Кіріспе

Арент (/'//V//r//@//n//d//@/) халқы, кейде Аранда, Арунта немесе Арарранта деп аталады, бұл Арент жерінде, Мпарнтьеде (Алиса Спрингс) және Солтүстік территорияның Орталық Австралия аймағының айналасындағы аудандарда тұратын Австралияның аборигендер тобы. Көптеген адамдар әлі күнге дейін әртүрлі арренттік диалекттерде сөйлейді. Кейбір арренттер өз елінен алыс жерлерде, соның ішінде Австралияның ірі қалаларында және шетелдерде тұрады. Арренте мифологиясы мен руханилығы пейзажға және "Ұйғару" шығармаларына бағытталған. Алтжира - барлық тірі жаратылыстарға айналған анапертваның жаратушысы. Тжурунга - діни маңызы бар заттар. Арренте кеңесі - Арренте жерлерінің өкілді және әкімшілік органы және Орталық жер кеңесіне кіреді. Туризм Элис-Спрингс және оның маңындағы қауымдастықтардың экономикасы үшін маңызды.

Тілдер

"Аранда" - Arrernte атауларының дәстүрлі айтылуының оңайлатылған, австралиялық ағылшыншасы. Arrernte ата-бабаларының бәрі Arrernte тілдер тобындағы көптеген Arrernte диалекттерінің бірін немесе бірнешесін сөйледі. Бүгінде олардың бірнешеуі мүлдем немесе жуырда жойылып кетті, бірақ кейбіреулері (әсіресе Шығыс немесе Орталық Арренте) кеңінен таралған және мектептерде оқытылады. Арренттелердің ым тілінде де өте жақсы дамыған.

Мәдениет

Аррренттегі дін мен мәдени өмірді ХІХ ғасырдың аяғында лютерандық миссионер Карл Стрехлоу, австралиялық антропологтар Уолтер Болдуин Спенсер мен Фрэнсис Гиллен, кейіннен Т. Г. Х. Стрехлоу толықтай жазған. Ол 1932 және 1974 жылдар аралығында Арренте ер адамдары Стрехлоумен бірге әндері мен рәсімдерін құжаттады. Арренте ауызша тарихында Алис-Спрингс (Мпарнтьве) аймағы мен оның айналасындағы жерлер Аипе-аренье (Hyles livornicoides), Нтиарльке (Hippotion celerio) және Утнерренгатье (Coenotes eremophilae) деп аталатын ертедегі балапандармен қалыптасқан. Шығыс Макдоннелл жоталарын Айепе ареней, ал батыс бөлігін Нтярлке жоталары құрады.

Елдің атауы

Норман Тиндейлдің бағалауы бойынша, Арренттің жерлері олардың жалпы аумағының бір бөлігін қамтиды. Ол олар: Госсе тауында, Зейл тауында және Хьюглин тауында; Финк өзенінде Идраковра, Блад Крик, Макумба, Дейр тауы мен Андадоға дейін, ал шығысқа қарай Арунта (Симпсон) шөлінің құмдық төбелеріне дейін; солтүстік-шығысқа қарай Интеаға дейін төменгі Хейл өзенінде, одан солтүстікке қарай Илбалаға дейін Пленти өзенінде; батысқа қарай Иньилья мен Харт жотасы, Сван тауы, Гиллен крек, Коннор, Велл және Нариуэтома; Орталық Макдоннелл, Джеймс және Орнаамин жоталарында.