Кіріспе

Вилла Майреа - финдік модернист сәулетші Альвар Аалтоның Финляндияның Нурмарку қаласында Гарри мен Майре Гулликсен үшін жобалаған және салған вилла, қонақ үй және ауылдық баспана. Ғимарат 1938-1939 жылдары салынған. Гулликстер бай жұп және Ахльстрем отбасы мүшелері болды. Олар Аалтоға оны "эксперименттік үй" деп қарастыру керектігін айтты. Аалто үйді осы уақытқа дейін өз жұмысында қамтып жүрген, бірақ оларды нақты ғимараттарға енгізе алмаған барлық тақырыптарды біріктіру мүмкіндігі ретінде қарастырған көрінеді. Бүгінде Вилла Майреа Аалтоның өзінің мансабында жасаған ең маңызды ғимараттардың бірі болып саналады.

Кіріспе

Вилла Майреаның жоспары Аалто бұрын қолданған түрдің өзгертілген L пішіні. Бұл бір жағынан жартылай жеке бөлме, ал екінші жағынан көпшілікпен бетпе-бет келу үшін ерекше, ресми көрініс. Оларға қараған әртүрлі бөлмелермен бірге газон мен бассейн L бұрышында орналасқан. Негізгі композицияның көлденең және үстірттері жердің жазықтығын қайталайды, ал қисық бассейн жақын маңдағы орманды топографияға үйленеді. Осы жұмсарту құрылғыларына қарағанда, негізгі қасбеттің қатаң, ресми көңіл-күйі бар, тіпті бақшада пергола сөздікте қайта жазылған шатыр бар. Вилла Майреаның ішкі бөлмелері ағаш, тас және кірпішпен бай етіп жасақталған. Бөлмелер үлкенінен кабинаға дейін әр түрлі болады.

Клиенттер

Вилла Майреа Гарри мен Майр Гулликсен үшін жобаланған, оларға Аалтоны 1935 жылы Нильс Густав Халь таныстырған. Ол өзінің иілген ағаштан жасалған жиһаз дизайнын танытуға тырысты. Үйге есімі берілген Мейр ағаш және қағаз компаниясының Уолтер Ахлстремнің қызы еді. 1920 жылдардың басында Парижде сурет салуды оқыды, 1928 жылы төрт жылдан кейін А. Альстром компаниясының басқарушы директоры болған Гарри Гулликсен бизнесменге үйленді. Мейр мен Халь Хелсинкиде авангардтық өнер галереясын құру идеясын алға жылжыту мәдениетінің орталығы ретінде қызмет ету үшін ойлады. Уақыт өте келе бұл АРТЕКке айналды, қазір ол Аалтоның жиһаздары мен шыны бұйымдарын өндірушілер және дистрибьюторлар ретінде әлемге әйгілі. Гуллишендер технологиялық прогреске негізделген әлеуметтік утопияның мүмкін екендігіне сенді және Альвар Аалтода олардың идеалдарын бөлісетін және оларға сенімді сәулет көрінісін бере алатын дизайнер тапты. Аалто мен оның бірінші әйелі Аино Альстрем компаниясы үшін әртүрлі жобаларды қолға алды, соның ішінде жұмысшылардың тұрғын үйі, әлеуметтік нысандар және 1939 жылы аяқталған атақты Сунила зауыты, бірақ Вилла Майреаның өзінде олардың утопиялық көзқарасының сипаты толықтай көрсетілді.

Отбасылық жобалар

Вилла Ахлстремнің ақшасына салынған үшінші үлкен үй болды. 1877 жылы компанияның негізін қалаушы, Майрдың әжесі Анти Ахльстром, Финляндияның батыс жағалауындағы Пори қаласынан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан Ноурмарку ауылында отбасылық тұрғын үй ретінде ағаштан салынған үлкен үй салды; ғасырдың басында оның әкесі Уолтер жақын маңдағы жерде модерн стилімен салынған үйді тапсырды. Аалтоның өмірбаянын жазған Геран Шильдт атап өткендей, олардың әрқайсысы өз заманының құндылықтарын білдірді: біріншісі - өте формалды өмір салты бойынша ұйымдастырылған жартылай феодалдық биліктің көрінісі, екіншісі "үй ішіндегі бақытты нық байлықпен қамтамасыз етеді, жайлы бөлмелермен, жайлы жиһаздармен және сәнді, жақсы күтімделген бақшамен". Жаңа вилла - жазғы үй ретінде пайдаланылатын, Финляндияда дәстүрлі табиғатқа оралу түрі - жаңа ұрпақтың және Гуллихсендердің "жақсы өмір" туралы көзқарасын білдіруді көздеді, олар индустрияландыру ақырында жаңа тәуелсіз мемлекеттегі көпшілікке қол жетімді болады деп сенді.

