Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болгарияның ақын және жазушысы Христо Димитров Измирлиев, Христо Смирненский, (1898, 17 қыркүйек, ОС 1923 жылы 18 маусым) болгар ақын және прозашы, болгар коммунистік партиясына мүше болып, оның шығармалары социалистік идеалдарды жеңіл жүректі және гуманистік стильде қорғады. Ол 24 жасында қайтыс болып, үш жыл ғана еңбек етіп, көптеген еңбектер қалдырды.
Bulgarian poet and writer
Hristo Dimitrov Izmirliev , known as Hristo Smirnenski, (September 17, 1898, OS – June 18, 1923) was a Bulgarian poet and prose writer who joined the Bulgarian Communist Party and whose works championed socialist ideals in a light hearted and humane style. He died at the age of 24, leaving a well regarded body of work produced over a mature career of only three years.
Ерте өмір
1898 жылы Македонияның Кукуш қаласында (қазіргі Килькис, Грекия) дүниеге келген Христо Измирлиев, оның дәстүрі және іс-әрекеті бар халық болды. Туше Даливановтың айтуынша, Христо кедей отбасынан шыққан; Христоның әкесі Димитар Измирлиев грек билігімен оның социалистік көзқарасына байланысты саяси келіспеушіліктер туындағанға дейін Кукуш қаласында маңызды және құрметке ие адам болған. 1912 жылы 8 қазанда Смирненский 14 жаста болғанда, Бірінші Балқан соғысы басталып, болгар әскерлері Кукуштан кетіп қалды. Балқан одақтастарының жеңісінен кейін келіспеушіліктер пайда болды және Екінші Балқан соғысы басталды. Грекия әскерлері Кукуш қаласын басып алғаннан кейін оны өртеп жіберді. Димитар Измирлиев пен оның әйелі кедейлік жағдайында өмір сүрсе де, балалары білім алуына қамқорлық жасады. Христо техникалық мектепте оқыды, ал оның кіші інісі Анастас газет сату арқылы отбасына көмектесті. Христо Смирненский 1915 жылы колледждің екінші курсында K'vo da e (Барлығы да болады) сатирикалық газетінде әдеби тұңғышын жасады. Ол алғаш рет Smyah i salzi (Күлкі мен көз жастар) журналында өзін "Смирненский" деп атады. Жас болса да, Хирсто көп ұзамай сол кездегі ең танымал жазушылардың біріне айналды. 1917 жылы ол алғаш рет Смирненский деген псевдонимді қолданды. Техникалық мектепте оқыған кезінде ол отаршылдық дүкенде жұмыс істеді. Осы уақытта Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1917 жылы мамыр айында Христо әскери мектепке кадет ретінде оқуға түседі. 1917 жылдың соңында Қазан төңкерісі басталды. Оқушылардың коммунистік идеялардың ықпалына түспеу үшін мектепте карантин жарияланды. 1918 жылы сәуірде Христо өзінің алғашқы өлеңдер жинағын шығарды, Разнокалибрени ваздишки в стихове и проза (Ар түрлі өлшемдегі үшкүріктер, өлеңдер мен прозада). Бұл жинақ әзіл-сықақ сипатына ие болды; кейін автордың өзі сынға алды. 1918 жылы король Фердинандқа қарсы жасақшылардың көтерілісі оның тұжырымдамалық дамуына қатты әсер етті. Смирненский Софиядағы қант зауытының жанында болған ең қанды қақтығыстың куәсі болды. Биліктің бүлікшілерді қатыгездікпен жеңгені үшін қорқып, ол қараша айында әскери мектепті тастап кетті.
