Кіріспе

Британ Колумбиясындағы тау, кейде Худу вулканы деп аталатын, Британ Колумбиясының солтүстік ішкі бөлігінде, Канадада, әлеуетті белсенді стратовулкан. Ол Аляска мен Британ Колумбия шекарасының солтүстік-шығысында, Искут өзенінің солтүстік жағында, Крейг өзенінің сағасына қарама-қарсы орналасқан. Басты биіктігі және топографиялық көрнектілігі , Худу тауы - Жағалау тауларының шекаралық жоталарындағы көптеген көрнекті шыңдардың бірі. Оның жалпақ шыңы қалың мұз қақпағымен қапталған, диаметрі кем дегенде. Таудың солтүстік-батыс және солтүстік-шығыс жақтарын қоршап тұрған екі аңғар мұздықтары соңғы жүз жылда едәуір артқа шегінді. Олардың екеуі де солтүстікке қарай орналасқан үлкен мұздықтан пайда болады және еріген судың екі ағысының көзі болып табылады. Бұл өзендер жанартаудың батыс және шығыс жақтарымен ағып, Искут өзеніне құяды. Худу тауының көп бөлігі мұздық мұз астында пайда болды және оның тарихының көп бөлігінде мұздықтар немесе мұздықтармен қапталды. Жанартауды құрайтын негізгі тау жыныстары фонолит пен трахит болып табылады, олар шамамен 85 000 жыл бұрын басталған алты атылу кезеңінде жиналды. Бұл атылу кезеңдерінің көпшілігі лаваның тұрақты ағысымен сипатталады, бірақ кем дегенде бір кезең жарылыс белсенділігі болды, бұл пирокластикалық тау жыныстарының болуымен дәлелденді. Соңғы атылу кезеңі шамамен 10 000 жыл бұрын, солтүстік-орталық, солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс тау беткейлерін жауып тұрған кең көлемді лава ағындарының атылуымен басталды. Оңтүстік-батыс беткейін жауып тұрған лава ағыны соңғы екі жүз жыл ішінде жақында болған атылудан пайда болған болуы мүмкін. Худу тауында тарихи атылулар болмағанмен, 1980 жылдардың ортасынан бастап сейсмикалық белсенділік кезеңдері болды, бұл болашақтағы атылулар мен жанартау қауіптілігін көрсетеді. Худу тауы Кассиар жерінің шалғай аймағында орналасқан, ол кем дегенде 1900-жылдардың басында минералдық барлаудан өтті. Бұл барлау 1988-1999 жылдар аралығында екі жер асты кен орнында жұмыс істеген Искут өзенінің су тасқыны алаңында мыс, күміс және алтынның ашылуына әкелді. Геологиялық зерттеулер Худу тауында кем дегенде 1940 жылдан бері жүргізіліп келеді; ең егжей-тегжейлі зерттеулер 1990 және 2000-шы жылдары жүргізілді. Бұл аймақта ауа райы көбінесе салқын және ылғалды, жауын-шашын көп болады. Нәтижесінде, Гуду тауының айналасында сүтқоректілердің саны шектеулі. Өзен аңғарлары мен жанартаудың төменгі беткейлерінде қарағай мен сабан тұқымдастарының ағаштары ормандарды құрайды. Олар Британдық Колумбияда кездесетін көптеген экоөңірлердің бірі болып табылады. Құлаққа жақын орналасқандықтан, Гуду тауына тек әуе, су немесе жаяу жолмен ғана жетуге болады. Ал жақын маңдағы ауылдар таудан алыс емес.

Биогеографиялық

Худу тауы Боундерлинг экорегионында орналасқан. Бұл Алясканың оңтүстік-шығысындағы және Британдық Колумбияның солтүстік-батысындағы жағалау тауларының таулы аймағы. Таулық, батыс және Ситка шыршалары аңғарлар мен төменгі аңғарлардағы орманды құрайды. Олардың үстінен негізінен ірі мұздықтар, мұздықтар мен құнарсыз тау жыныстарынан тұратын кең альпілік тундра аймағы орналасқан. Бұл экоөңірде сүтқоректілердің шектеулі түрі, мысалы, альпілік тундра аймағында тұратын ақ шашы бар мармоттар мен тау ешкілері өмір сүреді. Шекаралық жоталар экоөңірі Жағалау және таулар экоөңіріне кіреді, ол ылғалды теңіз және таулы жерлер экобөлімінің бір бөлігін құрайды.

