Кіріспе

2006 жылғы 1 қазанда Австрияда 23 Ұлттық Кеңесті, Австрияның екі палаталы парламенті төменгі палатасын сайлау үшін заң шығарушы сайлаулар өткізілді. Билік басындағы Австрия Халық партиясы (ÖVP) айтарлықтай зардап шекті және оны Австрияның Социал-демократиялық партиясы (SPÖ) күтпеген жерден басып алды. "Жасылдар" партиясы алғаш рет үшінші орынға ие болды, ал Австрияның бостандық партиясы (FPÖ) алғаш рет төртінші орынға түсті. Австрияның болашағы үшін альянс (BZÖ) өзінің алғашқы ұлттық сайлауында бәсекелесіп, 4% сайлау шегін аздап өтті, дегенмен пікір сауалы оған жетпейді. 2002 жылғы сайлаудан кейін ÖVP FPÖ-мен үкімет құрды; 2005 жылы Австрияның болашағы үшін альянс (BZÖ) FPÖ-ден бөлінді. ФПО Ұлттық кеңесінің депутаттарының көпшілігі жаңа партияға қосылды, ол ФПО-ны үкіметтегі кіші серіктес ретінде алмастырды. 2006 жылғы сайлау нәтижесінде ÖVPBZÖ коалициясы көпшілігін жоғалтты. Үш айлық келіссөздерден кейін SPÖ және ÖVP SPÖ басшысы Альфред Гузенбауэрдің басшылығымен үлкен коалиция құрды, ол 2007 жылдың 11 қаңтарында билікке келді.

Жарыс қатысушылары

Төмендегі кестеде 22-ші Ұлттық кеңесте ұсынылған партиялар тізімі берілген. Атауы Идеология 2002 жылғы нәтиже Дауыстар (%) Орындықтар ÖVP Австрия Халық партиясы Христиандық демократия Вольфганг Шуссель 42,3% SPÖ Австрияның Социал-демократиялық партиясы Социал-демократия Альфред Гузенбауэр 36,5% FPÖ Австрияның бостандық партиясы Оңшыл популизм Еуроскептицизм Хайнц Кристиан Штрахе 10,0% ГРУНЕ Жасылдар Жасылдар Альтернатива Жасыл саясат Александр Ван дер Беллен 9,5%

Білікті тұлғалар

Ұлттық кеңесте қатысып отырған партиялардан басқа, сегіз партия дауыс беруге жеткілікті қол жинады. Олардың үшеуі барлық штаттарда, ал бесеуі тек кейбір штаттарда ғана дауыс беруге жіберілді.

Австрия халықтық партиясы

Австрия Халық партиясы сайлауға өзінің басшысы ретінде канцлер Вольфганг Шуссельмен қатысты. Бұл 1970 жылдан бері Австриядағы алғашқы федералды сайлау болды, партия ең күшті партия ретінде кірді. Партияның үгіт-насихат кампаниясында қолданатын ұраны "Қауіпсіз. Австрия" (Sicher. Österreich), "Австрия. Бізде бәрі жақсы". (Острия. Мұнда бір нәрсе бар.) және "Австрия. Жақсырақ болады". (Острия. Жақсырақ.) Олар сонымен қатар Социал-демократиялық партияға экономикалық құзыреттіліктің жоқтығын растап, "BAWAG ісі" деп аталатын мәселені қайта-қайта көтеріп, шабуыл жасады. ÖVP олардың жетістіктерінің бірі ретінде академиялық оқушылардың санының өсуі мен оқу мерзімдерінің қысқаруы, олардың пікірінше, оқу ақысын енгізуге байланысты. Олар әйелдер саясатын да пайдаланды, соның ішінде министрлердің жартысы әйелдер болған алғашқы Австрия кабинеті болды және алғаш рет әйелді Жоғарғы Соттың президенті етіп тағайындады.

Австрияның Социал-демократиялық партиясы

Сайлау науқанында Социал-демократиялық партияны Альфред Гузенбауэр басқарды. Олардың науқанының тақырыптары жастар арасындағы жұмыссыздықтың өсуі, Шюссель үкіметінің зейнетақы реформасын сынға алу, сондай-ақ олар үкіметке кірген жағдайда олар тоқтатқысы келетін Eurofighter Typhoon истребительдерінің тапсырысын болды. Олар сондай-ақ, әйелдер ісі жөніндегі министрліктің жойылуын сынға алып, университеттердегі оқу ақысын жоюға уәде берді. Көп уақыт бойы пікірлер сауалнамасында бірінші орынды иеленгеннен кейін, 2006 жылдың наурыз айынан бастап Австрия халық партиясы олардан алда болды. Бұның басты себебі "BAWAG ісі" деп саналды: Жұмыс және экономика банкі (Bank für Arbeit und Wirtschaft), онда Социал-демократиялық Австрия кәсіподақ федерациясы басым болды, партиядағы дауларға әкеліп соқты. 2006 жылғы 3 қыркүйекте Социал-демократиялық партия мен Либералды форум сайлауалды одақ құрды.

