Кіріспе

Филиппиндік испан тілінің реттеушісі Филиппиндік испан тілінің академиясы (Lang es, қысқартылған AFLE; ) - Филиппиндік испан тілінің тілдік реттеушісі, Филиппинде сөйленетін испан тілінің нұсқасы. Ол испан тілінің ресми мәртебесі жоқ елдерде орналасқан екі испан тілінің реттеушілерінің бірі, екіншісі - АҚШ-тағы Солтүстік Америка испан тілінің академиясы. Асосиация де Академия де ла Ленгва Испаноланың (ASALE) құрылтайшы мүшесі, академия бұрын Маниладағы Эрмитадағы Казино Испанол де Манилада орналасқан.

Тарих

Филиппин испан тілі академиясы 1924 жылы 25 шілдеде Манилада құрылды. Бұл әлемдегі он бірінші испан тілі академиясы, оның құрылуы испан тілінің Филиппиндегі сол кездегі басымдықты ұстанымын көрсетеді. Филиппинде испан тілінің ағылшын тіліне қарағанда төмендеуіне қарамастан, академия сынға қарамастан өмір сүруін жалғастырды. 1986 жылы испан ақыны Дамасо Алонсо оның таратылуын талап етті, ол ұйымды "жасырт" деп тастаған мүше Энрике Фернандес Лумбаның сөздерін келтірді. 2008 жылы El País Ақша және биржалар комиссиясы академияның корпоративтік тіркеуін 2003 жылы жыл сайынғы есептерді тапсырмағаны үшін қайтарып алды деп хабарлады. Осыған қарамастан, академия испан тілін жандандыруда және испан мәдениетін Филиппинде насихаттауда басты рөл атқара алады, бұл бұрынғы жылдары да атқарылған рөл. 2017 жылдың шілдесінде Филиппинге ресми сапарының бір бөлігі ретінде Реал Академия Española (RAE) директоры Дарио Вильянуэва Филиппин испан тілінің академиясына барды. Ол академияның директорлар кеңесінің отырысын басқарған кезде академияның елдегі "испан тілінің мәңгілік маяк" болып қызмет еткенін айтты.

Филиппинде испан тілінің мәртебесі

1987 жылғы Филиппин Конституциясының 7-бөлімі, XIV-бабы испан тілін (араб тілімен бірге) "ерікті және ерікті негізде ілгерілетілетін" тіл ретінде белгілейді. Испан тілі Филиппиннің үш ғасыр бойы (333 жыл) Испан империясының бөлігі болған және 20 ғасырдың бірінші жартысына дейін лингва-франка ретінде қызмет етті. 2007 жылдың желтоқсан айында бұрынғы президент Глория Макапагал Арройо Испанияда 2008 жылдан бастап Филиппин мектептерінде испан тілін оқытуды және үйренуді талап ететін директиваға қол қойды. Білім министрлігінің хатшысының орынбасары Вильма Л. Лабрадор "Филиппин білім беруінде испан тілін қалпына келтіру" туралы меморандумды (17/XII/2007) таратты. Онда орта мектептерге негізгі және жоғары деңгейдегі испан тілін оқыту тапсырылады.

Жобалар

2021 жылы RAE шығарған Crónica de la lengua española басылымында Филиппин испан тілі академиясы ASALE қаржылай қолдауымен испанша-хавакано сөздігі бойынша жұмысты аяқтағанын хабарлады. Сондай-ақ, 2024 жылы академияның жүз жылдығын атап өту үшін естелік кітап үшін зерттеу материалдарын жинақтау үстінде жұмыс істеп жатқанын және 2021 жылдың қазан айында өзінің жаңалықтарын, Boletín de la Academia Filipina de la Lengua Española (BAFLE) жариялауды қайта бастағанын мәлімдеді.