Кіріспе

Жалпы антропософиялық қоғам – «рухани әлем туралы нағыз білім негізінде жеке адамның және адамзат қоғамының жан өмірін дамытуға ниеттенген адамдардың бірлестігі». Ұйым ретінде ол Рудольф Штайнер әзірлеген антропософия деп аталатын ішкі рухани жолға қызығушылық танытқандардың қауымдастығын қолдауға арналған. Антропософиялық қоғам 1912 жылдың 28 желтоқсанында Германияның Кёльн қаласында, шамамен 3000 мүшесімен құрылды. Рудольф Штайнер осы қоғамның негізін салушы болды және кеңесші, лекция оқып жүргізуші ретінде қатысты. Оның алғашқы басқару кеңесінің мүшелері – Мари фон Сиверс, Майкл Бауэр және Карл Унгер. Қоғам 1923/24 жылдары Швейцарияның Дорнах қаласында Жалпы антропософиялық қоғам ретінде қайта құрылды. Оның құрамында рухани ғылымның эзотерикалық мектебі бар. Қоғамның бас кеңсесі Швейцарияның Солотхурн кантонындағы Дорнах қаласында орналасқан Гётеанумда орналасқан. Қоғамның көптеген елдерде, соның ішінде барлық ағылшын тілді елдерде ұлттық қоғамдары бар. Оның негізгі қызметтеріне мүшелердің жиналыстарын және конференцияларын ұйымдастыру, зерттеулерді қолдау және түрлі мақсаттар үшін байланыс құралдарын ұсыну кіреді. Сондай-ақ, қоғам мүшелері белсенді қатысатын көптеген практикалық салалардағы тұрақты бастамаларды ынталандырады. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, қоғамда шамамен 52 000 мүше бар. Қоғамның ресми бөлімшелері 50 елде құрылған, ал кішігірім топтар тағы 50 елде белсенді қызмет атқарады. Антропософия негізінде жұмыс істейтін шамамен 10 000 мекеме бар, олардың ішінде мектептер, шаруашылықтар, медициналық орталықтар және мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған қауымдастықтар бар.

Шығу тегі

Антропософиялық қоғамның тарихы 1902 жылы Рудольф Штайнер Теософиялық қоғамның неміс бөлімшесінің Бас хатшысы болған кезде басталды. Осыған дейін теософия Германияда көп ілгерілемеген; Теософиялық қоғамның негізін қалаушы Хелена Блаватскаяның Германияға және оның көрнекті теософтарына бірнеше рет келгеніне қарамастан, 1891 жылы оның қайтысынан кейін ғана 1894 жылы Берлиндегі бір ғана ложа ресми түрде тіркелді. Оның номиналды басшылығын доктор Хьюбб Шлейден жүзеге асырды, бұл Брокдорф графы мен графинясының үздіксіз күш-жігерімен қолдау көрсетілді. Олардың қолдауымен Штайнер 1900 жылдың тамызында неміс теософтарын қоса алған тыңдаушылар алдында дәріс оқуға алғаш рет шақырылды. Оның рухани идеялары осында жауап тапты, себебі көптеген неміс теософтары теософияда өз нанымдарының толық емес көрінісін ғана тапқан. Штайнердің қызмет мерзімі бойында неміс бөлімшесі Теософиялық қоғамның қалған бөлігінен тәуелсіз жұмыс істеді; әсіресе, Штайнер еуропалық философия мен ғылымға және христиан эзотерикалық дәстүрлеріне байланыс жасауға тырысты, ал Теософиялық қоғам географиялық және рухани тұрғыдан Үндістанның Адьяр қаласында орналасқан. Бесанттың олардың көзқарастарының айырмашылықтарына төзімділігі жылдар өте келе нашарлады. 1907 жылы Штайнер теософиялық терминологиядан өз сөздігіне көшті және оның тәсілінің ерекшелігі көріне бастады, мысалы, 1907 жылдың мамырында Мюнхенде өткен Халықаралық конгресте. Сол жылы "өзара келісім бойынша" Штайнер Теософиялық қоғамның Эзотерикалық бөлімінің (Э.С.) тармағы ретінде құрған эзотерикалық үйір толығымен тәуелсіз мекемеге айналды. Ағылшын антропософиясы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін шағын, анонимді клубпен шектелді. Жастар арасында жарылыс болғаннан кейін, олардың көпшілігі мектеп, мүгедектерге арналған емдеу орталығы, медициналық клиника және шаруашылық сияқты жаңа бастамаларды құрып немесе оларға белсенді қатысты, сондай-ақ өздерінің "Еркін антропософиялық қоғамын" құрды, ал ескі мүшелер 1923 жылдың желтоқсанында жаңа басшылықпен антропософиялық қоғамды ресми түрде қайта құрды. Екі топ та қоғамның жаңа нұсқасында бірікті. Қоғамды қайта құру үшін алдымен конференция шақырылды. Рождестволық конференция деп аталған бұл конференцияда Штайнер осы оқиғаға арнап жазған медитативтік өлеңін, "Негізгі тастың медитациясын" жаңа антропософиялық қозғалыстың рухани тірегі болуы керек деп ұсынды. Бұл қозғалыс алғаш рет оны дамытқан қоғаммен бірігуі керек еді. Сондықтан Вальдорф мектептеріндегі еврей мұғалімдері жұмыстан босатылды. 1930 жылдардан 1960 жылдарға дейін Штайнердің кітаптарына жариялау құқықтары және қоғамның рухани бағыты сияқты екі бөлек мәселе бойынша даулар Антропософиялық қоғамның аз байланысы бар бірнеше топқа бөлінуіне әкелді. Барлық тараптардың күш-жігерінің нәтижесінде 1960 жылдардың басында оқшауланған топтар қазіргі қоғамға қайта бірікті.