He was born Hristo Izmirliev, in 1898, in Kukush in Macedonia (today Kilkis, Greece), which had militant traditions and an enterprising population. According to Tushe Daliivanov, a close relative and fellow writer, Hristo was from a poor family; Hristo's father, Dimitar Izmirliev, was an important and admired man in Kukush before political disagreements with the Greek authorities over his socialist views resulted in his imprisonment. On October 8, 1912, when Smirnenski was 14 years old, the First Balkan War started, and Bulgarian troops left Kukush. After the victory of the Balkan allies, disagreements arose and the Second Balkan War broke out. After invading, Greek troops burned Kukush; and the Izmirliev family, with thousands of other refugees, went to Sofia. Despite the poverty in which Dimitar Izmirliev and his wife found themselves, they made sure that their children studied. Hristo attended a technical school and his younger brother Anastas helped the family by selling newspapers. Hristo Smirnenski made his literary debut in 1915 during his second year at college, in the satirical newspaper K'vo da e (Anything Goes). He first called himself "Smirnenski" in the magazine Smyah i salzi (Laughter and Tears). Despite his youth, Hirsto soon became one of the most sought after and popular writers of that time. In 1917, he first used the pseudonym Smirnenski. As a student in a technical school, he continued to work in a colonial shop. During this time, the First World War started. In May 1917, Hristo enrolled as a cadet at the Military School, and from his barracks continued to write daily and publish humorous publications. At the end of 1917, the October Revolution broke out. A school wide quarantine was imposed in order to keep students from being influenced by communist ideas. In April 1918, Hristo released his first collection of poems, Raznokalibreni vazdishki v stihove i proza (Sighs of Various Sizes, in Verse and Prose). The collection was of a humorous nature; it was later criticized by the author himself. In 1918, the Soldiers' Revolt against King Ferdinand made a strong impact on his conceptual development. Smirnenski witnessed the bloodiest clash near Sugar Factory, in Sofia. Horrified by the cruelty with which the government defeated the rebels, he left the Military School in November; and his father was forced to pay compensation.
Ересектілік жылдары
Азаматтық өмірге енгеннен кейін Смирненский танымал газеттің редакциялық кеңесінің мүшесі болды, бірақ ол кеңсе қызметкері, репортер, қазынашы, редактор және корректор болып өмір сүрді. 1919 - 1920 жылдар Софияда күрделі кезең болды. 1919 жылы қарашада Смирненский коммунистік партияның "Қызыл күлкі" апталық әдеби журналында жарияланды. Смирненскийдің әзіл-сықағы әлеуметтік тұрғыдан көбірек танымал болды. Ол сотталған сарбаздарға кешірім жасауды және жұмысшылардың материалдық жағдайын жақсартуды сұраған сияқты іс-шараларға қатысты. Бірте-бірте оның әлеуметтік бағыты идеологиялық көзқарасының шешуші факторына айналып, ол пролетариат үшін күрескерге айналды. 1920 жылдың көктемінде ол Коммунистік жастар лигасының, ал 1921 жылы Болгария Коммунистік партиясының мүшесі болды. 1920 жыл Смирненскийдің шығармашылық жолында бұрылыс болды. Коммунистер оның алғашқы шығармашылық іс-әрекеттерін поэзиялық жетістіктердің "декадативті" символикасының көрінісі ретінде көрді. Социалистік әдеби сынға сәйкес, оның алғашқы поэмасы "Қызыл күлкі" журналының мамыр күні шығарылымында жарияланған "Биринчи май" болды. Смирненский "Қызыл күлкі" журналында бірнеше өлеңдер жинағын жариялады: "Ней" (1920 жылы 26 маусым), "Қызыл отрядтар" (1920 жылы 3 қыркүйек), "Көше" және "Келер күн" (1920 жылы 24 қыркүйек), "Жаңа күннің херальды" (1920 жылы 15 қазан), "Солтүстік жарық" (1920 жылы 29 қазан), "Шорма" (1921 жылы 6 қаңтар), "Берлиндегі дауыл" (1921 жылы 13 қаңтар), "Жохан" (1921 жылы 27 қаңтар) және басқалары. Оның жаңа эстетикалық көзқарасын білдіретін бірнеше ондаған шығармалары "Қызыл күлкі" және "Жұмысшылар газеті" партиялық басылымында жарияланды. 1922 жылдың ақпан айының соңында партияның баспашысы "Озаттандыру" жалпы жұмысшы кооперативтік қоғамы Смирненскийдің өмірінде жарық көрген екінші және соңғы өлеңдер жинағын басып шығарды. Алғашқы 1500 данасы тез сатылып кетті. Бірнеше айдан кейін "Освобождение" кооперативінің екінші басылымы жарық көрді. Осы шығармашылығы арқылы Смирненский талантты ақын, жарқын және айқын жеке тұлға, шығармашылығы әлеуметтік тұрғыдан белсенді, жаңа әлеуметтік және эстетикалық таптың үлгісі ретінде қаралатын және XX ғасырдың екінші онжылдығында болгар әдебиетінің үлгісі ретінде танылды. Жаңа кітапта Смирненский саяси және идеологиялық бағыт-бағдардан тыс, өз шығармашылық философиясында адамзаттың бақытты болуын армандаған, адамгершілікке деген құлшынысты, ізгілік сезімін көрсетті. Бұл жерде Смирненскийдің ең көрнекті көрінісі болды. Смирненский өзінің шығармаларымен миллиондаған адамды әлеуметтік әділетсіздікке қарсы шығуға талпындырды. Смирненскийдің ерекше лирикалық стилімен халыққа деген бақыт пен мәңгілік махаббатты аңғартады, ол "Жаңа күннің херальды" атты шығармасында философиялық тұрғыдан "Адам болу қандай құдайлық бақыт" деп түйінделеді.