Бастапқы тұжырымдамалар

Аалто 1937 жылдың аяғында виллада жұмыс істей бастады және клиенттері оған еркін қол берді. Оның алғашқы ұсынысы - жергілікті ауылшаруашылық үйлерінің үлгісі бойынша салынған ауылдық үй. Алайда 1938 жылдың басында, шабыт түбегейлі басқа көзден, Франк Ллойд Райт жобалаған "Фоллингвотер" атты резиденциядан келді, ол Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайындағы көрмеге және "Life" және "Time" журналдарында, сондай-ақ сәулет журналдарында жарияланғаны үшін халықаралық танымалдыққа ие болды. Шилдттің айтуынша, Аалтоның жобаға деген құлшынысы соншалық болды, ол Гулликсендерді үйлерін Нурмаркудан бірнеше шақырым қашықтықтағы Ахльстром жерінде өзеннің үстінде салуға көндіруге тырысты.

Серпентин

Fallingwater әсері бірнеше зерттеулер парақтарында айқын көрінеді, олар батыл консольді балкондарды және өзен мен жартастардың табиғи формаларын ауыстыру үшін ойластырылған толқынды жертөле әңгімесін көрсетеді. Кейінгі эскиздерде еркін формадағы жертөле жоғарғы қабаттағы студия ретінде көрінеді, оның жылан тәрізді қабырғасы бір жарым қабатты кіреберіс залына сіңіп, от жағы айналасында құлап түсетін төбеге айналады. Толқынға ұқсас толқындық форма Аалтоның шығармашылығының басты мотивасы ретінде қалыптасты: ол Хельсинкидегі "Savoy Restaurant" үшін жасалған вазалардан таныс болды. Ол сондай-ақ "Tsit Tsit Pum" деп аталатын, 1937 жылғы Париж дүниежүзілік көрмесінде (Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne) Фин павильонының екінші жүлдесіне ие болды. Аалто бірінші жүлдені басқаша дизайнмен жеңіп алды және жақсы идеяны ешқашан ысырап етпейтін адам ретінде 1939 жылғы Нью-Йорк жәрмеңкесіне өзінің шеберлік дизайнының негізгі кеңістіктік құрылғысы ретінде кең, бұрыштық бөліктерді қолданды. Табиғаттың еркін формалары адам бостандығының символы ретінде қарастырылды, ал 1926 жылы Аалто "Математикаға беймәлім өлшемдермен жүретін қисық, тірі, болжауға болмайтын сызық" мен үшін қазіргі әлемде қарама-қайшылықты құрайтын барлық нәрсенің мәнерленуі деп атап өтті. Фин тіліндегі "аалто" сөзі "толқын" дегенді білдіретіндіктен, оның бұл мотивке деген қызығушылығы артты.

L-қалыпты

Вилланың алғашқы зерттеулері барысында Аалто Мункиниемидегі (193436) өзінің үйіне ұқсас L пішінді жоспарды көздеді. Онда L пішіні үйді және интегралды студияны ажыратады; Вилла Майреада ол отбасылық баспананы аула бақшасынан бөліп, қабырғалар, қоршаулар, торлар мен ағаш саунаның комбинацияларымен қоршалады. Деметри Порфириос бұл жоспардың түрі скандинавиялық аристократтардың резиденцияларында кең таралған екенін атап өтті; оны 1919 жылы Гуннар Асплунд өзінің әйгілі Снелман үйінде де қолданған. Аалтоның клиенттері "эксперименттік" үйді сұрағанмен, ол оны алдымен жергілікті түрге қайта оралу ретінде, содан кейін таныс жоспар түрінің нұсқасы ретінде қарастырған; болашақтың көрінісін бейнелеуде Аалто тұрғын үйді өткеннің күшті естеліктерімен қамтамасыз ету үшін ауыр еңбек етеді.

"Proto-Mairea"

1938 жылдың көктемінің басында Гуллихсендер Шилдт Proto Mairea деп атаған жобаны мақұлдады, оның негізінде жаз айында құрылыс басталды. Жоспарда дайын үйде орналасқан баспананың негізгі орналасуы белгіленген, асхана отбасы бөлмелері мен қызметшілердің қанаты арасындағы бұрышта орналасқан, ал төсек бөлмелері мен Мейрдің студиясы жоғарыда, соңғысы бастапқыда жоспардан гөрі биіктікте еркін қисық түрінде көрсетілген. Аалтоның қабылдауға арналған іс-шараларды талдау кестесін құрастырды, оның ішінде ашық отпен кіреберіс залы, қонақ бөлмесі, ерлер бөлмесі, әйелдер бөлмесі, кітапхана, музыка бөлмесі, қысқы бақ, үстел теннисі бөлмесі және өнер галереясы бар. Ол болашақтың социал-демократиялық тұрғын үйін көрсетуден гөрі Викториялық ел үйінің бағдарламасына көбірек ұқсады, ал Аалто жобадан мүлдем қанағаттанбады. Ол кезде оның кеңсесінде жұмыс істейтін жас швейцариялық студент модельді "ол адамдарға сонша көп бөлме қажет емес" деп түсіндіріп, бүлдіршін иттей сөгіс бергенін еске алады.

