Кіріспе
Хорватияның бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі Хорватияның округтері - Хорватия Республикасының бірінші деңгейдегі әкімшілік бөліністері. 1992 жылы Хорватия қайта құрылғаннан бері 20 округке және астанасы Загребке бөлінді, оның билігі мен құқықтық мәртебесі округтің де, қаланың де (айналадағы Загреб округінен бөлек) болып табылады. 2015 жылы округтер 128 қалаға және 428 (негізінен ауылдық) муниципалитетке бөлінген. Бөлімдер ортағасырлық хорват мемлекетінен бастап уақыт өте келе өзгерді. Олар аумақтық жоғалтулар мен кеңейтулерді, Далмация, Дубровник және Истрияның саяси мәртебесіндегі өзгерістерді, сондай-ақ Хорватия Славония Корольдігі мен Венгрия Корольдігі арасындағы жеке одақ пен кейінгі қарым-қатынастың дамуын қоса алғанда, саяси жағдайларды көрсетті.
The counties of Croatia are the first level administrative subdivisions of the Republic of Croatia. Since they were re established in 1992, Croatia has been divided into 20 counties and the capital city of Zagreb, which has the authority and legal status of both a county and a city (separate from the surrounding Zagreb County). As of 2015, the counties are subdivided into 128 cities and 428 (mostly rural) municipalities. The divisions have changed over time since the medieval Croatian state. They reflected territorial losses and expansions; changes in the political status of Dalmatia, Dubrovnik and Istria; and political circumstances, including the personal union and subsequent development of relations between the Kingdom of Croatia Slavonia and the Kingdom of Hungary.
Үкімет
Аудандық жиналыс - әрбір округтің өкілді және қарарлық органы. Ассамблея мүшелері жергілікті сайлауда халықтық дауыспен (жабық тізімдер мен д'Хондт әдісімен пропорционалдық жүйе) төрт жылдық мерзімге сайланады. Әрбір округтің атқарушы өкілеттігін округ префекті басқарады, бірақ Загреб қаласының атқарушы өкілеттігін қала әкімі басқарады. Хорватияның округтік префектілері (екі орынбасар префектімен), Загреб қаласының әкімі (екі орынбасармен) төрт жылдық мерзімге жергілікті басқару бірліктері ішіндегі дауыстардың көпшілігімен сайланады, егер кандидаттар дауыс берудің бірінші кезеңінде көпшілікке қол жеткізбесе, екінші турда сайлау өткізіледі (көпшілік дауыс, екі турлық жүйе). Облыс префектілері (префекттің орынбасарларымен және Загреб қаласының әкімі оның орынбасарларымен) референдум арқылы қайтарып алынуы мүмкін. Округтік әкімшілік органдар - округтің өзін-өзі басқару саласындағы жұмыстарды орындау үшін, сондай-ақ округке берілген мемлекеттік басқару жұмыстарын орындау үшін құрылған әкімшілік бөлімдер мен қызметтер. Әкімшілік бөлімдер мен қызметтерді мемлекеттік конкурстың негізінде округ префекті тағайындайтын басшылар (бастылар) басқарады.
