Кіріспе

Жоқ. Хорватиядағы урбанизацияланған аумақ grad мәртебесін (осы екі терминді хорват тілінде ажырату мүмкін емес) алуы мүмкін, егер ол келесі талаптардың біреуіне сәйкес келсе: ауданның (županija) орталығы болса, немесе 10 000-нан астам тұрғыны болса, немесе ерекше жағдай болса (қажетті тарихи, экономикалық немесе географиялық себептер болған жағдайда).

Қала (қалашық) – қалалық, тарихи, табиғи, экономикалық және әлеуметтік тұтастықты білдіреді. Қаламен экономикалық және әлеуметтік тұтастықты құрайтын, онымен күнделікті көші-қон және жергілікті маңызы бар халықтың күнделікті қажеттіліктері арқылы байланысқан қала маңындағы елді мекендер жергілікті басқару бірлігі ретінде қала құрамына кіруі мүмкін. Grad (қала/қалашық) – općina-ның ( "муниципалитет" деп аударылады) жергілікті әкімшілік эквиваленті, олардың арасындағы жалғыз айырмашылық – біріншісі көбінесе қалалық аумақтарды, ал екіншісі көбінесе ауылдар тобын қамтиды. Муниципалитеттер де, қалалар да бірнеше елді мекендерді қамтуы мүмкін, өйткені grad-тың әкімшілік аумағына қала маңындағы ауылдар немесе шағын елді мекендер кіруі мүмкін. Елді мекендер (naselja) – Хорватияның үшінші деңгейдегі кеңістіктік бірліктері және Хорватия Статистика бюросы онжылдық санақ деректерін жариялайтын ең кіші бірлік, бірақ олар әкімшілік бірліктер емес, яғни олар сол жергілікті әкімшілік бірлігіне қарасты муниципалды немесе қалалық/қалашықтық кеңеспен басқарылады. Хорватия қалалары әкімшілік тұрғыдан "қалалық округтерге" (gradski kotari/gradske četvrti) және/немесе "жергілікті комитеттерге" (mjesni odbori) бөлінеді, олар сайланған кеңестермен жабдықталады. Астана ретінде Загреб қаласы ешқандай ауданның құрамына кірмейді және қалалық округтерге де, жергілікті комитеттерге де бөлінеді. 1992 жылдың желтоқсанында Хорватияда 70 қала мен қалашық және 419 муниципалитет болды, олар 20 ауданға ұйымдастырылды (Загреб қаласы қала және аудан есебінен). 2001 жылы 122 қала мен қалашық (Загребті қоспағанда) және 423 муниципалитет болды. Бұл деректер 2001 жылғы санақта қолданылды. 2013 жылы Поповача муниципалитеті қала мәртебесіне ие болды, осылайша қалалар мен қалашықтардың саны 128-ге, ал муниципалитеттердің саны 428-ге жетті. Конституцияға сәйкес, Хорватияның астанасы Загреб қаласы ерекше мәртебеге ие. Осыған сәйкес, Загреб қала және ауданның өзін-өзі басқару функцияларын атқарады.

