Кіріспе

Андромеда шоқжұлдызындағы күн сәулесінен тыс планета

Ашылу

Upsilon Andromedae c планетаның тартылуының нәтижесінде оның жұлдызының радиалдық жылдамдығының өзгеруін өлшеу арқылы анықталды. Бұл Upsilon Andromedae A спектрінің Доплер ауысуын дәл өлшеу арқылы жүзеге асырылды. Ашық ғарышқа ұшып бара жатқанда, А планетасы бір экзопланетаның - ыстық Юпитер А планетасының - иелігінде екені белгілі болды. Алайда 1999 жылы ішкі планетаның жылдамдық қисығын түсіндіре алмайтыны белгілі болды. 1999 жылы Сан-Франциско мемлекеттік университетінің және Гарвард Смитсонов астрофизика орталығының астрономдары үш планетаның моделі деректерге ең жақсы сәйкес келеді деген қорытындыға келді. Жаңа планеталар Upsilon Andromedae c және Upsilon Andromedae d деп аталды.

Қонақ жұлдыз

Бұл планета Upsilon Andromedae A деп аталатын (F типті) жұлдызды айналып жүр . Жұлдыздың массасы 1,27 және радиусы 1,48 шамасында. Салыстырмалы түрде Күннің жасы 4,6 миллиард жыл. Жұлдыз металға аздап бай, металлдық мөлшері ([Fe/H]) 0,09, немесе Күннің шамамен 123% -ы. Оның жарықтығы Күннің жарықтығынан 3,57 есе көп. Жұлдыздың көрінетін шамасы, яғни Жердің көзқарасынан қаншалықты жарқырауы 4,09-ға тең. Сондықтан, Upsilon Andromedae ғаламшарын жай көзбен көруге болады.

Орбита және масса

Ұзақ мерзімді экзопланеталардың көпшілігі сияқты, Upsilon Andromedae c орбитасы экцентрикалық, Күн жүйесіндегі негізгі планеталардың кез келгенінен (Плутонды қоса алғанда) көбірек. Егер Upsilon Andromedae c Күн жүйесінде орналасса, Жер мен Венера орбиталарының арасында орналасатын болады. Орбитаның жоғары эксцентриктігі Upsilon Andromedae d планетасының гравитациялық кедергілерінің нәтижесі болуы мүмкін. Симуляциялар Upsilon Andromedae c орбитасы 9000 жылда бір рет бастапқы дөңгелек күйіне оралады деп болжайды. Бір ұсынысы - Upsilon Andromedae d және (қазір жоғалған) сыртқы планета арасындағы өзара әрекеттесу Upsilon Andromedae d-ді жұлдызға жақын орбитаға жылжытты, онда ол Upsilon Andromedae c орбитасының біртіндеп эксцентрикалық болуына себеп болды. Егер олай болса, онда планета бірден жарылып кетуі керек еді. Upsilon Andromedae c-ді анықтау үшін қолданылатын радиалды жылдамдық әдісінің шектеулілігі - орбиталық еңіс белгісіз және планетаның массасының төменгі шегін ғана алуға болады. Планетаның орбитасы аспан сферасынан 8 градусқа ғана еңкейгендіктен, радиалдық жылдамдық сигналы салыстырмалы түрде әлсіз, сондықтан c массасы тек 2 Юпитер массасына жақын деп ойланды. Алайда, кейіннен астрометрия планетаның нақты массасын анықтау үшін қолданылды; жер бетіндегі телескоптардың радиалдық жылдамдықты өлшеуін Хаббл ғарыш телескобының астрометриялық деректерімен біріктіру арқылы астрономдар орбиталық еңісті, сондай-ақ Юпитер массасының 13,98 еселенген Упсилон Андромеда c-нің нақты массасын анықтады. c және d арасындағы өзара еңіс 29,9 градус.

Сипаттамалары

Планетаның үлкен массасын ескере отырып, Upsilon Andromedae c - қатты беті жоқ газды алып болуы ықтимал. Планета тек жұлдызды байқау арқылы жанама байқалғандықтан, оның радиусы, құрамы және температурасы сияқты қасиеттері белгісіз. Оның нақты массасы шамамен 14 есе Юпитерден, ал оның жұлдызының металлдықтығы Күннің массасына ұқсас болғандықтан, Upsilon Andromedae c шын мәнінде кішкентай қоңыр жұлдыз болуы мүмкін, бірақ бұл олай емес. Деутерийдің жануы, кейбір критерийлер бойынша қоңыр жұлдыз мәртебесін анықтайтын, шамамен 13 Юпитер массасынан үлкен денелерде болуы мүмкін және ол c планетасында болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін.