Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тамақ немесе сусынға түс беру үшін қолданылатын зат.
Substance used to color food or drink
Тамақ бояғысы немесе түс қосылысы – тамаққа немесе сусынға қосылғанда түс беретін кез келген бояу, пигмент немесе зат. Олар сұйық, ұнтақ, гель немесе паста түрінде болуы мүмкін. Тамақ бояғысы коммерциялық тағам өндірісінде де, сондай-ақ үй жағдайында да қолданылады. Тамақ бояғыштары тағамдық емес түрлі салаларда да қолданылады, оның ішінде косметикада, фармацевтикада, қолөнер жобаларында және медициналық құралдарда. Түстер табиғи (мысалы, антоциандар, кошениль) немесе жасанды/синтетикалық (мысалы, тартразин сарысы) болуы мүмкін.
Food coloring, or color additive, is any dye, pigment, or substance that imparts color when it is added to food or drink. They can be supplied as liquids, powders, gels, or pastes. Food coloring is used in both commercial food production and domestic cooking. Food colorants are also used in a variety of non food applications, including cosmetics, pharmaceuticals, home craft projects, and medical devices. Colorings may be natural (e. g. anthocyanins, cochineal) or artificial/synthetic (e. g. tartrazine yellow).
Тамақ бояуының мақсаты
Адамдар белгілі бір түстерді белгілі бір дәмдермен байланыстырады, ал тағамның түсі конфетадан шарапқа дейінгі кез келген тағамның дәмін қабылдауға әсер етеді. Кейде мақсат – тұтынушы табиғи деп қабылдайтын түспен сәйкес болу, мысалы, глазирован вишняға қызыл бояу қосу (әйтпесе ол бежеу болар еді), ал кейде әсер ету үшін, мысалы, 2000 жылы Heinz ұсынған жасыл кетчуп сияқты. Тағамға түс қосымшалары көптеген себептермен қолданылады, оның ішінде: Орта ғасырларда Еуропа елдерінің экономикасы ауыл шаруашылығына негізделген, шаруалар өздерінің тағамдарын жергілікті жерде өндіріп, немесе ауылдық қауымдастықтар ішінде сауда жасауға үйренген. Феодализм кезінде эстетикалық жақтары ескерілмеген, кем дегенде, өте кедей халықтың көп бөлігі үшін. Бұл жағдай Жаңа дәуірдің басында қалалану кезінде өзгерді, сауда пайда болды, әсіресе құнды дәмдеуіштер мен бояуларды импорттау. 1531 жылы Аугсбургте (Германия) қабылданған алғашқы тағам заңдарының бірі дәмдеуіштер мен бояуларға қатысты болды және сафран жасаушыларды өртеуге үкім шығарды.
People associate certain colors with certain flavors, and the color of food can influence the perceived flavor in anything from candy to wine. Sometimes, the aim is to simulate a color that is perceived by the consumer as natural, such as adding red coloring to glacé cherries (which would otherwise be beige), but sometimes it is for effect, like the green ketchup that Heinz launched in 2000. Color additives are used in foods for many reasons including: During the Middle Ages, the economy in the European countries was based on agriculture, and the peasants were accustomed to producing their own food locally or trading within the village communities. Under feudalism, aesthetic aspects were not considered, at least not by the vast majority of the generally very poor population. This situation changed with urbanization at the beginning of the Modern Age, when trade emerged—especially the import of precious spices and colors. One of the first food laws, created in Augsburg, Germany, in 1531, concerned spices or colorants and required saffron counterfeiters to be burned to death.
Тарих
Өнеркәсіптік революция басталғанда, адамдар басқалар өндірген тағамдарға тәуелді болды. Қызыл қорғасын (Pb3O4) және вермиллион (HgS) ірімшік пен тәттілерді бояу үшін жиі қолданылды. Мыс арсениті (CuHAsO3) қайта сату үшін қолданылған шай жапырақтарын қайта бояуға пайдаланылды. Сонымен қатар, 1860 жылы десертті бояу үшін қолданғанда екі адамның өліміне себеп болды. Сол кезде сатушылар 80-нен астам жасанды бояу заттарын ұсынды, олардың кейбіреулері тікелей тағамдарды емес, маталарды бояу үшін ойлап табылған. Көптеген бояу қоспаларының уыттылығы немесе басқа да зиянды әсерлері тексерілген емес. Тарихи жазбалар бойынша, нашар сапалы бояулар салдарынан жарақаттар, тіпті өлім жағдайлары да болған. 1851 жылы Англияда шамамен 200 адам уланды, олардың 17-сі сапасыз дәмдік заттарды жеуден тікелей қаза тапты. Бастапқыда бұл бояулар "көмір шайыры" деп аталды, себебі бастапқы материалдар битумды көмірден алынған. Синтетикалық бояулар көбінесе табиғи бояулардан арзан және техникалық тұрғыдан жоғары сапалы.