Міндеттері мен ұйым

Қалалар (ағылшын тілінде "towns" деп аталады) өздерінің өзін-өзі басқару шеңберіндегі қызметтерінде жергілікті маңызы бар, азаматтардың қажеттіліктерін тікелей қанағаттандыратын және Конституция немесе заңмен мемлекеттік органдарға берілмеген міндеттерді орындайды, әсіресе елді мекендер мен тұрғын үйлердің қала құрылысын жобалау, аумақтық бөлу және қала құрылысын жоспарлау, коммуналдық қызметтер, балаларға күтім жасау, әлеуметтік көмек көрсету, алғашқы медициналық көмек, тұлғаны дамыту және бастауыш білім беру, мәдениет, дене шынықтыру және спорт, тұтынушылардың құқықтарын қорғау, табиғи ортаны қорғау және жақсарту, өртке қарсы және азаматтық қорғаныс, жергілікті көлік. Қала әкімі (орынбасарларымен бірге) референдум арқылы қайта шақырылуы мүмкін. Қалалық әкімшілік бөлімдер мен қызметтер өздерінің қарауындағы мәселелер бойынша әкімшілік рәсімдерді басқарады. Қала әкімі бөлімдер мен қызметтердің басшыларын (директорларын) тағайындайды, олар ашық конкурс негізінде таңдалады. Қала / қалашықАудандықМұниципалдықАудан/Аудандық қалашық2021 жылғы халық саныРейтинг2021 жылғы халық саныРейтингЗагреб ¤ 7699441 6657741Сплит ¤ 1613122 1504102Риека ¤ 1086223 1086223Осиек ¤ 968484 759164Задар ¤ 708295 673495Велика Горица 611986 3008611Пула 524117 524116Славонски Брод ¤ 500398 450837Карловац ¤ 495949 419798Вараждин ¤ 4399910 363849 ¤ 4258911 3108510Дубровник ¤ 4167112 2703414Сисак ¤ 4018513 2788613Каштела 3795114 —Самобор 3748115 1691421Бьеловар ¤ 3643316 2435115Винковци 3105717 2824712Копривница ¤ 2866618 2230417 ¤ 2726619 1516023Солин 2491220 2105818Запрешич 2418621 1881319 2368722 1694120Синь 2357423 1082831Вуковар ¤ 2353624 2261616Пожега ¤ 2236425 1689422Петриня 2016526 1312326Кутина 1968127 1205328Вировитица ¤ 1936628 1353125Крижевци 1905229 1058132Света Неделя 1830730 1369116Духо Село 1786131 1115230Пореч 1666632 889937Меткович 1534933 1406224Свети Иван Зелина 1470334 259893Ястребарско 1465735 533160Нашице 1433636 733943Омиш 1412537 597651Макарска 1334438 1280027Врбовец 1305239 458163Ровинь 1303940 1169329Иванич Град 1302841 847739Иванец 1278542 502061Умаг 1276743 678144Трогир 1242944 1015034Огулин 1225145 738942Нови Мароф 1187246 1816111Книн 1175547 831740Нова Градишка 1171948 985035Крапина ¤ 1155349 421264Слатина 1152450 871738Госпич ¤ 1146451 633948Новска 1123452 599450Опатија 1066153 571554Лабин 1048854 583753Поповача 1030655 364175Кастав 1026556 1026533Дуга Реса 1020757 538957Дарувар 1015958 747441Цриквеница 1000459 621849Валпово 978360 634147Бенковац 972861 252094Имотски 932162 406068 924663 924636Плетерница 924364 295788Белище 888465 535859Водице 870466 662945Забок 867867 341780Гарешница 867268 332685Лудбрег 851969 346978 836170 388273Пазин ¤ 830671 398970Плоче 825272 474862Триль 822873 1901109Дони Михоляц 806374 535958Бели Манастир 805375 639046Бакар 758176 1192119Мали Лошинь 756577 557756 738678 584452Глина 720779 406767Раб 716880 365126Пакрац 709581 414765Прелог 704182 404169Лепоглава 697383 339781 694784 242495Крк 684685 394571Дрниш 626386 276290Бузет 599787 2324100Сень 597888 414566Преграда 595389 1882110Мурско Средище 592890 334784Воднян 585091 314987Орославье 584092 325586Озаль 583693 1055121Вргорац 571194 2131103Златар 560395 283889Биоград на Мору 559896 559855Вараждинске Топлице 555197 1596112Корчула 541998 266191Грубишно Полье 538999 261592Доня Стубица 5331100 2118104Делнице 5158101 387974Илок 5147102 392872Липик 5126103 1951106Оток 4902104 357676Кутьево 4886105 1947107Ораховица 4552106 339582Буе 4451107 2108105Нови Винодолски 4345108 334983Супетар 4341109 342379Слунь 4192110 1559114Кралевца 4073111 242495Хвар 3998112 352777Новиград 3883113 2286101Врбовско 3872114 1260118Новаля 3667115 240597Обровац 3608116 801122Скрадин 3349117 504125 3239118 332127Паг 3187119 234399Опузен 2851120 236698Стари Град 2790121 1924108Крес 2738122 2205102Нин 2714123 1099120Кланиец 2543124 507124Хрватска Костайница 1946125 1485115Вис 1927126 1587113Врлика 1706127 711123Комижа 1395128 1266117