Кіріспе

Пунджабтағы қала, Пәкістан және сикхтер дінінің қасиетті орны Картарпур (, ਕਰਤਾਰਪੁਰ; ) - Пәкістанның Пунджабтағы Наруал ауданындағы Шакаргарх Техсилдегі Лахор қаласынан 102 км жерде орналасқан қала. Рави өзенінің оң жағалауында орналасқан, оны сикхтердің алғашқы гурусы Гуру Нанак құрған, ол алғашқы сикхтер қауымын құрған.

География

Картарпур қаласы Нарувал ауданында орналасқан. Оның орташа биіктігі 155 метр (511 фут)

Тарих

Сикхтардың алғашқы гурусы Гуру Нанак 1504 жылы Рави өзенінің оң жағалауында Кароридің садақасы арқылы Картарпур қаласын құрды. Картарпур атауы "Жаратушы немесе Құдай қаласы" дегенді білдіреді, панджаби тілінен "ਕਰਤਾਰ" (Kartar) "Жаратушы" немесе "Жарату Иесі" дегенді білдіреді және "ਪੁਰ" (Pur) "Қала" дегенді білдіреді. Бұл жерде барлық адамдар, дінге, тапқа қарамастан, бірге өмір сүріп, алғашқы "сикх қауымын" құрады. 20 жыл бойы жер кезіп жүрген соң, Гуру Нанак отбасымен бірге Картарпур қаласында қоныстанды. 1539 жылы қайтыс болғаннан кейін индустар да, мұсылмандар да оны өздері деп мойындады және олардың арасында ортақ қабырғасы бар мазары тұрғызылды. Рави өзенінің ағысы өзгеріп, ақыр соңында кесенелерді алып кетеді. Бірақ Гуру Нанақтың ұлы оның күлін сақтап, оны өзеннің сол жағалауына қайтадан көміп тастады. Нанақтың қайтыс болғаннан кейін, алғашқы сикх қауымының штаб-пәтерін оның мұрагері Гуру Ангад Картарпурдан Хадур ауылына көшірді. Гуру Нанак қайтыс болған деп саналатын жерде Гурдвара Картарпур Сахиб салынды. Сикхтардың екінші ең қасиетті жері деп саналады. 1947 жылы Үндістанның бөлінуі кезінде аймақ Үндістан мен Пәкістанға бөлінді. Радклиф желісі Рави өзенінің оң жағалауындағы Шакаргарх, соның ішінде Картарпур, Пакистанға, ал Рави өзенінің сол жағалауындағы Гурдаспур аймағын Үндістанға берді.

Қартарпур дәлізінің құрылысы

2019 жылдың 9 қарашасында Премьер-Министр Имран Хан шекарадан тыс Картарпур дәлізін ашып, Үндістандық сикхтерге визасыз Пәкістанға баруға мүмкіндік берді. Сол күні 500-ден астам үндістандық паломшылардың алғашқы тобы Сикхтер дінінің негізін қалаушы Гуру Нанак Девтің соңғы жері болған шекарадан тыс жерлерге қатысты "Үндістанның сезімдерін құрметтегені" үшін Премьер-Министр Ханға алғыс білдірді. Делегация құрамында бұрынғы премьер-министрдің әйелі Гуршаран Каур, Пәнжабтың бас министрі капитан Амариндер Сингх, Навжот Сингх Сидху, Санни Деол және 150 үнді парламентарийлері болды.

Демография

Тұрғындар негізінен панджаби. Халықтың басым бөлігі Гурджар, Раджпут және Джат касталарына жатады. 1947 жылы Пәнжабты бөлгеннен кейін азшылықтағы индустар мен сикхтер Үндістанға көшіп келді, ал көптеген мұсылман босқындары Картарпурға қоныс аударды.