Климат

Худу тауында теңіз мұздық климаты бар, ол толық жағалаулық теңіз және континенттік климаттардың аралығы. Тынық мұхитынан келетін ылғалды ауа аймаққа қатты жауын-шашын әкеледі, сонымен бірге суық Арктикалық ауа Портленд каналы арқылы Диксон кіреберісінен ағып, Британдық Колумбияның Солтүстік жағалауына құяды.

Мұздықтар

Екі аңғар мұздықтары Hoodoo тауының түбін ішінара айналдырады, екеуі де белсенді түрде кері шегінеді. Оның солтүстік-батыс түбін қоршап тұрған Худу мұздығы Искут өзеніне ағып жатқан Худу өзенінің бастауы болып табылады. 1920 жылдан бері бұл екі қабатты мұздықта бірнеше өзгерістер болды. Бұрын солтүстік-оңтүстік бағытты алып жатқан таудың екі жағымен ағып өткен соң, оның ұшы шамамен артқа шегінді. Түс мұздықтың оңтүстік-батыс шетінде шағын мореналы бөгетті көл жатыр. Худу мұздықтары мен Твин мұздықтары Худу тауының солтүстігіне қарай созылып жатқан қырқамен бөлінеді.

Өмірбаян

Худу тауы Солтүстік Кордильерлік жанартау провинциясының (NCVP) бөлігі болып табылады, бұл қалқандық жанартаулар, лава күмбездері, шайыр конустары және стратовулкандар кең аймағы, ол солтүстік-батыстағы Британ Колумбиясынан солтүстікке қарай Юкон арқылы шығыс Аляскаға дейін созылады. Бұл жанартауларды құрайтын басым жыныстар сілтілі базальттар мен гавайиттер, бірақ нефелинит, базанит және пергалькалды фонолит, трахит және комендит жергілікті жерде мол. Бұл тау жыныстары 20 миллион жыл бұрын және бірнеше жүз жыл бұрын болған жанартаулық атылулардан пайда болған. Солтүстік Кордильерлік жанартау провинциясындағы жанартаулық белсенділіктің себебі Солтүстік Америка және Тынық мұхит тақталарының арасындағы салыстырмалы тақта қозғалысының өзгеруімен байланысты Солтүстік Америка Кордильерасының жарылуына байланысты деп есептеледі. Худу тауы Стикин субпровинциясы деп аталатын NCVP-нің бір бөлігі болып табылады. Британ Колумбиясының солтүстік-батысындағы Стикин аймағына шектелген бұл субпровинция үш басқа жанартау орталықтарын қамтиды: Heart Peaks, Level Mountain және Mount Edziza. Төрт жанартау орталығы NCVP-нің қалған бөлігінен петрологиялық және/немесе көлемдік жағынан ерекшеленеді. Heart Peaks, Level Mountain және Mount Edziza көлемі бойынша ең үлкен NCVP орталықтары болып табылады, соңғы екеуі басқа NCVP орталықтарына қарағанда әлдеқайда ұзақ уақыт бойы вулканикалық құбылыстарды бастан кешірді. Худу тауы, Лейвл тауы және Эдзиза тауы - Искут аймағындағы төртіншілік магматизмнің ең ерте пайда болған түрлерін көрсететін мафикалық және аралық және фелсикалық вулкандық тау жыныстары бар жалғыз NCVP орталықтары. Мұның себебі, оның литологиялық және топографиялық құрылымы Канаданың Кордильерасындағы мұздық таулардың көпшілігіне қарағанда өзгеше. Оның бұзылған аналогтарынан айырмашылығы, Худу тауы симметриялы және дөңгелек пішінде. Монумент Гуду тауының оңтүстік-батыс жағында орналасқан, биіктігі 400 метрден асатын тік тас бағанасы. Бұл - батысқа қарай қарайтын бөгеттің суын құйған жанартау шаңырағының ерозияға ұшыраған қалдықтары. Жаңадан пайда болған жанартаулық құбылыстардан туындайтын қауіптер - лава ағыны мен су тасқыны, сондай-ақ жарылғыш жарылыстардан туындайтын жауын-шашын. Жанартау кезінде пайда болған лава ағыны Искут өзенін бөгеп, судың көтерілуіне байланысты тау-кен өндірісіне үлкен қауіп төндіреді. NCVP-дегі басқа жанартаулар сияқты, Худу тауының белсенділік деңгейін анықтау үшін GSC жеткілікті түрде бақыламайды. Канаданың Ұлттық сейсмограф желісі Канададағы жер сілкіністерін бақылау үшін құрылған, бірақ тау астындағы белсенділікті нақты көрсету үшін ол тым алыс. Егер Худу тауы қатты қозғалса, ол сейсмикалық белсенділіктің артуын сезінеді, бірақ бұл тек үлкен атылу туралы ескерту болуы мүмкін; жүйе вулкан атыла бастағаннан кейін ғана белсенділікті байқай алады. Егер "Худо" тауы жарылса, көмек көрсету үшін механизмдер бар. Ведомствоаралық жанартау оқиғасын хабарлау жоспары Канадада атылған жанартау, Канада мен АҚШ шекарасына жақын жерде атылған жанартау немесе Канадаға әсер ететін кез келген атылу туралы хабарлау рәсімін белгілеу үшін құрылды.

