Кіріспе
Румынияның сыртқы барлау қызметі Сыртқы барлау қызметі немесе румын тілінде Serviciul de Informații Externe (SIE) No. 1/1998, "Румынияның ұлттық қауіпсіздігі мен оның мүдделерін қорғау жөніндегі шетелдік барлау қызметіне мамандандырылған мемлекеттік орган". SIE өз қызметін Румыния Конституциясына, елдің заңдарына, елдің Жоғарғы қорғаныс кеңесінің (CSAT) шешімдеріне және әскери ережелерге сәйкес жүзеге асырады. Қызметтің қызметі мемлекеттік құпия сипатына ие. Ақпарат көздері, оның миссиясын жүзеге асырудың жолдары мен құралдары кез келген жағдайда ешкімге ашылмайды. Сыртқы барлау қызметінің қызметінің объектісі болып табылатын ақпаратты және барлауды кез келген түрде жариялауға тыйым салынады және заңда белгіленген тәртіппен жазаланады. Заң бойынша Сыртқы барлау қызметі ұлттық қауіпсіздікке қатысты барлау ақпаратын алу, тексеру, бағалау, есепке алу, сақтау және қорғау үшін арнайы әдістерді қолдануға, тиісті құралдарды әзірлеуге және иеленуге құқылы. Сонымен қатар, заңда белгіленген жағдайларда, ол румындық мемлекеттік органдардан, компаниялардан, басқа да заңды тұлғалардан, сондай-ақ жеке тұлғалардан өз тапсырмаларын орындау үшін қажетті барлау, ақпарат немесе құжаттарды сұрауға және алуға құқылы.
The Foreign Intelligence Service, or Serviciul de Informații Externe (SIE) in Romanian, is, under Law no. 1/1998, "the state body specialized in foreign intelligence concerning the national security and the safeguarding of Romania and its interests". The SIE carries on its activity in keeping with the Constitution of Romania, the laws of the country, the Decisions of the Country's Supreme Defense Council (CSAT), and military regulations. The activity of the service has the character of a state secret. The sources of intelligence, the ways and means its mission is carried out cannot be disclosed to anyone, under whatever circumstances. The disclosure, in any way, of information and intelligence that make the object of activity of the Foreign Intelligence Service is forbidden, and punishable as laid down in the law. The Foreign Intelligence Service is authorized, under the law, to use specific methods, develop and own appropriate means for obtaining, checking, assessing, turning to account, storing and protecting intelligence information relating to national security. It also has the right, in the conditions established under the law, to ask for and obtain from the Romanian public authorities, companies, other legal entities, as well as from individuals, intelligence, information, or documents needed in accomplishing its missions.
Тарих
Жарлық бойынша No. 111/1990 жылғы 8 ақпанда Ұлттық құтқару майданы комитетінің қаулысымен Шетелдік барлау орталығы (Centrul de Informații Externe (CIE)) шетелдік барлау саласында өз қызметін жүзеге асыруға уәкілеттік берілген Румыния мемлекетінің мекемесі ретінде расталды. Заң жоқ. 39/ 13 желтоқсан 1990 жылы Шетелдік барлау қызметіне CSAT мүшесі ретінде SIE атауы алғаш рет белгіленген. SIE қызметін реттейтін құқықтық база No Ұлттық қауіпсіздік туралы 51/1991 Заң No. 415/2002 CSAT-тің ұйымдастыру және жұмыс істеу туралы, No 182/2002 және No. 1/1998 жылғы 6 қаңтардағы Сыртқы барлау қызметінің ұйымдастыруы мен жұмыс істеуі туралы, No 154 2001 жылдың 21 қарашасында.
