Кіріспе

Нанкана Сахиб () – Пәкістанның Пенджаб провинциясындағы Нанкана Сахиб ауданының орталығы. Бұл қалада дүниеге келген және алғаш рет уағыз айта бастаған сикхтердің бірінші гуруы Гуру Нанак есімімен аталған. Нанкана Сахиб – сикх дінінің ең маңызды қасиетті орындарының бірі. Ол Лахор қаласынан шамамен батысқа қарай, ал Фейсалабадтан шамамен шығысқа қарай орналасқан. 2017 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 110 135 адамды құрайды. 2005 жылға дейін бұл қала Шейхупура ауданының құрамында болған.

Тарих

Бастапқыда бұл жерді индуист билеушісі Раджа Вайрат құрған. Алғашқыда ол Раипур деп аталды, бірақ Үндістан субконтинентіне жасалған ислами шапқындар кезінде қиратылды. Алғашқы қоныстың орнында Дели сұлтандығы тұсында Раи Бхой жаңадан қала салды. Раи Бхой – Бхати руынан шыққан Раджпут, оның индуист атасы суфизмнің ықпалымен ислам дініне кірген, сол себепті ол Раи Бхой Ди Талванди деп аталды. Оның шөбересі Раи Булар Бхатти, Гуру Нанак дүниеге келгеннен кейін оны «Нанкана Сахиб» деп атады. Нанкана Сахиб гурдварасы моғол дәуірінде, шамамен 1600 жыл шамасында сикхтермен салынды. Оны 1819-20 жылдары Пәнжабтың махараджасы Ранжит Сингх жаңартып, көркейтті. Акали қозғалысы кезінде 1921 жылдың 20 ақпанында Нанкана Сахибтегі гурдвараның Удаси маханты (руханиятшысы) Наран Дас өзінің адамдарына Акали наразыларына оқ атуға бұйрық берді, нәтижесінде Нанкана қырқыны орын алды. Оқ ату кеңінен айыпталды, және осы тарихи Жанм Астан гурдварасының сикхтерге қайтарылуына дейін үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді. 1930 және 1940 жылдары сикхтер тағы да ғимараттар салып, сәулеттік дизайнын жетілдірді.

География

Нанкана Сахиб және оның айналасы бұрын Шейхупура ауданының бір бөлігі болған. 2005 жылдың мамыр айында провинциялық үкімет Нанкана Сахибтің мәртебесін аудан деңгейіне көтерді, бұл аймақтағы дамуды ынталандыру мақсатында жасалды. Қазіргі күйде Нанкана Сахиб ауданы үш төңіректі қамтиды: Нанкана Сахиб, Шах Кот және Сангла Хилл. 2008 жылдың желтоқсанына дейін Нанкана Сахиб ауданы Сафдарабад төңірегін де қамтыды. Аудандық үкімет жергілікті қоғамдастық пен Раи Булар отбасының бірлескен мүддесімен университеттер, ауруханалар және денсаулық сақтау мекемелерін салуды жоспарлап отыр. 2007 жылы Пәкістан үкіметі Гуру Нанак туған жері Нанкана Сахибте сикх діні мен мәдениетіне арналған университет құру жоспарын жариялады. Пәкістанның Эвакуациялық сенім мүлігі кеңесінің (ЭТПБ) төрағасы, генерал (қ.қ.) Зұлфиқар Әли Хан: «Нанкана Сахибте жоспарланған халықаралық Гуру Нанак университеті сикх діні мен мәдениеті бойынша ең жақсы архитектураға, оқу бағдарламаларына және зерттеу орталығына ие болады» деді.