Қайта құру

Негізгі қазбалар жүргізілгеннен кейін Аалто жаңа идеяға ие болды және клиенттерін тек жоспардың аяқ-қолтаңбасы мен қызметші қанаты аздап тұрақтанған радикалды қайта жобалауды қабылдауға көндіре алды. Жертөле аумағы едәуір қысқарды, ал негізгі кіреберіс оның таңғажайып орныннан жана және артқы жағына тамақ бөлмесінің алдындағы әлдеқайда айқын жерге көшірілді. Мари студиясы бұрынғы кіреберіс қақпасының үстіндегі орынды иеленуге арналған, оның пішіні эхо, ал әртүрлі қабылдау бөлмелері үлкен 14 метрлік кеңістікте орналастырылды. Бөлек көркемсурет галереясы алынып тасталды және оның орнын сауна алды, ол төменгі L пішінді тас қабырғаға тіреліп, бастапқы қабырға мен тордың қалған бөлігі қысқа қоршаумен және жер үйіндісімен ауыстырылды. Гарри Гулликсеннің қайта қаралған жобаға қарсылығы - құпия іскерлік кездесулер өткізе алатын жеке кітапхананың болмауы, ол үшін Аалто шыңға жетпейтін жылжымалы сөрелер бірліктерімен қоршалған кішкентай бөлмені ұсынды. Ол бұл идеяны "әлеуметтік тұрғыдан қолдау керек деп атап өтті, өйткені ол кішкентай, тіпті бір бөлмелі үйде жүзеге асырылуы мүмкін", онда тұрғындардың "өнер құбылыстарымен жеке қарым-қатынасы бар". Таңқаларлық емес, бұл орналасу қажетті акустикалық құпиялылықты ұсынбады және сөрелер бірқалыпты орналастырылды (әлі нақты бекітілмеген болса да), бірі тоңазытқан қозғалысты білдіретін бұрышталған; төбе астындағы саңылау толқынды шыны экранмен толтырылды. ii

Соңғы жоба

Қайта қаралған жоспар қолданыстағы негіздерге сәйкес келсе де, трансформация кеңістікті ұйымдастыруда Proto Mairea-да мүлдем жоқ болатын сығымдалу мен үйлесімділікке қол жеткізді. Кіреберіс кішкентай жоғарғы вестибюльге ашылады, одан басқа есіктер тікелей алдыңғы жақта негізгі деңгейден төрт қадам төмен орналасқан ашық залга апарады. Бір адам асхана үстелімен осқа кіреді, бірақ ағаш бағаналар экранының және еркін тұрған, бұрышты қабырғаның ассиметриясы бойынша, асхана мен қонақ бөлмесі арасындағы бейресми антер бөлмені анықтайды. Төмен қабырғаның бұрышы диагональмен қарама-қарсы ақ пластмассалы оттың бұрышынан орнатылған, ол баспалдақпен қонақ бөлмесіне көтерілгенде табиғи назар аудару орталығы болады. Осыған ұқсас диагональдық қатынастар Гарри Гулликсеннің жеке кітапханасы / студиясы мен "қысқы бақ" арасында (Мейр оны гүлдермен жабдықтауға қолданды және одан баспалдақ тікелей студиясына дейін шығады) және баспалдақ пен күн сәулесі ашық бөлме арасындағы көздер сатыларды қоршап тұрған тік бағаналардың артында пайда болған кезде тартылады.

