Кіріспе

Сауд Арабиясының барлау қызметі Бас барлау басқармасы (GIP) ((ر.ا.ع) رئاسة الاستخبارات العامة Ri'āsat Al Istikhbārāt Al 'Āmah), Бас барлау басқармасы (GID) деп те аталады, Сауд Арабиясы Корольдігінің басты барлау қызметі болып табылады.

Құрылымы

GIP-тің ең жоғары өкілі - Сауд Арабиясының королі Салман. Негізгі заңның 60-бабына сәйкес ол директорларды қызметтен босатады және тағайындайды. 2005 жылдан 2012 жылға дейін принц Мукрин GIP бас директоры болды, ал принц Фейсал ибн Абдулла ибн Мухамед Аль Сауд оның орынбасары болды.

Тарих

Ақпараттың рөлін Сауд Арабиясын біріктіруде қолданған король Абдулазиз Әл Сауд мойындады. Сауд Арабиясында алғашқы радиобайланыс жүйесін орнатқаннан кейін оның заманауи байланысқа деген қызығушылығы арта түсті. Корольдік барлау қызметін 1955 жылы "Әл-Мабахит әл-Амма" деген атпен бастады. Сауд бин Абдулазиз билігі кезінде Бас барлау қызметі Мабахит (Жалпы тергеу басқармасы) бөлімінен бөлінді. Ақпарат 1957 жылы 11 - ші патшалық жарлықпен құрылған, ол Maslahat Al Istikhbarat Al Aammah немесе (Жалпы ақпарат бөлімі) атағымен арнайы бөлім құруды бұйырған. Осы кезеңде президенттіктің екі филиалы жергілікті деңгейде құрылды, батыс бөлімшесі Джиддада, ал шығыс бөлімшесі Дахранда. GIP жарғысын 1982 жылы патша Халед бин Абдулазиз 1982 жылғы 19 желтоқсандағы M 5 патшалық жарлығымен өзгертті, онда оның жауапкершілігі, міндеттері және қызметінің шектері белгіленген. Бұл агенттіктің ішкі ұйымдастырылуын іске асыру жөніндегі бас басқармамен, әкімшілік және қаржы жөніндегі бас басқармамен, оқу және жоспарлау жөніндегі бас басқармамен және техникалық істер жөніндегі бас басқармамен құрады. Ұлттық зерттеу орталығымен бірге және БАҚ және халықаралық коммуникациялар орталығымен (бұрынғы аударма және БАҚ орталығы).

Сафари клубы

Сафари клубы - 1976 жылы құрылған, Африканың жерінде жасырын операцияларды жүргізген, АҚШ Конгрессі жылдар бойы қылмыстар жасаған ЦРУ-ның қанатын кесіп тастаған құпия қызметтерімен одақтасқан одақ. Оның ресми мүшелері Иран, Египет, Сауд Арабиясы, Марокко және Франция болды. Топ АҚШ-пен бейресми байланыстарды сақтады. Топ Анголадан келген шабуылға жауап ретінде Заирге сәтті әскери интервенция жүргізді. Сондай-ақ, 1977-1978 жылдардағы Эфиопиямен болған соғыста Сомалиге қару-жарақ берді. Ол Африкадағы антикоммунизмге қатысты құпия дипломатия ұйымдастырды және 1979 жылғы Египет-Израиль бейбіт келісімін бастаған.

Советтік Ауған соғысы және Ауғанстанның азаматтық соғыстары

Совет-афған соғысы тоғыз жылдан астам уақытқа созылды, 1979 жылдың желтоқсанынан 1989 жылдың ақпанына дейін. Мұджаһидтер деп аталатын бүлікші топтар, сондай-ақ кіші маоистік топтар Кеңес Армиясына және Ауғанстан Демократиялық Республикасы үкіметтеріне қарсы партизан соғысын жүргізді, көбінесе ауылдық жерлерде. Мұджаһидтер тобын негізінен АҚШ, Сауд Арабиясы және Пәкістан қолдады, бұл оны суық соғыстың прокси-соғысына айналдырды. Сауд Арабиясы елден Кеңес әскерлерінің шығарылуынан кейін Мұхаммад Нәжібулланың Ауғанстан үкіметіне қарсы моджахедтердің кейбір топтарын қолдауды жалғастыра береді.

Жүк ұшақтары бомба құюды жоспарлап отыр

2010 жылдың 29 қазанында екі пакеттен, әрқайсысында пластикалық жарылғыш заттардан және жарылғыш механизмнен тұратын бомба табылды. Бомбалар Сауд Арабиясының қауіпсіздік бөлімінің басшысы берген мәлімет бойынша табылды. Олар Йеменнен АҚШ-қа бара жатқанда, бірін Ұлыбританияның Ист-Мидлендс әуежайында, екіншісін Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Дубайда тапқан. Бір аптадан кейін Арабия түбегіндегі "Әл-Қайда" (AQAP) бұл әрекетке және UPS Airlines 6-ұшағының апатына жауапты екенін мойындады. Америка және британдық билік өкілдері AQAP-тың Анвар аль-Авлаки бомбалау әрекеттерінің артында тұрғанын және бомбаларды AQAP-тың жарылғыш заттардың басты сарапшысы Ибрагим Хасан аль-Ассири жасаған деп сенді. Бомбалар, мүмкін, әуеде жарылуға арналған, Чикаго немесе АҚШ-тың басқа қалаларындағы екі ұшақты да жою ниетімен.