With the onset of the industrial revolution, people became dependent on foods produced by others. Red lead (Pb3O4) and vermillion (HgS) were routinely used to color cheese and confectionery. Copper arsenite (CuHAsO3) was used to recolor used tea leaves for resale. It also caused two deaths when used to color a dessert in 1860. Sellers at the time offered more than 80 artificial coloring agents, some invented for dyeing textiles, not foods. Many color additives had never been tested for toxicity or other adverse effects. Historical records show that injuries, even deaths, resulted from tainted colorants. In 1851, about 200 people were poisoned in England, 17 of them fatally, directly as a result of eating adulterated lozenges. Originally, these were dubbed 'coal tar' colors because the starting materials were obtained from bituminous coal. Synthetic dyes are often less costly and technically superior to natural dyes.
Реттеу
Табиғи түстердің көпшілігі, олардың көп бөлігі ғасырлар бойы дәстүрлі түрде қолданылып келеді, әлемнің көптеген реттеуші органдарымен (АҚШ-тың FDA-сы да оның ішінде) сертификатталуы міндетті емес, бірақ кейбір елдерде мақұлдау қажет болуы мүмкін. Азық-түлік бояуларының қауіпсіздігін әлемдегі түрлі органдар тексеріп бағалайды, және кейде олардың азық-түлік бояуларының қауіпсіздігі туралы пікірлері әртүрлі болуы мүмкін. Жасaлған азық-түлік қоспалары әдетте әр жерде сертификатталуды қажет етеді.
While naturally derived colors, most of which have been used traditionally for centuries, are not required to be certified by a number of regulatory bodies throughout the world (including the U. S. FDA), they may require approval in some countries. Food colorings are tested for safety by various bodies around the world, and sometimes different bodies have different views on food color safety. Artificial food additives usually require certification everywhere.
Регламенттің тарихы
Тамақ қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтар бүкіл әлемде көптеген ережелерге әкелді. 1882 жылы жарияланған неміс тағамдық ережелері бояғыштардың құрамында жиі қолданылатын сынап, мыс, хром, қорғасын, мырыш және цинк сияқты қауіпті "минералдарды" қоспауды талап етті. Бүгінгі нормативтік құжаттармен салыстырғанда, бұл алғашқы заңдар теріс тізім принципін (қолдануға рұқсат етілмеген заттар) ұстанды; олар бүкіл әлемдегі қазіргі тағамдық ережелердің негізгі принциптерін қамтыды, себебі барлық ережелердің де бірдей мақсаты – тұтынушыларды уытты заттар мен алаяқтықтан қорғау. Бастапқыда мақұлданған жеті бояу – Ponceau 3R (FD&C Red No. 1), амарант (FD&C Red No. 2), эритрозин (FD&C Red No. 3), индиготин (FD&C Blue No. 2), ашық жасыл SF (FD&C Green No. 2), нафтол сары 1 (FD&C Yellow No. 1) және қызыл 1 (FD&C Orange No. 1) болды. Тағамдық заңдар жаңартылғаннан кейін де, сапасыздық көп жылдар бойы жалғасты. 20 ғасырда химиялық талдау мен сынақтардың жақсаруы теріс тізімдерді оң тізімдерге алмастыруға әкелді. Оң тізімдер тағам өнімдерін өндіру және жақсарту үшін қолдануға рұқсат етілген заттардан тұрады. Көптеген қазіргі заңдар оң тізімге негізделген. Бұл директива бояуларды қандай тағам өнімдерінде қолдануға болатынын немесе қолдануға болмайтынын көрсетпеді. Сол кезде әр мүше мемлекет белгілі бір бояуларды қайда қолдануға болатынын және қайда қолдануға болмайтынын анықтай алатын. Мысалы, Германияда кинолин сарысын пудинг пен десерттерде қолдануға рұқсат етілді, бірақ тартразинге рұқсат берілмеді. Ал Францияда бұл керісінше болды.
Concerns over food safety led to numerous regulations throughout the world. German food regulations released in 1882 stipulated the exclusion of dangerous "minerals" such as arsenic, copper, chromium, lead, mercury, and zinc, which were frequently used as ingredients in colorants. In contrast to today's regulatory guidelines, these first laws followed the principle of a negative listing (substances not allowed for use); they were already driven by the main principles of today's food regulations all over the world, since all of these regulations follow the same goal: the protection of consumers from toxic substances and from fraud. The seven dyes initially approved were Ponceau 3R (FD&C Red No. 1), amaranth (FD&C Red No. 2), erythrosine (FD&C Red No. 3), indigotine (FD&C Blue No. 2), light green SF (FD&C Green No. 2), naphthol yellow 1 (FD&C Yellow No. 1), and orange 1 (FD&C Orange No. 1). Even with updated food laws, adulteration continued for many years. In the 20th century, improved chemical analysis and testing led to the replacement of the negative lists by positive listings. Positive lists consist of substances allowed to be used for the production and the improvement of foods. Most prevailing legislations are based on positive listing. This directive did not list which food products the colorants could or could not be used in. At that time, each member state could designate where certain colors could and could not be used. In Germany, for example, quinoline yellow was allowed in puddings and desserts, but tartrazine was not. The reverse was true in France.
Ұлттық ережелер
2017 жылы Еуроодақ пен АҚШ-тағы тағамдық бояғыштарға қатысты ережелердің салыстырмалы талдауы жарияланды.
A comparison of food color regulations in the EU and the US was published in 2017.