қаласы 1954 жылдан бері Кишвауки өзеніндегі балықтардың жартысынан астамы өлтірілген орын болды. Сол жылдан бері 19 балық өлтірілгені туралы дерек бар, олардың 11-і ДеКальб қаласының шегінде болған. 1984 жылы Кишвауки өзенінде балықтардың өлімі туралы жақсы дерек бар. IDOC-тің хабарлауынша, 1984 жылғы балық өлімі және басқа да бірқатар оқиғалар ДеКальбтегі Тейлор көшесінде жұмыс істеген Дель Монте консервілеу зауытында үлкен консервілеу қызметімен байланысты. 1984 жылы балық өлімі өзеннің бір бөлігін Лусинда даңғылының солтүстігіндегі бұрылыстан, Энни Вудсқа жақын Линкольн тас жолына дейін әсер етті. IDOC Del Monte-дегі ақаулы құбырдың осы балық өліміне себепкер екендігін дәлелдейтін дәлелдерді жинады. Дель Монте олардың кінәлі екенін анықтағаннан кейін, мемлекетке жоғалған балықтың келісілген құнын төледі және осындай апаттың алдын алу үшін шаралар қабылдады.

2007 жылғы су тасқыны

2007 жылдың 24 тамызында Иллинойс штатының ДеКалб қаласында Кишвауки өзенінің ең биік деңгейі 15,27 футқа (барлық уақыттағы рекорд 15,8 фут) жеткен. Бұл өзеннің деңгейі 5 метрден жоғары көтерілген екінші рет болды.

Геологиялық

Кишвауки айналасындағы аймақтың көп бөлігі мұздықпен қалыптасқан. ДеКалб округінің алғашқы тұрғындары аймақты үстіне орналасқан тас тастарды байқаған. Бұл дөңгелек және гранитті тас қатпарлардың көлемі оқ ұшынан бастап, салмағы тоннадан асатын алып тастарға дейін жетеді. Бұл тас тастарды жергілікті тұрғындар "қатты бас" деп атаған. Олар астық қоймаларын және құдықтарды таспен қалау үшін пайдаланылған. Мұздықтану тас тастарды пайда етіп, жылжытты. Екі ірі мұз қаптамасы Кишвауки бассейнінің үстіне өткен уақытта өркендеді. Алғашқысы - Иллинойс халқы осыдан 300-125 мың жыл бұрын осы аймақты мекен еткен. Иллинойс бүкіл аймақты қамтыса да, оның қамтылуының дәлелі тек таңдалған жерлерде жер бетіндегі бірнеше шөгінділерде кездеседі. Екінші мұз қатқыры, Висконсинан, осыдан 25000 - 13500 жыл бұрын осы аймаққа көтеріліп, бұрынғы мұздықтардың көпшілігін жауып тастады. Мұздықтың шеткі шеті бір кезде тұрған жерді белгілейді. Осы құрылымдардың ең көрнектілерінің бірі - Маренго моренасы, ол МакГенри округінің батысындағы солтүстік-оңтүстік моренасы; ол оңтүстік-батысқа қарай Кане округінің солтүстік-батысына қарай созылады. Бұл тау жотасы моренаның бойында орналасқан Маренго қаласының атымен аталған. Маренго моренасының солтүстігінде және Солтүстік тармақ Кишуки өзенінің батысында Маренго моренасы арқылы терең депрессия немесе ойыс орналасқан. Депрессия - мұз астындағы арна, оның түбінде өзендер мен бұлақтардың жоқтығы арқылы аңғардан оңай ажыратылады. Бұрын мұздықтың астынан және алдынан мұздықтың мұраны құйылған кезде мұздық суды алып жүретін.

Жабайы табиғат

"А" класы ағысындағы балықтар ретінде Кишваукиде шөгіндісіз ортада өркендейді. А класын Иллинойс табиғи ресурстар департаменті (IDNR) белгілейді, IDNR балық популяциясын үлгілейді және бүкіл штаттағы өзендердегі ластануды өлшереді. А класының атауы балық түрлерінің едәуір көпшілігі саздыққа төзбейтін өзенді сипаттайды. Кишуки өзенінің су айдынында 28 құрып кету қаупі бар, қауіп төндірген немесе бақылау тізіміне енгізілген түрлер бар.

Өсімдіктер

Кишвауки бойында өсімдіктер мол. Түрлі жергілікті өсімдіктер: шұңқыр дуалынан, әйелдің аяқкиімінен, өсекқұртқа дейін, триллиумнан алабұғаға дейін. Қазан айының соңында Skunk көкөнісі гүлдейді, ал спектрдің екінші шетінде алтын таған мен гениялар қазан айының соңында гүлдейді. Кишвауки бассейнінде өсімдіктердің 1070 түрі кездеседі, бұл штаттың тамырлы өсімдіктерінің 34% -ы. Бұл санның 14-і Иллинойста жойылып кету қаупі бар деп саналады, ал тағы 14-і 1997 жылдан бастап мемлекетте қауіп төндіреді. Сонымен қатар, далалық бұталық кловер бассейнде кездесетін федералды қауіп төндіретін түр болып табылады.

Кишвауки өзенінің мемлекеттік балық және жануарлар дүниесі аймағы

Губернатор Джордж Райанның басқаруымен Иллинойс штаты ДеКалб округіне жататын Кишвауки өзенінің бойындағы жерлерді сатып алды. Жерді Иллинойс ашық жер қоры қаржысымен 2,68 миллион доллар жұмсаған. Бұл аймақ Кишвауки өзенінің мемлекеттік балық және жабайы жануарлар аймағы ретінде жұртшылыққа ашылды.

Виннебаго округі

Виннебаго округінің орман қоры ауданы Кишвауки өзенінің орман қорығын басқарады және күтіп ұстайды. Бұл қорық 1927 жылы ауданның меншігіне өтті. Қорғаудың құрамына каноэмен жүруге, 1,5 миль (2 км) жаяу жүру жолдары, балық аулауға және емен ормандар алаңы кіреді. Самырсын ормандары - Иллинойс табиғи аумағы инвентаризациясының ерекше табиғи сапасы бар жері, ал жолдар қоғамдық қолжетімділікті қамтамасыз етеді. Виннебаго округінің орман қоры ауданы сондай-ақ Оук Ридж орман қоры, Дир Рун орман қоры, Эспеншайд мемориалдық орман қоры, Маккиски орман қоры, Блэкхок Спрингс орман қоры, Кишуки бұрқағы Солтүстік орман қоры, Кишуки бұрқағы Оңтүстік орман қоры, Рокфорд Ротари орман қоры, Кильбак Блаффс орман қоры және Хинчлифф орман қоры иелік етеді және басқарады. Рокфорд парк округінің иелігінде және басқарады Сет Б. Атвуд паркі, бұрынғы мылтық полигоны Грант лагері. Бауман паркінің иесі және басқарушысы - Черри Вэлли ауылы.

Қоршаған ортаны қорғау

1996 жылы құрылған Кишуки өзені экожүйелік серіктестігі - өзеннің табиғи ресурстарын сақтап қалуды мақсат еткен ұйым. 2012 жылы құрылған Кишвауки өзенінің достары - бұл коммерциялық емес ұйым, оның миссиясы өзеннің және оның айналасындағы жерлердің табиғи сипатын қалпына келтіру және сақтау, қауіпсіз және жауапты демалуға ынталандыру, су айдынын бүлінуден қорғау және аймақтың табиғат көркіне деген бағасын арттыру арқылы өзеннің және оның айналасындағы жерлердің жақсы басқаруын насихаттау және арттыру.