After entering civic life, Smirnenski became a member of the editorial board of Bulgarin, a popular newspaper, but made his living as a clerk, reporter, treasurer, editor, and proofreader. The period from 1919 to 1920 was a turbulent one in Sofia. In November 1919, Smirnenski was published in the Communist Party's weekly literary magazine Red Laughter. Smirnenski's humor had become more socially inclusive. He participated in demonstrations and rallies for causes such as requesting amnesty for convicted soldiers, and improving the material condition of workers. Gradually, his social affiliation became a crucial factor in his ideological views and he became a fighter for the proletariat. In the spring of 1920, he became a member of the Communist Youth League, and in 1921, the Bulgarian Communist Party. 1920 was a turning point in Smirnenski's creative path. The communists saw his earlier creative pursuits as manifestations of the "decadent" symbolism of poetic achievements. According to socialist literary criticism, his first real poem was "The First of May", which was published in the May Day issue of Red Laughter. Smirnenski published a series of poems in the pages of Red Laughter: "Nee" (June 26, 1920), "Red Squads" (September 3, 1920), "The Street" and "Tomorrow" (September 24, 1920), "Herald of the New Day" (October 15, 1920), "Northern Lights" (October 29, 1920), "In the Storm" (January 6, 1921), "The Tempest in Berlin" (January 13, 1921), "Johan" (January 27 1921), and others. A few dozen of his works, representing his new aesthetic outlook, were published in Red Laughter and the party publication Workers' Newspaper. At the end of February 1922, the party publisher, the General Workers Cooperative Society "Liberation", printed the second and final poetry collection published during Smirnenski's lifetime To be the Day!. The first printing of 1,500 copies sold out quickly. A few months later cooperative "Liberation" issued a second edition. Through this work, Smirnenski rose to be known as a talented poet with bright and well demarcated individuality an artist whose work was socially engaged, who was seen as a model for a new social and aesthetic class, and whose work a model of Bulgarian literature in the second decade of the 20th century. With the new book, Smirnenski went beyond mere political and ideological commitment and showed a selfless and fervently humanity, the dream of happiness of mankind, in his creative philosophy. Here was Smirnenski at his most vivid. With his works, Smirnenski inspired millions of people to rise up against social injustice. With unique lyrical style, Smirnenski sings longing for happiness and everlasting love to the people, philosophically summarized in "Herald of the New Day" "What a divine happiness it is to be human".
Өлім
Смирненскийдің қажырлы еңбегі мен тапшылық 24 жастағы ақынның денсаулығына кері әсер етті. Ол 1923 жылы 18 маусымда туберкулезден қайтыс болды. Ол саяси оқиғаларды қадағалап, өзінің сенімін, оптимизмін және соңғы деміне дейін әзіл-сықақ сезімін сақтап қалды.
Smirnenski's tireless work and deprivations undermined the 24 year old poet's health and he died on June 18, 1923, from tuberculosis. He had followed political events and kept his faith, optimism, and sense of humor right until his last breath.
Мұра
Смирненский ерте қайтыс болғанына қарамастан, өте жемісті жазушы ретінде танымал. Өзінің сегіз жылдық еңбек жолында ол 70-тен астам псевдонимдер арқылы мыңдаған өлеңдер мен прозаларды жазды. Оның жинақталған шығармаларының соңғы басылымдарының бірі сегіз томнан тұрады. Ол сол жаққа бейім әдеби сыншылар тарапынан өзінің шығармаларында социалистік идеалдарды жақтағаны үшін және кейбір қазіргі консервативті әдеби орталар тарапынан "Қолданбалы поэзияның" авторы ретінде мақталды. Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Роберт аралындағы Смирненски нүктесі Христо Смирненскидің есімімен аталған.
Despite his early death, Smirnenski is known as a very productive writer. In the eight brief years of his prolific career, he wrote thousands of pieces of poetry and prose in various genres using more than 70 pseudonyms. One of the last editions of his collected works consists of eight volumes. He was lauded by left leaning literary critics for championing socialist ideals in his works, and by certain of the modern conservative literary circles as the author of "Applied Poetry". Smirnenski Point on Robert Island, South Shetland Islands, is named after Hristo Smirnenski.