Кіріспе

V ғасырдағы буддалық мүсін Авукана мүсіні - Шри-Ланканың Солтүстік Орталық бөлігіндегі Кекирава маңындағы Будданың тұрып тұрған мүсіні. Биіктігі 400 метрден асатын мүсінде Будданың қол көтеретін бейнесі бар. Авукана мүсіні - Шри-Ланкада салынған тік мүсіннің ең жақсы үлгілерінің бірі. Қазір ол туристердің сүйікті жері.

Орналасуы және сыртқы түрі

Авукана мүсіні Кекираваға жақын жердегі Авукана ауылында орналасқан. Бұл сурет кішкене ойысқа орнатылған және шығысқа қараған, Кала-Вева су қоймасына қараған. Ол үлкен граниттік жартастан ойылып шыққан, бірақ толықтай бөлінбеген. Ағаш мүсіннің артқы жағына тастан жасалған жіңішке жолақ қойылып, оны тасқа жалғап, көтеріп тұрады. Айкелдің артындағы жартастың бетінде тау бейнесі бар циклоптық тас ойылған. Будда тұрған тұғыры лотос гүлінің пішінін алады. Аваканың биіктігі 12 метр, ал тұғырымен бірге оның жалпы биіктігі 14 метрден асады. Ағаш мүсін үлкен мүсін үйінде немесе ғибадатханада орнатылған, оның төменгі қабырғаларының кей бөліктері сақталған. Құрылыстың іргетасы тастан, жоғарғы бөліктері кірпіштен салынған. Оның ұзындығы - 23 метр, ені - 19 метр.

Сипаттамалары

Авукана мүсіні ежелгі Шри-Ланкадағы Будданың тұрып тұрған мүсінінің ең жақсы үлгілерінің бірі болып саналады.

Кездесу

Авукана мүсіні V ғасырда салынған деп есептеледі, бірақ Гарри Чарльз Пурвис Белл, Ананда Кумарасвами және Сенарат Паранавитананың кезінен бастап бірнеше пікірлер айтылды. Дәлелдерді жан-жақты қарап, мүсіннің стилін мұқият бағалауды Диран К. Доханян жүргізді. Ол Шри-Ланканың басқа жерлеріндегі Буддалар мен Амаравати мектебі үшін жасалған Буддалармен салыстыру негізінде Аукана Буддасы 8-ға жатады деген қорытындыға келді.

Аңыздар

Айкелді Датусена патшаның тапсырысы бойынша жасады деп айтылса да, оны Барана есімді адам жасаған деген тағы бір теория бар. Сассерууада Авукана мүсініне ұқсас Будданың тағы бір мүсіні бар. Аңыз бойынша, екі мүсін - тас мүсін жасаушы гуру (остаз) мен гол (оқушы) арасындағы бәсекелестік нәтижесі. Әңгіме бойынша, шебер Авукана мүсініне, ал оқушы Сассерууада мүсінді жасады. Алғашқы болып мүсінді жасаған адам екіншісіне қоңырау шалып хабарласуы керек еді. Бұл мүсінді шебер бірінші болып жасап, жарыста жеңімпаз атанды. Сассеруа мүсіні осы себепті аяқталмаған. Авукана мүсіні екеуінің ішіндегі ең жақсысы деп саналады, ал олардың арасындағы ұқсастықтар тарихшыларды бұл оқиғаның шындыққа сай екеніне сендірді. Алайда бұл жай аңыз ғана, өйткені Сассеруа мүсіні Авукана Будда мүсініне дейін төрт жүз жыл бұрын салынған. Ресвехера Раджамаха Вихара - ежелгі ғибадатхана, оны патша Деванампиатисса (б.з.д.

Қазіргі жағдай

Бүгінде Авукана мүсініне елдің түкпір-түкпірінен парыздар келіп, оны тамашалауға келетін туристердің көпшілігі келеді. Бұл жерде көптеген нысандар болмағанмен, қазір Археология департаменті мен Азаматтық қорғаныс күштері оны жетілдірді.