Австрияның бостандық партиясы

Австрияның бостандық партиясы партия басшысы Хайнц Кристиан Штрахемен сайлауалды кампанияда басты үміткер ретінде болды. БАҚ "Бейбіт Аустрия" (Volksbegehren "Österreich bleib frei") бастамасын өздерінің науқанының бастамасы деп қарады. Партиялық бағдарламаның кейбір тармақтары мыналар болды: Түркияның Еуропалық Одаққа қосылмауы және Еуропалық Конституцияны қабылдамау, Австрияның Еуропалық Одаққа жарналарын көтеру, азаматтық заңдарын күшейту, иммиграцияны тоқтату және баспананың заңсыз пайдаланылуына қарсы күрес.

Жасылдар - жасыл альтернатива

Партияның жетекшісі Александр Ван дер Беллен Жасылдар партиясының жетекші кандидаты болды. Жасылдар сайлау алдындағы науқанды 2006 жылдың мамыр айында екі "Қара кітапты" ұсынумен бастады. "Қара кітаптың қарасы" Халық партиясы үкіметін сынға алуға бағытталған, "Қара кітаптың қызыл" Социал-демократиялық партияның оппозициялық қызметін сынға алды. Жасылдар екі партияны да адам құқықтарын бұзуда айыптап, олардың басты сын-пікірлері 2005 жылы әлеуметтік демократиялық партия келіскен баспана және шетелдіктердің құқықтары туралы заңдардың реформасы болды. Олардың науқанының басты бағыттары - баламалы энергияны дамыту, жұмыс істейтін әйелдердің жағдайын жақсарту, сұранысқа негізделген негізгі әлеуметтік қамсыздандыруды (Grundsicherung) енгізу, білім беру реформасы және жоғары білікті иммигранттарға артықшылық беретін иммиграция үшін ұпай жүйесін енгізу болды. Олар үкіметке кірудің шарттары ретінде университеттердегі оқу ақысын жоюды және Eurofighter-ге тапсырысты жоюды атап өтті.

Австрияның болашағы үшін одақ

BZÖ сайлау науқанына өзінің басты кандидаты ретінде Еркіндік партиясының бұрынғы басшысы Питер Вестенталермен қатысты. Питер Вестенталер 2006 жылы 23 маусымда партияның арнайы саммиті кезінде партия басшысы болып сайланды. Партия "Азаттыққа көзқарасты Вестенталер тізімі BZÖ" (Die Freiheitlichen Liste Westenthaler BZÖ) ретінде сайлауға қатысты. Бостандық партиясы алдын ала тыйым салуды алғаннан кейін, BZÖ өзінің билбордтарынан "Бой бостандығына қарсы" деген сөз тіркесін алып тастауға мәжбүр болды. Партия "Австрияда солға қарай ауысуға қарсы 10 пункт" деген атаумен сайлау бағдарламасын ұсынды. Саясаттың негізгі бағыттары: шетелдіктердің санын 30%-ға төмендету, сыныптарда неміс тілін ана тілі ретінде меңгермеген оқушылардың үлесін шектеу және Еуропалық Одақтың Түркиямен келіссөздерін тоқтату. 25 қыркүйекте, сайлауға алты күн қалғанда, Әділет министрі Карин Гастингер, BZÖ-нің жетекші орынбасары және партияның Штириядағы жетекші кандидаты партиядан кететінін мәлімдеді. Ол өзінің шешімінің себебін "ксенофобиялық, қорқынышпен жұмыс істейтін саяси қозғалыста белсенді болғысы келмейтінін" айтты.

Австрияның Коммунистік партиясы

Австрияның Коммунистік партиясының жетекші кандидаты Мирко Месснер болды. Грац сайлау округінде негізгі мандат алуға үміттеніп, Коммунистік партия Грацтағы муниципалдық сайлауда 20% дауыс жинап, партия тарихындағы ең жақсы сайлау нәтижелерінің біріне қол жеткізген стириялық саясаткер Эрнест Калтенггерді көп қолданды. Олардың сайлау науқанының басты тақырыптары байларға салық салу, сондай-ақ ең төменгі зейнетақы мен жалақыны арттыру болды.

Доктор Мартиннің тізімі

2006 жылдың шілдесінде Еуропалық парламенттің мүшесі Ханс Петер Мартин өзінің партиясымен сайлауға қатысуға ниетті екенін мәлімдеді. Ол қалыптасқан партияларды сынға алып, наразылық дауыс жинауға тырысты. Партияның қысқаша атауларының сайлау бюллетеньдеріндегі бес әріпке дейін шектелуіне байланысты партия MATIN ретінде жарысты.

