Кіріспе

Неміс еркін ойлаушылар лигасы ("Deutscher Freidenkerbund") - 19 ғасырдың аяғында неміс еркін ойлаушылары мен атеистер Германиядағы мемлекеттік шіркеулердің билігіне қарсы тұруды басты мақсат етіп құрған ұйым. Оның мақсаты - Германиядағы материалистік және атеистік ойшылдардың қоғамдық кездесуі мен форумын қамтамасыз ету болды. 1930 жылы Неміс еркін ойлаушылар қауымдастығы (Deutscher Freidenker Verband) деп қайта аталды, кейіннен 1933 жылы нацистік режим бұл ұйымға тыйым салды. Сол кезде қауымдастыққа 500 мыңға жуық адам мүше болды. 1951 жылы Батыс Германияда федералды деңгейде қайта құрылған Неміс еркін ойлаушылар қауымдастығы 2004 жылы шамамен 3000 мүшесі болды.

Тарих

Ұйымды 1881 жылы материалистік философ және дәрігер Людвиг Бюхнер және социалистік саясаткер Вильгельм Либкнехт Германиядағы мемлекеттік шіркеулердің билігіне қарсы тұру үшін құрды. 1885 жылы топтың 5000 мүшесі болды. Көптеген еркін ойлаушылар қарсылық көрсетуде белсенді болды. 1933 жылы сәуірде еркін ойлаушылар қауымдастығының сол кездегі төрағасы Макс Сиверс бас хатшы Герман Граулмен бірге Германиядан кетуге қол жеткізді. Сиверс 1939 жылы АҚШ-қа көшіп барды, бірақ кейін Еуропаға оралды. 1943 жылы Францияда Гестапо тұтқындағаннан кейін, ол 1944 жылдың 17 қаңтарында Бранденбургтің Гёрден түрмесінде өлтірілді.

Неміс фрейденкерлер қауымдастығы

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көптеген жаңа топтар құрылды. Мемлекеттік деңгейдегі алғашқы қауымдастық Гамбургтегі Deutscher Freidenker Verband (DFV) болды. Құрылтай күні қасақана 1945 жылдың 24 желтоқсанына белгіленді. 1951 жылы DFV бұрынғы Бас хатшы Герман Граулдың 1949 жылы елден көшіп, елге оралғаннан кейін Брауншвейгте федералды деңгейде қайта құрылды. DFV 1952 жылдан бері Парижде орналасқан Бүкіләлемдік еркін ойлаушылар одағының (БСҰ) мүшесі.

ГДР-дің еркін ойлаушылар қауымдастығы

ГДР-де еркін ойлаушылар қауымдастығы тек 1989 жылы 7 маусымда 400 делегатпен Өнер академиясының штаб-пәтерінде құрылды. Оның ішінде өмірінің соңына дейін Эрих Хонеккер де сол қауымның мүшесі болды. 1991 жылы Германия еркін ойлаушылар қауымдастығы (GDR) Брауншвейгтегі DFV-мен бірікті. Содан бері неміс еркін ойлаушылар қауымдастығы саяси мәселелерге көбірек көңіл бөліп, әділдік, бейбітшілік, әлеуметтік, гуманистік және экологиялық іс-қимылдарды қолдайды.