Кіріспе

Қытай Тайбэй футбол ассоциациясы (ҚТАА) - Қытай Республикасының (әдетте Тайвань деп аталады) футбол басқармасының органы. Оның ресми атауы қытай тілінде - Қытай Республикасы футбол ассоциациясы, бірақ Тайваньның саяси мәртебесіне байланысты ол шетелде "Қытай Тайбэй футбол ассоциациясы" деп аталады және өзінің белгісінде TPE ағылшынша инициалдарын қолданады. CTFA ерлер мен әйелдер ұлттық құрамаларын ұйымдастырады және территорияның кәсіби лигасын - Тайвань футбол премьер-лигасын басқарады. Шығыс Азия футбол федерациясының мүшелері ретінде оның ұлттық командалары ЕАФФ E 1 футбол чемпионатына қатыса алады, ал елдің Азия футбол конфедерациясына мүшелігі командаларға осы ұйымның клубтық және ұлттық командалық жарыстарына қатысуға мүмкіндік береді. Тайвань да ФИФА-ның мүшесі болып табылады, сондықтан әлем чемпионатында ойнауға құқылы.

Тарих

1924 жылы құрылған Қытай футбол ассоциациясы 1931 жылы ФИФА-ның мүшесі болды және 1936 және 1948 жылғы Олимпиада ойындарында халықаралық деңгейде бәсекелесті. 1949 жылы Қытай Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Қытай Халық Республикасы (ҚХР) мен Қытай Республикасы (ҚР) "Қытайдың" жалғыз заңды үкіметі болып саналды және Қытай мен Тайваньның үстемдігін талап етті. 1954 жылы мамыр айында ҚХР Азия футбол конфедерациясының (АФК) құрылтайшы мүшесі болды. 1954 жылдың маусым айында Бернде өткен ФИФА-ның 29-шы конгресінде ҚХР "Қытайдың ұлттық әуесқойлар спорт федерациясы, Тайвань" ұсынысына қарсылық білдірді. ФИФА президенті Жюль Риметтің ұсынысы бойынша, конгресс ФИФА дәстүрін ұстанады, футбол саласында қалады және ұйымның талқылауларына саяси мәселелерді енгізуге жол бермейді, Тайвань ФИФА-ға 31 дауыспен 21-ге қабылданды. ФИФА-ның келесі екі съезінде, 1956 және 1958 жылдары, ҚХР Тайванды ұйымнан шығаруға тырысты, ал 31-ші съездегі екінші ұсыныс КСРО-ның қолдауына ие болды. 1958 жылдың 8 шілдесінде Қытайдың барлық спорт федерациясы (ACAF) ФИФА-ға федерация мүшесі ретінде шығуын мәлімдеді. ФИФА-ның сол кездегі ережелері бойынша, бір рет шығарылған жағдайда, оны үш айдан кейін тіркелген пошта арқылы растау керек. Мұндай растау болмағандықтан, ФИФА Атқару комитеті әлі де АКАФ-ты мүше деп санайды және ФИФА-ның КСРО вице-президенті Виктор Гранаткиннің көмегін сұрап, ұйымдарды татуластыруға тырысты. 1959 жылдың қазан айының соңында ФИФА Атқару комитетінің отырысында Гранаткин АСАФ тек Тайвань шығарылғаннан кейін ғана өз күшін жоятынын көрсетті. Римде өткен ФИФА-ның 32-ші съезінде Болгарияның футбол одағы Тайваньды шығару туралы дауыс беруді сұрады, ол 45 дауыспен 8 қарсы, 16 дауыспен дауыс беруден бас тартты. және келесі жылы Океания футбол конфедерациясының (OFC) уақытша мүшесі ретінде қабылданды, 1976 жылы толық тұрақты мүшелікке ие болды. Тайваньның ОФК-ге мүшелігі 1978 жылғы АФК және ОФК әлем чемпионатына іріктеуден кейін "атау мәселелеріне" байланысты тоқтатылды. Буэнос-Айрестегі ФИФА-ның 41-ші конгресінде Иран Тайваньның мүшелігін жою туралы тағы бір ұсынысты ұсынды. Бұл мәселе бойынша көпшілікке дауыс беруге мүмкіндік болмағандықтан, конгресс 57-ден 47-ге дейінгі айырмашылықпен шешімді табуды ФИФА Атқарушы Комитетке сендіруді мақұлдады. 1980 жылы 7 шілдеде ФИФА-ның 42-ші конгресі Атқарушы комитеттің Тайванға Қытай Тайбэй футбол ассоциациясы деген атпен ФИФА-ның мүшесі болып қалуға және Қытай футбол ассоциациясын қайта қабылдауға рұқсат беру туралы ұсынысын мақұлдады.

Ерлер құрамасы

1954 жылы Қытай Тайбэй футбол ассоциациясы ФИФА-ға мүше болғаннан бері ұлттық құрамалар ешқашан әлем чемпионатына қатысқан жоқ. Команда 2018 жылдың шілдесінде Гари Уайт басшылығымен 121 FIFA рейтингісіне қол жеткізді. Тайваньның саяси мәртебесіне байланысты ұлттық құрама өзінің тарихында Азия футбол конфедерациясында да, Океания футбол конфедерациясында да өнер көрсетті. Тайвань 1960 және 1968 жылғы Азия Кубоктарында жартылай финалға жетті, біріншісінде үшінші орынды иеленді. Ұлттық құрама 1954 және 1958 жылғы Азия ойындарында футболдан алтын медаль жеңіп алды, бірақ кейінірек құрамадағы кейбір ойыншылардың Британдық Гонконгтан шыққандығы анықталды.

Әйелдер ұлттық құрамасы

ФИФА әйелдер әлем чемпионатының құрылуынан бері әйелдер құрамасы турнирге қатыса алмады. Команда 2003 жылы ФИФА-ның 22 орындарының ең жоғарғы рейтингіне қол жеткізді .