Кіріспе
Антони Маринус Хартхорн (; 1923 ж. 26 тамыз, 1923 ж. 23 сәуір, 2012 ж.) - ірі жануарларды тыныстандыратын препараттарды әзірлеудегі рөлі және олардың табиғатты қорғау қозғалысына әсерімен танымал болған ветеринарлық дәрігер және эколог. Сонымен қатар, Хартхорнның жануарлар қорымы "Дактари" телесериалының суреті болды.
Antonie Marinus Harthoorn, or 'Toni' Harthoorn (August 26, 1923 April 23, 2012) was a veterinarian and environmentalist known for his role in the development of large animal tranquilizers and their impact on the conservation movement. Additionally, Harthoorn's animal sanctuary was the inspiration for the television series Daktari.
Ерте өмір
Хартхорн Роттердамда дүниеге келді, бірақ Англияда өсті, өйткені оның әкесі голландиялық Unie компаниясы британдық Lever Bros компаниясымен бірігіп Unilever компаниясын құрған кезде сол жаққа ауысты. Оның әкесі Юнилевердің экономисі болды, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Нидерландтың елден қуылған үкіметінің экономикалық кеңесшісі болды. Хартхорн Лондонның ветеринариялық колледжінде ветеринария ғылымын оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Сандхерст пен Альдершотта офицер болып оқып, коммандос болды. Ол одақтас әскерлердің Нидерландыны жеңілдету кезінде Арнемге парашютпен түскен алғашқылардың бірі болды. Соғыстан кейін ол мектепті бітіріп, Утрехт пен Ганновер университеттерінде оқуын жалғастырды. Ол сүтқоректілердің шок физиологиясы бойынша докторлық дәріс алды.
Мансап
Философиядан кейін . Д., Хартхорн алдымен Угандаға, содан кейін Кения мен Танзанияға барды. Ол жерде ол түрлі седативті препараттардың жабайы африкалық сүтқоректілерге әсерін зерттеді және командамен бірге M 99 (эторфин гидрохлориді) тұтқынға алу дәрісін ойлап тапты және жануарларды тұтқынға алу үшін транквилизаторлық қаруы немесе 'Қорау қаруы' жетілдірілді. Бұл жануарларды тасымалдаудағы жаңалық болды, ол сирек кездесетін жануарларды браконьерлік немесе қала құрылыстарынан қауіп төнген жерлерден жануарлар қорықтарына қауіпсіз тасымалдауға мүмкіндік берді. Осы зерттеу жұмыстары мен оның сәтті аяқталуы доктор Хартхорнның "Ұшқыш шприц" атты алғашқы кітабында баяндалған. Қаруды ұстап алу технологиясы бүгінде жабайы табиғат қорықтарында, қалалық жануарларды басқаруда, қылмыстық адам ұстауда және зоологиялық бақтарда кеңінен қолданылады. Бұл технологияны ойлап тапқанға дейін жануарларды, әдетте, қолмен ұстап, жинап, қамап, емін-еркін тасымалдап, сонда жүздеген жануарлар стресстен қайтыс болды. 1960 жылдары Венгрияда туған американдық кино және телепродюсер Иван Торс Кенияға демалыс үшін келді және доктор Хартхорн мен оның әйелі Сью Харт құрған жануарлар жетімханасына барды. Торс идеяға қатты таңғалғандықтан, ол бірнеше онжылдықтар бойы бүкіл әлемде синдикатталған Daktari (суахили тілінде "дәрігер") атты телесериалды жасады. Атау 21-ғасырда бірнеше сауда маркасы бар дәрі-дәрмектердің атауларында әртүрлі түрде сақталған. Бұл сериядағы жануарлар кейіпкерлері, Кларенс - қиылысқан арыстан және Джуди - шимпанзе әлі күнге дейін жақсы есте сақталған. Кениялық тәжірибе Сью Харттың "Дактаримен өмір" атты кітабында жазылған. Кения тәуелсіздік алғаннан кейін (1963 ж.) доктор Хартхорнның Найробидегі ветеринариялық колледждің аға оқытушысы лауазымы кенеттен тоқтатылды (оның орнына оның докторлық диссертациясын оқып жүрген студенттерінің бірі хабарсыз қалды). Ол Оңтүстік Африкаға көшіп барып, үлкен африкалық сүтқоректілер, соның ішінде пил мен қарақұйрықты тасымалдаумен айналысты. Оның жұмысы Оңтүстік Африканың көптеген ойын қорықтарының құрылуында өте маңызды болды, әсіресе оның Иан Плейермен бірге ақ бұғыны сақтау үшін маңызды болған Квазулу Наталдың солтүстігіндегі ХлухлувеиМфолози паркі қорығы. Сондай-ақ, ол 1959-1960 жылдары Оңтүстік Родезияда (Зимбабве) жаңадан құрылған Кариба бөгетінің көтерілген сулары пайда болған шағын аралдарда қаңғып қалған мыңдаған жануарларды құтқаруда маңызды рөл атқарды. Жануарларды құтқару науқаны "Нұх операциясы" деп аталды. Хартхорн сонымен қатар натуропат және гомеопат болды. Ол Оңтүстік Африканың Претория қаласының маңында үлкен отбасымен бірге өмір сүрді және өмір бойы қоршаған ортаны қорғау саласында жұмыс істеді.