Кіріспе
Пәкістанмен шектес Үндістанның Пәнджаб штатындағы мегаполис, Амритсар қаласы, тарихи түрде Рамдаспур деп те, халық арасында Амбарсар деп те аталады. Лудхианадан кейін Пәнджаб штатындағы екінші ірі қала. Пәнджабтың Маджа аймағында орналасқан маңызды мәдени, көлік және экономикалық орталық. Қала Амритсар ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Чандигархтан солтүстік-батысқа және Нью-Делиден солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Үндістан-Пәкістан шекарасына жақын және Пәкістанның Лахор қаласынан солтүстік-шығысқа қарай жатыр. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 1 132 383 адамды құрайды. Штаттағы он муниципалдық корпорацияның бірі. Карамжит Сингх Ринту қаланың мэрі қызметін атқарады. Біріккен Ұлттар Ұйымының 2018 жылғы мәліметтері бойынша, Амритсар Пәнджабтағы екінші ең көп халқы бар қала және штаттың ең ірі астаналық аймағы, халқы шамамен 2 миллион адамды құрайды. Амритсар – Амритсар астаналық аймағының орталығы. Амритсар Пәнджабтың экономикалық астанасы. Күн сайын шамамен жүз мың туристі қабылдайтын маңызды туристік орталық. Үндістан үкіметінің "Мұралық қалаларды дамыту және жаңғырту" (HRIDAY) бағдарламасы бойынша қала мұралық қалалардың бірі ретінде таңдалды. Сикх дінінің ең қасиетті және ең көп зиярат ететін гурудвараларының бірі – Алтын ғибадатхана осы қалада орналасқан. Қала Амритсари тағамдарымен, ағаштан жасалған шахмат тақталары мен шахмат фигураларын өндіру өнеркәсібімен де танымал.
the city
Amritsar , historically also known as Rāmdāspur and colloquially as Ambarsar, is the second largest city in the Indian state of Punjab, after Ludhiana. It is a major cultural, transportation and economic centre, located in the Majha region of Punjab. The city is the administrative headquarters of the Amritsar district. It is situated north west of Chandigarh, and north west of New Delhi. It is from the India Pakistan border, and north east of Lahore, Pakistan. According to the 2011 census, the city had a population of 1,132,383. It is one of the ten municipal corporations in the state; Karamjit Singh Rintu is serving as the mayor of the city. According to the United Nations, as of 2018, Amritsar is the second most populous city in Punjab and the most populous metropolitan region in the state, with a population of roughly 2 million. Amritsar is the centre of the Amritsar Metropolitan Region. Amritsar is the economic capital of Punjab. It is a major tourist centre with nearly a hundred thousand daily visitors. The city has been chosen as one of the heritage cities for the Heritage City Development and Augmentation Yojana (HRIDAY) program of the Government of India. It is home of the Golden Temple, one of Sikhism religion's most spiritually significant and most visited gurudwaras. The city is also known for Amritsari food, and wooden chessboards and the chess pieces manufacturing industry.
Мифология
Амритсардағы Бхагван Вальмики Тират Стал Рамаянаның авторы Махариши Вальмикидің ашрамы болған жер деп есептеледі. Рамаяна бойынша, Сита Раманың ұлдары Лава мен Кушаны Рамтират ашрамында дүниеге әкелді. Көптеген адамдар жыл сайынғы жәрмеңкеде Рамтират ғибадатханасына келеді. Жақын орналасқан Лахор және Касур қалаларын Лава мен Куша құрған деген сенім бар. Раманың ашвамедха яджнасы кезінде Лава мен Куша ритуалдық жылқыны ұстап алып, бүгінгі Дургиана ғибадатханасының жанындағы ағашқа Хануманды байлаған деп саналады.
География
Амритар Солтүстік Үндістанның Пенджаб штатының Маджха аймағында, теңіз деңгейінен орташа еңіздігі [көрсетілмеген] биіктікте орналасқан және Пәкістанмен шекарадан шамамен 24 шақырым (15 миль) шығысқа қарай жатыр. Әкімшілік қалалар: Ажнала, Аттари, Беас, Буда Тех, Шехарта Сахиб, Жандиала Гуру, Мажита, Раджасанси, Рамдас, Рейя, Верка қаласы және Баба Бакала.