Геологиялық зерттеулер

Худу тауындағы жанартаулық шөгінділерді 1948 жылы Канаданың геологиялық зерттеулер басқармасының (GSC) Ф. А. Керр Искут өзенінің оңтүстік бөлігіндегі аймақтық геологияны зерттеген кезде қысқаша сипаттады. Бұл жұмыстарға жер бетін енетін радар мен мұз радарларын қолдану арқылы мұз шатыры түбегінің пішінін картаға түсіру, сондай-ақ Искут ауданы үшін алдын ала қауіпті бағалауды жасау кірді. Деректерді талдау мұздықтың астында кальдера немесе үлкен кратердің жоқ екенін көрсетті. Оның орнына, жер бедерінің географиялық ерекшелігі кері бұрылған және өте терең емес тәттіге тән екені анықталды. Радарларды мұздыққа ену және мұз асты топографиясын бағалау үшін қолдану Америка Кордильерасындағы және басқа жерлердегі басқа мұздық вулкандарды зерттеу үшін маңызды болып шықты. 1997 жылғы экспедицияға қатысқан қызметкерлер - ГСК-нің Кэтрин Хиксон мен Марк Стазиук, Калгари университетінің Джим Николз, Голдер Ассошиэйтстің Джефф Шмок және Гай Кросс, Британдық Колумбия университетінің Элисон Раст, Бен Эдвардс және Келли Расселл және Ланкастер университетінің Тревор Пейдж. Пиккакс тамырларын Skyline Gold компаниясы 1980 жылы оның алтын әлеуетін анықтау үшін зерттей бастады. Мұнан кейін 1981 жылы Discovery Vein табылды, бұл одан әрі бұрғылауға және 1982 жылы 16 Vein деп аталатын жоғары дәрежелі алтын тамырларын табуға әкелді. Зерттеу, бұрғылау және қазба жұмыстары 1982-1988 жылдар аралығында Skyline Gold, Placer Development және Anaconda Canada Exploration компанияларымен жүргізілді. Johnny Mountain шахтасы 1988 жылдың қаңтарынан бастап алдын ала өндірісте болғаннан кейін 1988 жылдың қарашасында өндірісті бастады. Бұл шағын жер асты кен орны 1990 жылдың тамызына дейін жұмыс істеді, сонда жоғары жұмыс шығындары мен алтынның төмен бағасы оны жабуға мәжбүр етті. Осыдан кейін руда зауыты сол жылдың қыркүйек айында жабылды. Кен 1993 жылға дейін жабық болды, содан кейін кен өндіру және ұнтақтау жұмыстары жалғасты. 1988-1993 жылдары жалпы 196 358 тонна кен өндірілді, одан мыс, күміс және алтын өндірілді. Джонни Маунтин кенішінде 1993 жылы жабылғаннан бері кендерді ара-тұра барлау жүргізіліп келеді. Cominco және Prime Resources компаниясына ортақ меншік болып табылатын Snip шахтасы 1991 жылдың қаңтарында өндіріске кірісті. 1999 жылдың мамырына дейін кен орнында кен концентратын тасымалдау үшін әуеайлақ пайдаланылды, содан кейін кен өндіру жұмыстары тоқтатылды. Пайдаланылған руданың 1,2 млн. тоннасынан өндірілген мыс, алтын және күміс өндірілді. 1999 жылы жабылып қалған Снип кенішінде кен өндіру жұмыстары үзілістермен жүргізіліп келеді. Тауға Алясканың Врангелл ауылынан да Стикин және Искут өзендерінен қайықпен көтеріле отырып, кіруге болады.