Қаржыландыру және міндеттер
Округтер орталық үкіметтен, сондай-ақ округтің меншігіндегі бизнестерден, округтік салықтардан және округтік алымдардан түсетін кірістерден қаржыландырылады. Округ салықтарына мұрагерлік пен сыйлық салығы, автокөлік салығы, кеме салығы және ойын автоматтары салығы кіреді. Облыстардың міндеті - жалпы мемлекеттік басқару қызметін, бастауыш және орта білім беруді, мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтауды, әлеуметтік қамқорлықты, ауыл шаруашылығына, орман шаруашылығына, аңшылыққа, балық шаруашылығына, тау-кен өнеркәсібіне және құрылыс саласына қатысты әкімшілік қызметті және басқа да экономикаға қызмет көрсетуді, сондай-ақ жол көлігі инфрақұрылымын басқару және құрылыс және орналасу рұқсаттарын және басқа да құрылыс құжаттарын беруді жүзеге асыру. Хорватияның аймақтық қауымдастығы 2003 жылы аймақтар арасындағы ынтымақтастық аясында құрылды. Хорватиядағы жергілікті мемлекеттік басқарудың жалпы шығындарының 15% -ы округтік шығындарға тиесілі. Қалған қаржыны қалалар мен муниципалитеттер жұмсайды. Округтер жұмсаған жалпы қаржының шамамен жартысы олардың негізгі құзыреттілік салаларына - орта және кәсіптік білім беруге, денсаулық сақтау мен әлеуметтік қамсыздандыру мекемелерін ұстау мен жұмыс істеу шығындарын қаржыландыруға жұмсалады. Кейде жекелеген округтер төменгі деңгейдегі өзін-өзі басқаруға берілген қызметтерді, мысалы, бастауыш білім беру және аумақтық жоспарлау қызметтерін, егер бұл қызметтерді құру мүмкін емес болса, ұсынады. Округтер тиімді емес шығындар үшін сынға алынады. Бұл сын негізінен округтер арнайы мақсаттарға қажетті қаражаттың басым бөлігін орталық үкімет бюджетінен алып, кейіннен аударып беретіндігіне байланысты. Бұл округтердің қаржыға жауапкершілігінің жоқтығына ықпал етеді. Бұл өз кезегінде шығын тиімділігін арттыру немесе округтік деңгейдегі салықтарды жинауды жақсартуға өте аз немесе ешқандай ынталандыруға әкелмейді. 2000 жылдан кейін осы ойлардың барлығы саяси форумдарда округтерді біріктіру немесе жою қажеттілігі туралы Хорватияда жалғасып жатқан пікірталасқа ықпал етті. Бұл мәселе бойынша пікірлер айтарлықтай әртүрлі. Олар тиімділікті арттырудан бастап, қазіргі округтерді сақтап қалудан бастап, тоғыз округті алу үшін консолидацияға дейін және Хорватияның бес аймаққа және ықтимал субөңірлерге әкімшілік бөлінуін құруға бағытталған округтерді жоюға дейін.
Қазіргі заман
Хорватияның дәстүрлі округтерге бөлінуі 1922 жылы жойылып, Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің областары енгізілді; олардың орнына кейін Югославия бановиналары енгізілді. Хорватия Социалистік Республикасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Югославияның құрамдас бөлігі ретінде негізгі үкіметтік бірліктер және жергілікті мемлекеттік органдар ретінде шамамен 100 муниципалитетке ие болды. Округтер 1992 жылы қайта енгізілген, бірақ 1922 жылға дейінгі бөлімшелерден елеулі аумақтық өзгерістермен; мысалы, 1922 жылға дейін Транслитаниялық Хорватия сегіз округке бөлінген, бірақ жаңа заңнама сол аумақта он төрт округті құрды. Медзимурье округі 1920 жылы Трианон келісім-шарты бойынша алынған Медзимурье аймағында құрылды. 1992 жылы қалпына келтірілгеннен бері округ шекаралары кейде өзгерген (тарихи байланыстар мен қалалардың өтініші сияқты себептермен); соңғы қайта қарау 2006 жылы болды. Хорватияның Тәуелсіздік соғысы аяқталғаннан кейін және Хорватияның шығысындағы UNTAES процесі кезінде жергілікті серб халқы мен өкілдері бұрынғы көтерілісші аймақты Хорватияның бір аумақтық бірлігі ретінде сақтау үшін әртүрлі бастамаларды ұсынды, оның ішінде аймақта жаңа "серб округі" құру туралы ұсыныс. Қазіргі кездегі округтер Хорватияның Еуропалық Одақтың NUTS статистикалық аймақтарының 2021 жылғы үшінші деңгейінің жіктеліміне сәйкес келеді.
Тарихи
+Хорватияның жойылған округтері округтің өмір сүру мерзіміЛивноX ғасырдан белгісіз уақытқа дейін. 16 ғасырда жойылған. CetinaImotskiPlivaPset/PesentaПриморье/КлисБрибир (Жупания)NonaKninСидрагаNina/LukaГачкаКрбаваЛикаМодруш 11 13/14 ғасырVrbas12 ғасырдан белгісіз уақытқа дейін. 16 ғасырда жойылған. СанаДубикаГлажЗагреб12 ғасыр 1922ВараждинКрижевачка županija 12 ғасыр 1886Вука 13 ғасыр 16 ғасыр Вировитика13 ғасыр 16 ғасыр; 1745 1922ПожегаСырмия 1745 1848; 1868 1922Северин 1778 1786Риека 1851 1886Бжеловар 1871 1886Бжеловар Крижевци1886 1922Ликабава Круш Мод Риека1922 жылы сол кездегі барлық округтер жойылды.