Саясат зерттеулері

Polling firm Fieldwork date ÖVP SPÖ FPÖ Grüne BZÖ MATIN Lead 2006 legislative election 1 Oct 2006 34.3 35.3 11.0 11.1 4.1 2.8 1.0 NEWS Market 27 Sep 2006 38 35 10 11 3 3 3 Profil OGM 23 Sep 2006 37 35 10 11 3 3 2 ÖSTERREICH Gallup 22 Sep 2006 38 35 10 10 3 4 3 NEWS Market 20 Sep 2006 39 34 9 11 3 3 5 ÖSTERREICH Gallup 19 Sep 2006 38 35 10 11 3 3 3 Profil OGM 16 Sep 2006 38 35 10 10 3 3 3 ÖSTERREICH Gallup 12 Sep 2006 39 35 8 10 3 4 4 IGF 11 Sep 2006 39 34 8 11 3 4 5 ÖSTERREICH Gallup 9 Sep 2006 38 35 7 12 3 4 3 Profil OGM 9 Sep 2006 38 35 9 10 2 5 3 NEWS/Market 7 Sep 2006 38 34 8 11 3 5 4 Kurier/Integral 3 Sep 2006 37 35 8 11 4 5 2 ÖSTERREICH Gallup 31 Aug 2006 37 35 7 11 4 4 2 NEWS Market 30 Aug 2006 39 35 7 11 3 4 4 Profil OGM 26 Aug 2006 39 35 7 11 3 4 4 NEWS/Market 23 Aug 2006 38 36 7 10 4 4 2 NEWS/Market 16 Aug 2006 40 34 7 11 3 4 6 NEWS/Market 2 Aug 2006 39 35 6 11 3 5 4 Kurier/Integral 16 Jul 2006 39 35 8 12 4 – 4 Profil/OGM 15 Jul 2006 40 36 8 12 3 – 4 NEWS/Market 12 Jul 2006 41 36 5 11 3 3 5 2002 legislative election 24 Nov 2002 42.3 36.5 10.0 9.5 – – 5.8

Мемлекет бойынша нәтижелер

Мемлекеттік SPÖ ÖVP Grüne FPÖ BZÖ MATIN Басқалар Салымдар 45.0 36.1 5.8 8.6 1.7 2.0 0.8 86.9 35.4 21.2 7.5 7.3 24.9 1.9 1.8 77.3 36.2 39.2 9.0 9.6 2.3 3.0 0.7 85.2 36.1 35.2 10.2 12.2 2.6 2.8 0.9 81.4 28.5 39.2 12.5 12.2 3.1 3.2 1.3 76.9 37.2 37.5 7.9 10.4 3.2 1.9 78.6 23.2 43.8 13.0 10.8 3.3 4.1 1.8 72.8 18.5 42.0 16.5 10.9 3.2 1.2 70.0 41.0 21.8 17.4 13.9 1.8 2.2 1.9 72.4 35.3 34.3 11.1 11.0 4.1 2.8 1.3 78.5 Көші: Австрияның Ішкі істер министрлігі

Қорытынды

2002 жылғы сайлауда ÖVP FPÖ-ден алған көптеген дауыстарды жоғалтты. Австрияның Социал-демократиялық партиясы (SPÖ) аз дауыс жоғалтып, көпшілікке ие болды. Австрияның Жасылдар партиясы 11% -дан астам дауыс жинап, "Еркіндік партиясынан" алдыға шықты. ФПО дауыс үлесін сәл арттырды, бірақ үшінші орынды 500 дауыспен жоғалтты. 2005 жылы FPÖ-ден бөлініп шыққан BZÖ 4%-ды құрады және жаңа парламентте болады. Австрияның Коммунистік партиясы (KPÖ) дауыс үлесін 1% -ға дейін көбейтті. Ханс Петер Мартиннің тізімі 2,8%-ды алды. Оның тізімі де, KPÖ де парламенттік өкілдік алу үшін қажетті 4% -дан төмен. Либералды форум сайлауға қатыспауға шешім қабылдады, бұл үшін ол тығыз кестеге, сондай-ақ қаржының және партияның лайықты көшбасшысының жоқтығына сүйенді. Алайда, 2006 жылдың 3 қыркүйегінде SPÖ LIF-пен сайлауалды одақ құрғанын жариялады (LIF-тің кейбір кандидаттары SPÖ партиялық тізімінде болады, бұл кем дегенде LIF төрағасы Александр Зактің келесі парламенттің мүшесі болатынын қамтамасыз етеді).