Кіріспе
Орыс ертегісі басқа да қолданыстар, оның ішінде көптеген суреттер Литва ойнауышы, Царица гарфист немесе Гусли ойнаған царица (Царица гусляр), орыс ертегісі. Оны Александр Афанасьев өзінің "Орыс ертегілері" жинағында 338-ші нөмірмен жариялаған. Эндрю Ланг оны "Сәлігүл әкият кітабына" (1901) енгізді. Шынында да, ертегіде айтылған аспап - гусли.
other uses, including numerous paintings
The Lute Player, The Tsaritsa Harpist or The Tsaritsa who Played the Gusli (Царица гусляр), is a Russian fairy tale. It was published by Alexander Afanasyev in his collection Russian Fairy Tales, as number 338. Andrew Lang included it in The Violet Fairy Book (1901). The instrument actually described in the fairy tale is a gusli.
Қысқаша мазмұны
Бір патша өзінің патшайымымен бақытты өмір сүрді, бірақ біраз уақыттан кейін, ұрысқысы келіп, осылайша даңқты жеңе бастады. Ол зұлым патшаға қарсы аттанды, бірақ жеңіліп, тұтқындалды. Ол өзінің патшайымына төлем сұратып хабар жіберді. Патшаның патшайымы зұлым патшаның қасына барып, оны әйелдеріне айналдырады деп ойлады. Ол шашын қырқып, жігіт болып жүріп, бір жігітпен жолға шықты. Ол зұлым патшаның сарайына барып, оны музыкасымен таңғалдырады. Ол оған қалаған нәрсесін уәде етті, ал ол жолда жолдасы болғанын айтты, сондықтан ол оның тұтқындарынан біреуін сұрады. Ол қызға таңдау жасауға мүмкіндік берді, ол патшаны таңдады. Олар өз елдеріне қайтып кетті, бірақ ол қыздың кім екенін білген жоқ. Ол сотына жетпей-ақ, оны тастап кетіпті. Ол әйелі оны құтқара алмағанына ашуланды, одан да ашуланды ол жоғалып кетті және енді ғана қайтып келді, ол адал емес деп ойлады. Ол өзін қайтадан музыкант етіп танытты, күйеуі оған қалаған сыйлығын берді. Ол оған өзін қалағанын айтты, әрі өзінің патшайым екенін айтты.
Тарихы
Бұл ертегі халықаралық Аарн Томпсон Утер индексі бойынша ATU 888 "Адал әйел" типінде саналады. Әңгіме сондай-ақ AaTh 875C типінде, "Гусли ойыншысы ретінде королева" ретінде Стит Томпсонның 1961 жылғы индексінің қайта қарауында жіктелген. Алайда 2004 жылы неміс фольклоршы Ханс Йорг Утер индексін қайта қарастырғаннан кейін 875D түрі ATU 888 "Адал әйел" түріне қосылды.