Румынияның басқа да барлау қызметтерімен ынтымақтастық
Біріккен Еуропа мен жаһандық әлемде 1991 жылдан бастап SIE бірнеше елдегі ұқсас мекемелермен тығыз ынтымақтастық орнатты, бұл ұлттық қауіпсіздікті сақтау үшін пайдалы әсер етеді. Ұлттық ережелерге сәйкес, Румынияның барша құпия қызметтері жиі бірлескен іс-қимылдарды жүзеге асырады, олардың мақсаты - Румынияның ұлттық қауіпсіздігіне зиян келтіретін оқиғалардың алдын алу және оларға қарсы іс-қимыл жасау. SIE және ұлттық қауіпсіздік саласындағы жауапкершілігі бар басқа құрылымдар арасындағы ынтымақтастық жалпы мүддеге қатысты мәселелер бойынша операциялық барлау мәліметтерін алмасу арқылы, сондай-ақ ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге ықпал ететін басқа да аспектілер немесе жұмыс тәсілдері арқылы жүзеге асырылады. Бұл процесс тараптар арасында келісілген белгілі бір ынтымақтастық хаттамаларына сәйкес жүзеге асырылады, олар ұлттық қауіпсіздікке қатысты аспектілер туралы бір-бірін дереу хабардар ету міндетін белгілейді.
Азаматтық қоғаммен және БАҚ-пен байланыс
Сыртқы барлау қызметінің азаматтық қоғаммен және БАҚ-пен қарым-қатынасы оның ұйымдастыру картасында арнайы құрылыммен басқарылады. Бұл құрылым өз міндеттеріне сәйкес, сонымен бірге, Парламентпен, Президент Әкімшілігімен, Үкіметпен және үкіметтік ұйымдармен, сондай-ақ орталық мемлекеттік басқарудың басқа құрылымдарымен СИЭ-нің институционалдық қатынастарын үйлестіреді. Азаматтық қоғам мен БАҚ-пен қарым-қатынас жасау кезінде SIE азаматтардың ашықтық жағдайында ақпарат алу құқығы мен заң бойынша жариялауға болмайтын ақпаратты құпия сақтау міндеті арасындағы қажетті тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Бұл міндетті түрде жұмыстың ерекшелігімен байланысты шектеулер қатарына әкеледі, бұны демократиялық мемлекеттердің барлық барлау қызметінде кездестіруге болады.
СИЕ қызметінің бақылауы
Сыртқы барлау қызметінің қызметін елдің Жоғарғы қорғаныс кеңесі (CSAT) ұйымдастырады және үйлестіреді. CSAT ұйымдық құрылымын, бейбіт уақыттағы немесе жұмылдыру кезінде қызметкерлерді, жұмыс істеу тәртібін және Сыртқы барлау қызметінің міндеттерін бекітеді. Жыл сайын немесе жағдай қажет болған кезде SIE директоры CSAT-ке Қызметтің өз міндеттерін орындау туралы есеп береді. SIE қызметіне бақылауды Румыния Парламенті құпиялылықты және барлау құралдары мен көздерін сақтауды тапсырған арнайы Парламент комитеті арқылы жүзеге асырады. Арнайы комиссия екі палатаның қорғаныс, қоғамдық тәртіп және ұлттық қауіпсіздік комитеттерінің арасынан сайланған үш депутат пен екі сенатордан тұрады. Парламент қадағалауы Сыртқы барлау қызметінің қызметі Румыния Конституциясына және Румыния мемлекетінің саясатына сәйкес келетінін тексеруді көздейді. Өзінің құзыреттілігін жүзеге асыру кезінде Комиссия өзінің директоры арқылы SIE-ден құжаттар, ақпарат және барлау мәліметтерін талап етеді және зерттеліп жатқан мәселелермен байланысты адамдарды тыңдай алады. Шетелдік барлау қызметі Комитет өтініштерін уақытылы орындауға және тиісті адамдардың тыңдалуына рұқсат беруге міндетті, бұған дейін SIE директорының келісімімен. Қаржы жағынан Сыртқы барлау қызметінің қызметін мемлекеттік қаржы министрлігі тексеріп отырады, ол алдын ала қаржылық тексеруді жүзеге асырады, ал Аудит басқармасы кіріс және шығыстар бюджетінің атқарылуын бақылау арқылы бақылау жүргізеді. Сонымен қатар, прокуратура барлау мәліметтерін жинауға бағытталған кейбір іс-шараларға рұқсат береді.
Жеке тұлғалардың және баспасөздің қадағалауы
2015 жылдың 4 ақпанында Мугур Стро (SIE-дің бұрынғы басшысы) Сервисте тележүргізушілер мен баспасөз жазушыларының фотосуреттері бар екенін мәлімдеді. Бұл мәлімдеме Румынияның барлау қызметіне қатысты сыбайлас жемқорлық туралы айыптаулар аясында жасалды.