Васил Левски және болгар революциялық ұйымдарының тарихы
Internal Revolutionary Organization
Внутренняя революционная организация (ВРО): история, цели и устав Василя Левски по освобождению Болгарии от Османской империи и созданию демократической республики.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ішкі революциялық ұйым (IRO; Вътрешна Революционна Организация (ВРО)) – болгар революционері Васил Левский 1869-1871 жылдар аралығында құрған және дамытқан болгар революциялық ұйымы. Ұйым Ловеч қаласындағы Орталық Комитет басқаратын аймақтық революциялық комитеттер желісін құрады. IRO-ның құрылуы Левскийдің революциялық қызмет орталығын Румыниядағы болгар эмигранттарының ортасынан Болгарияның өзіне көшіру қажеттігі туралы идеяларын көрсетеді. 1871 жылы Левский өзінің саяси көзқарастарына сәйкес ұйымның Жарғысын дайындады: бүкілхалықтық революция арқылы Болгарияны Осман империясынан азат ету және елді барлық азаматтарының ұлты мен дініне қарамастан теңдігіне кепілдік беретін демократиялық республика ретінде құру. 1872 жылдың соңында Левский де, Бухарестте орналасқан Болгария революциялық орталық комитетінің (БРКК) төрағасы Любен Каравелов та Осман империясына қарсы қарулы күрестің болашақ табысы сыртқы және ішкі комитеттердің ынтымақтастығына байланысты екенін түсінді. Осы мақсатта екі ұйым бірлескен бағдарлама мен жарғыны дайындады және қабылдады, ал 1872 жылдың мамырында Бухарестте өткен жалпы жиналыста BRCK атауымен екі ұйымды біріктіруге дауыс берді. Ішкі революциялық ұйымның жұмысын басшылыққа алған мақсаттары мен негізгі принциптері келесі болгар революциялық ұйымдарының құрылуына және басшылық принциптеріне әсер етті, атап айтқанда: Ішкі Македониялық-Адрианополь революциялық ұйымы (1893-1912 жылдары Осман империясында белсенді болды), Ішкі Македониялық революциялық ұйымы (1919-1934 жылдары Грекия және Югославия Македониясында белсенді болды), Ішкі Тракиялық революциялық ұйымы (1922-1934 жылдары Батыс Тракияда белсенді болды), Ішкі Добруджа революциялық ұйымы (1923-1940 жылдары Добруджада белсенді болды) және Ішкі Батыс Шекаралық революциялық ұйымы (1921-1934 жылдары Батыс Шекаралық аймақта белсенді болды).
The Internal Revolutionary Organisation (IRO; Вътрешна Революционна Организация (ВРО)) was a Bulgarian revolutionary organisation founded and built up by Bulgarian revolutionary Vasil Levski in the period between 1869 and 1871. The organisation represented a network of regional revolutionary committees which were governed by a Central Committee in the town of Lovech. The foundation of IRO reflected Levski's ideas that the centre of revolutionary activity be transferred from the Bulgarian emigrant circles in Romania to Bulgaria proper. In 1871, Levski prepared the Charter of the organisation in the spirit of his own political views: liberation of Bulgaria from the Ottomans through a nationwide revolution and establishment of the country as a democratic republic with guarantees for the equality of all of its citizens regardless of their ethnicity or religion. By the end of 1872, both Levski and Lyuben Karavelov, the chairman of the Bulgarian Revolutionary Central Committee (BRCC), which was situated in Bucharest, had figured out that the future success of the armed struggle against the Ottomans depended on the co operation of both: external and internal committees. To this end, the two organisations prepared and adopted a joint programme and charter and voted on the merger of the two organisations under the name of BRCK at a general meeting held in Bucharest in May, 1872. The goals and fundamental principles which governed the work of the Internal Revolutionary Organisation influenced the formation and guiding principles of subsequent Bulgarian revolutionary organisations, namely the Internal Macedonian Adrianople Revolutionary Organisation (active in the Ottoman Empire from 1893 to 1912), the Internal Macedonian Revolutionary Organisation (active in Greek and Yugoslav Macedonia from 1919 to 1934), the Internal Thracian Revolutionary Organisation (active in Western Thrace from 1922 to 1934), the Internal Dobrudjan Revolutionary Organisation (active in Dobruja from 1923 to 1940) and the Internal Western Outland Revolutionary Organisation (active in the Western Outlands from 1921 to 1934).