Климат
Солтүстік-батыс Үндістанға тәндей, Амритсардың ыстық, жартылай құрғақ климаты (Köppen BSh) бар, ол муссондық әсерге ие ылғалды субтропиктік климатқа (Cwa) жақын. Амритсарда температура әдетте төрт маусымға бөлінеді: қыс (желтоқсаннан наурызға дейін), онда температура 1 °C (30 °F) дейін төмендеуі мүмкін; жаз (сәуірден маусымға дейін), онда температура 45 °C (113 °F) дейін жетеді; жаңбыр маусымы (шілдеден қыркүйекке дейін); және жаңбырдан кейінгі маусым (қазаннан қарашаға дейін). Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен ... құрайды. Ең төменгі тіркелген температура 3,6 °C (26 °F) – 1996 жылдың 9 желтоқсанында, ал ең жоғары температура 48,0 °C (118 °F) – 2013 жылдың 23 мамырында тіркелген. Қаланың ресми метеостанциясы Раджасансидегі азаматтық әуежайда орналасқан. Бұл жердегі ауа райының жазбалары 1947 жылдың 15 қарашасынан басталады.
Экономика
Амритар – Пәнджабтың екінші ірі қаласы және ауданы. Бұл сонымен қатар Пәнджабтың ең қарқынды дамитын қалаларының бірі. 1980-жылдардың ортасында қала тоқыма өнеркәсібімен әйгілі болды. Амритардың саудасы мен өнеркәсібі 1980-жылдардағы қақтығыстар кезеңінде зор үзіліс көрді, бірақ қалада әлі де көптеген тоқыма фабрикалары, тоқыма тігін цехтары және кесте тігу фабрикалары жұмыс істеп тұр. Ол пашмина шалдары, жүн киімдері, көрпелер және тағы да басқаларымен танымал. Халықтық қолөнердің ішінде, Амритар ауданындағы Жандиала Гурудың Татераларының шеберлігі 2014 жылы ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұралар тізіміне енгізілді, ал осы қолөнерді «Вирасат» жобасы аясында қайта жаңғыртуға жасалған күш-жігер – Үндістандағы қолөнерді жаңғырту бойынша ең ірі мемлекеттік бағдарламалардың бірі. Туризм және қонақжайлылық соңғы кезде жергілікті экономиканың негізгі тірегіне айналды, себебі туристердің саны күрт өсті. Туристер ағынының артуына байланысты жүздеген шағын және бірнеше ірі қонақ үйлер бой көтерді. Ресторандар, такси қызметтері, жергілікті дүкен иелерінің барлығы туризмнің өркендеуінен пайда тапты.
Ауа
Амритсарда Шри Гуру Рам Дас Джи халықаралық әуежайы орналасқан. Бұл әуежай тікелей халықаралық рейстер арқылы Үндістанның басқа қалаларымен және шетелдермен байланысты. Халықаралық трафик бойынша елдегі ең қызығушылық танытатын 12-ші әуежай болып табылады. Ол Амритсар қаласымен қатар Пәнжаб облысының және көршілес штаттардың бірнеше аудандарына қызмет көрсетеді.
Темір жол
Амритсар Junction темір жол станциясы – Амритсар қаласын қамтамасыз ететін басты станция. Бұл Үндістанның Пәнджаб штатындағы ең жүйрік теміржол станциясы және Солтүстік теміржолының ең көп кіріс әкелетін станцияларының бірі. Амритсар Junction темір жол станциясындағы жоғары трафик деңгейіне байланысты, Үндістан темір жолдары осы станциядағы жүк ағынын азайту мақсатында Чхехарта және Бхагтанвала есімді екі спутниктік станцияны дамытуды жоспарлап отыр. Бірінші кезеңде 6 пойыз Чхехарта теміржол станциясына көшіріледі. Үндістан теміржол стансаларын дамыту корпорациясы Амритсар Junction теміржол станциясын халықаралық әуежай үлгісінде, мемлекеттік-жеке серіктестік (PPP) моделі бойынша әлемдік деңгейдегі станцияға айналдыруды жоспарлап отыр. Жобаға GMR компаниясының ішіндегі 7 жеке компаниядан ұсыныстар түсті.