Сириядағы азаматтық соғыс

Сауд Арабиясының Сирия соғысына араласуы Сириядағы азаматтық соғыс кезінде Сириядағы әртүрлі бүлікші топтарға қару-жарақ пен оқ-дәрілерді кең көлемде жеткізуді қамтиды. Financial Times 2013 жылдың мамыр айында Қатар әртүрлі топтарға қару-жарақ жеткізуші болып отырғанын хабарлады. 2013 жылдың жазында Сауд Арабиясы көтерілісшілерді қаржыландыратын және қаруландыратын негізгі топ ретінде пайда болды. Сауд Арабиясы Хорватиядан Иордания арқылы жеткізілген жүкпен Югославияда жасалған кері қайтармайтын мылтықтар мен танкіге қарсы қару М79 Оса сияқты жаяу әскерге арналған қаруды көптеп сатып алды. Қарулар 2012 жылдың желтоқсан айында көтерілісшілерге жетіп, олар сириялық армияға қарсы шағын тактикалық жеңіске қол жеткізді. 2017 жылдың тамызында Сирияның оппозициясына Сауд Арабиясының сыртқы істер министрі Корольдіктің олардан бас тартуы туралы хабарлаған. Кейіннен Сауд Арабиясы Сирия үкіметіне қатысты татулық ұстанымын қабылдады.

Ағаш сикомор

Timber Sycamore - Құрама Штаттар Орталық барлау агенттігі (CIA) жүргізген және араб барлау қызметі, соның ішінде Сауд Арабиясының қауіпсіздік қызметі қолдаған құпия қару-жарақпен қамтамасыз ету және оқыту бағдарламасы. 2012 немесе 2013 жылы іске қосылған ол Сириядағы азаматтық соғыста Сирия президенті Башар Асадқа қарсы күресетін көтерілісші күштерге ақша, қару-жарақ және оқу берді. АҚШ-тың ресми өкілдерінің айтуынша, бағдарлама мыңдаған бүлікшілерді даярлаған.

Көшбасшылық

Ал Мухабарат Аль А'аманың алғашқы президенті 1965 жылдан 1979 жылға дейін қызмет еткен шейх Камал Адхам болды. Содан кейін Түркі Әл Фейсал 2001 жылға дейін "Аль-Мухабарат Аль-Аама" ұйымының президенті болды. 2001 жылы 11 қыркүйекте болған шабуылдарға он күн қалғанда (оларда 14 саудиялық азамат АҚШ-тың коммерциялық әуе кемелерін ұрлап, апатқа ұшыратты) ханзада Түрки өз лауазымынан бірден кетіп қалды. Наваф ибн Абдулазиз 2001 жылдың 1 қыркүйегінде ханзада Түркідің орнын ауыстырды. Ұйым Науафтың өкілеттігі кезінде "Жалпы барлау президенті" деп аталды. Науафты 2005 жылы 25 қаңтарда ГИП басшысы лауазымынан мұрагер ханзада Абдулла босатты. Тоғыз ай бойы президенттікке ешкім тағайындалмаған. Мұқарин бин Абдулазиз 2005 жылы қазан айында Король Абдулла бин Абдулазиз Бас барлау басқармасының басшысы болып тағайындалды. Сонымен қатар, король Абдулла принц Сауд бин Фахд Аль Саудты GIP вице-президенті міндетінен босатты. Фейсал бин Абдулла бин Мохаммед GIP-тің жаңа вице-президенті болып тағайындалды. Басқа бір сауд патшасы, директордың орынбасары болған принц Абдулазиз бин Бандар, лауазымынан босатылды, ал 2012 жылдың қазан айында Юсеф бин Али Аль Идриси оның орнына вице-басшы болды. 2014 жылдың 15 сәуірінде Сауд Арабиясының мемлекеттік БАҚ-ы жариялаған хабарға сәйкес, принц Бандар бин Сұлтан "өзінің өтініші бойынша" қызметінен босатылды. Бандар ханзаданың орнын оның орынбасары Юсеф бин Али Әл Идриси алады деп хабарланды. Алайда, Халид бин Бандар Аль Сауд 2014 жылдың 30 маусымында "Аль Мухабарат Аль А'ама" бас директоры болды. Оның өкілеттігі 2015 жылдың 29 қаңтарында Халид бин Али Әл Хумейданның орнына аяқталды.