Қонақ бөлмесі

Ашық қонақ бөлмесі тік сызықты құрылымдық тордың айналасында жоспарланған, оның өлшемдері жоғарыдағы бөлмелердің орналасуына сәйкес реттеледі. Бұл Ле Корбюзье жұмысының қарапайым модернисттік практикасына қарама-қайшы келеді. Аалто екі бағытта да құрылымдық тордың өлшемдерін өзгертеді, ал дөңгелек болат бағаналар кездейсоқ орналастырылады; бір жағдайда олар ағаш жолақтармен немесе ратанмен байланған, ал кітапханада үш бағананың бірі бетонға ауысады (алғашқы эскиздер де оны жоспарда еркін нысанда көрсетеді). Аалто құрылыстық және кеңістіктік ұйымдастырудың кез келген нақты геометриялық оқуын бұзуға тырысады, бұл бүкіл жоспардың шын мәнінде бір қатар квадраттармен реттелетінін ашу сияқты. Бұл Мис ван дер Рогеге қарама-қайшы, ол құрылымдық торды "еркін жоспардың" дербес кеңістіктік орналасуына тұрақты қарсы нүкте ретінде қарастырды. Бұл геометрия эпизодикалық кеңістіктік композицияны негіздейтін формальды тәртіпке ықпал етіп, "идеалдық" үйдің эмблемасы болса да, тек тамақ бөлмесінде ғана негізгі тәртіпті тікелей сезінеді.

Асхана

Асхананың өзі екі қабатты алаң болып табылады, ал қызмет көрсету блогының үш қабатты алаңына ортақ; формальдылық тамақтану мен ойын-сауық қызметіне толық сәйкес келеді және архитектор және автор Клаус Хердегтің айтуынша, буржуазиялық отбасының әлеуметтік дәстүрлерінің сәулеттік көрінісі ретінде түсіндірілуі мүмкін. Гарри Гулликсен үй шаруашылығының басшысы ретінде кіреберіске қараған үстелдің басына отырды. Ол жерден ол кіреберіспен және одан да ары қарағайлы орманға кіру осьті бойлай көруге болады, ал алқабының үстіндегі терезелер арқылы, сонымен қатар диагональ бойынша бүкіл қонақ бөлмесі арқылы. Гүлликсен ханым үстелдің қарама-қарсы шетіндегі орынды иеленіп, сервистік және ас үйге жақын жерде, Гердег жазғандай, ол күйеуінің асхананың асимметриялық отшашына қарсы силуэті туралы ойлана алады, ал терезе арқылы саунаны, бассейнді, бақша ауласын және қарағай орманын табиғи немесе дәстүрлі нәрселерді көруге болады. Бұл көріністердің көпшілігі әкеге тек көрнекі көрініс, қонақ бөлмесі терезелері ғана тән.

Терраса

Асхананың жалпақ шатыры жабық террасаны қалыптастыру үшін кеңейтіледі, ол кішкентай ағаш саунаның арам шатырымен байланысады. Террасаға асханадағы отқа қарсы тұратын от қызмет етеді, ал оның үстінен тас баспалдақ шаты үйдің төбесіндегі ағаш палубаға дейін көтеріледі. Сатылардың бұрышы отқа диагональмен көтеріліп, есіктің үстінде тегістелетін гипстің сызығын анықтайды. Сол бұрыш бірінші қабат деңгейінде қызмет көрсету қанатына қосылатын түтін құбырында жалғасады - бұл Аалтоның кейде әдейі формальды манипуляция жасауының негізі болып табылатын қатаң формальды интеграцияның үлгілі мысалы. Террасаның соңында орналасқан тікбұрышты айлақтың тағы бір мысалы бар. Оқшауланған түрде қаралғанда, бұл Аалтоның тұрақты тормен орнатылған "жасанды ырғақтарды" бұзуға деген құштарлығының тағы бір мысалы болып көрінеді, бұл қонақ бөлмесіндегі бағаналардың екі есе және үш есеге көбеюіне ұқсас, бірақ ол сонымен қатар асхана мен терраса арасындағы есіктен өтіп, кіреберіс залын айқындайтын серверлік қабырғадан өткенімен, екінші айналымның ымлас жолағын визуалды және ресми тоқтату ретінде әрекет етеді.

Жоғарғы қабат

Жергілiктi қабаттың күрделі кеңiстiк құрамына қарағанда, жоғарғы немесе бірінші (екінші U. S) қабатты жеке бөлмелердің салыстырмалы түрде қарапайым жиынтығы. Бас сатыдан жоғарыңғы бөлмеге шығасыз, ал оның үстінде тікелей төменгі бөлмеден жоғары орналасқан жеке шатыр бар. Гүлликсендер бөлмелері ванна бөлмесінің екі жағында орналасқан. Жоғарғы зал таныс жылан тәрізді сызықпен аяқталады. Үш балалық бөлме үлкен айналымға / ойын алаңына шығады, жаттығу үшін қабырғалық тіректермен жабдықталған. Олардың терезелері қасбетіне ашылудың орнына қасбеттің бетіндегі заттар ретінде оқылатын және негізгі есікке жақындау сызығына бұрышталған. Қонақ бөлмелері бір ғана көлбеу дәліз бойымен орналастырылған және толық биіктіктегі терезелерге қарап, отбасының жеке бақшасына бос қабырға ұсынады.