Кіріспе
Компьютерлік вирус - компьютерлік бағдарламада алдын ала белгіленген уақыттан кейін жұмыс істеуін бастайтын немесе тоқтататын компьютерлік бағдарламаның бөлігі. "Уақытша бомба" термині орнатылғаннан кейін белгілі бір күн ішінде жұмыс істеуін тоқтататын бағдарламаға қатысты емес; оның орнына "trialware" термині қолданылады. Уақытша бомбалар әдетте бета-версияда (релизге дейінгі) бағдарламалық жасақтамада, бағдарламалық жасақтаманың өндірушісі бета-версияның соңғы шығарылу күнінен кейін қолданылуын қаламайтын кезде қолданылады. Уақытша бомба бағдарламалық жасақтамасының бір мысалы - Microsoft-тың Windows Vista Beta 2, ол 2007 жылдың 31 мамырында аяқталады деп жоспарланған. Уақытша бомба бағдарламалық жасақтамасының уақыт шектеулері, әдетте, сынақ бағдарламалық жасақтамасында сияқты күшті түрде қолданылмайды, өйткені уақыт бомбасы бағдарламалық жасақтамасы әдетте қауіпсіз сағат функцияларын іске асырмайды.
In computer software, a time bomb is part of a computer program that has been written so that it will start or stop functioning after a predetermined date or time is reached. The term "time bomb" does not refer to a program that stops functioning a specific number of days after it is installed; instead, the term "trialware" applies. Time bombs are commonly used in beta (pre release) software when the manufacturer of the software does not want the beta version being used after the final release date. One example of time bomb software would be Microsoft's Windows Vista Beta 2, which was programmed to expire on May 31, 2007. The time limits on time bomb software are not usually as heavily enforced as they are on trial software, since time bomb software does not usually implement secure clock functions.
Тарих
Бағдарламалық жасақтауда уақыт бомбасын алғаш рет 1979 жылы Брайан Рид жасаған Scribe таңбалау тілі мен мәтін өңдеу жүйесімен қолданған болуы мүмкін. Рид Scribe-ті Unilogic (кейін Scribe Systems деп қайта аталды) деп аталатын бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясына сатып жіберді және бағдарламаның еркін көшірілген нұсқаларын 90 күндік мерзімнен кейін өшіретін уақытқа тәуелді функциялардың жиынтығын ("уақыт бомбалары" деп аталады) енгізуге келісті. Пайдаланушылар бағдарламалық жасақтаманы өшіруді болдырмау үшін бағдарламалық жасақтама компаниясына ақы төледі, содан кейін ішкі уақыт бомбасының функциясын өшіретін код шығарылды. Ричард Столлман мұны бағдарламашы этикасының сатқындығы деп қарады. РИД үлестіру мен бөлісу идеясын құрметтеудің орнына компаниялар бағдарламашыларды ақпаратқа қол жеткізу үшін ақы төлеуге мәжбүрлеудің жолын енгізді (GNU-ге әкелетін оқиғаларды қараңыз).
Логикалық бомбалар мен уақыт бомбаларын салыстыру
Логикалық бомбалар мен уақыт бомбаларының негізгі айырмашылығы - логикалық бомбаның белгілі бір уақыт аралығында шарттар орындалмаса, оған уақыт функциясы енгізілуі мүмкін (ол өзін-өзі өшіре алады немесе уақыт жүйесін пайдалану арқылы өзінің жүктемесін іске қоса алады), ал уақыт бомбалары тек уақыт функциясын өздерін (әрекетсіз) іске қосу үшін қолданады. Уақытша бомбалар іске қосылғаннан кейін, логикалық бомбалар өздерінің зарядтарын нысанаға жеткізгендей, олардың зарядтарын (жаман болуы мүмкін) түсіреді. Уақытша және логикалық бомбалар мен бұрандалы бомбалардың негізгі айырмашылығы - бұрандалы бомбаның өзінде пайдалы жүктеме жоқ, оның орнына ол жүйелік ресурстарды сарқып, өз-өзіне үнемі қайталап зиян келтіреді.