Кіріспе
1836 жылғы Португалиядағы төңкеріс Португалия (1836) қыркүйек революциясы (Revolução de Setembro) - 1836 жылы 9 қыркүйекте Португалияда болған төңкеріс. Бұл 1838 жылғы Конституцияны жариялауға әкеп соқты.
Portugal (1836)
The September Revolution (Revolução de Setembro) was a coup d'etat that took place on 9 September 1836 in Portugal and ended Devorismo, leading to the promulgation of the Constitution of 1838.
Себептер
Португалияда Музиньо да Сильвейра ұсынған бірқатар либералды заңдар күшіне енді. Бұған жылына 200 000 реалдан төмен табыс алатын шіркеулерді жою, шіркеу ондығына байланысты жерлерді сату немесе айырбастауды қоспағанда, жылжымайтын мүлікке меншік құқығын беру бойынша салықты жою және арнайы юрисдикциялар кірді; Companhia de Vinhos және Alto Duero компаниясының дестилляция және шарап экспорттау артықшылықтарын жою және "distritos de relacionamento" деп аталатын жаңа сот схемалары бар жаңа сот құрылымын құру. Бұл реформалар 1826 жылғы Конституциялық жарғыға сәйкес құрылған үкімет қабылдаған еркін сауда және экономикалық либерализм қағидаларын іс жүзінде жүзеге асыруға бағытталған маңызды өзгерістер болды. Бұл реформалар күтілген табысқа қол жеткізе алмады. Ұлттық меншікті сату тек жер иелері байлардың шектеулі тобына пайда әкелді, олар байыды және олардың игіліктеріне қосылды. Халықтың басым көпшілігі кедейлікпен өмір сүруді жалғастырды. Ел экономикасы Ұлыбританияға өте тәуелді болды, әсіресе 1810 жылғы келісім бойынша британдық тауарларға португал нарығына артықшылықты қол жеткізуге мүмкіндік берілді. Португалияда өндіріс жетіспей, көптеген басқа еуропалық елдерге қарағанда артта қалды. Қанағатсыздықтың тағы бір себебі - король Педро IV берген 1826 жылғы Конституциялық хартияның заңдылығы жоқ, өйткені оны құрылтайшы жиналыс қабылдамады. 1836 жылы тамызда Испаниядағы Мария Кристинаға қарсы Ла Гранжа де Сан-Ильдефонсо бүлігі португал либералдарын одан әрі жігерлендірді.
Революция
Революциялық қозғалыс Портуда басталды, онда 1822 жылғы Конституцияны қалпына келтіруді талап ететін радикалдар 17 шілдедегі жалпы сайлауда қайта оралды. Терсейра герцогының шығып бара жатқан үкіметі айқын көпшілікке ие болды (79 орынға қарсы 41 оппозицияға), бірақ 9 қыркүйекте Лиссабонға келген оппозиция өкілдері келгенде, елордада революциялық идеяларды тарататын және үкіметті шабуылдайтын түрлі памфлеттер мен басқа да басылымдар таратылды. Қала тұрғындары бұл қозғалысты қошеметпен қабылдады. Делегаттар кемеден түскенде, оларды 1822 жылғы революция мен Конституция жағында ұрандар айқайлап, үлкен қалың топ қарсы алды. Королева Мария II мен үкімет революциямен күресуге мүмкіндіктері болмады, өйткені Ұлттық гвардия қозғалысқа адал екенін мәлімдеп, билікті оның басшыларына, Линхарес графына, Са да Бандейра мен Пассос Мануэлге тапсырды. Олардың ешқайсысы революцияның өзінде тікелей қатысқан жоқ, бірақ оны қорғағандар арасында ең қабілетті адамдар ретінде ерекшеленді. 9 қыркүйектегі төңкеріс Португалия тарихында азаматтық қоғамның халықтық қозғалысымен басталған, бірақ кейін ғана әскери қолдау алған аздаған төңкерістің бірі болды.