Кіріспе
Нигериялық технократ Адаму Белло (20 мамыр 1951 жылы туған) - 2001 жылдан 2007 жылға дейін Нигерияның ауыл шаруашылығы және ауылдық даму федералды министрі болған нигериялық саясаткер. 2007 жылдың қаңтар-мамыр айларында ауыл шаруашылығы және су ресурстары министрлігінің біріктірілген бөлімін басқарды.
Adamu Bello (born 20 May 1951) is a Nigerian politician who was Federal Minister of Agriculture and Rural Development from 2001 to 2007. He also headed the consolidated Ministry of Agriculture and Water Resources from January to May 2007.
Ерте өмір және білім
Белло 1951 жылы Нигерияның Адамава штатының Нуман қаласында туған. Ол балалық шағында жақсы тәрбие алып, толық білім алған. 1956 жылы Бело қайтыс болғаннан кейін, Адамды ағасы Амину Бело қамқорлығына қалдырды. Белло 1975 жылы Зариядағы Ахмаду Белло университетінің экономика ғылымдарының бакалаврын бітіріп, 1982 жылы Питтсбург университетінің бизнес-магистратурасын (MBA) аяқтады. 1990 жылы Гарвард бизнес мектебінің алты апталық Advanced Management Program (AMP) курсына қатысты.
Банктік мансап
Белло өзінің банктік карьерасын 1976 жылы Жаңа Нигерия даму компаниясының (NNDC) инвестициялық атқарушы қызметкері ретінде бастады. 1976-1981 жылдары ол NNDC-нің еншілес компаниясы New Devco Finance компаниясының бас директоры болды. 1983 жылы Белло Хабиб Банкіне директордың орынбасары болып қосылды, кейіннен директордың орынбасары, содан кейін 1988 жылы бас директор болды, 1994 жылға дейін осы лауазымда болды. Банктен кеткеннен кейін ол қаржы кеңесшісі, жылжымайтын мүлік әзірлеушісі және көптеген кәсіпорындардың акционері болды. 1998 жылы Intercity Bank директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалғанға дейін, содан кейін 1999 жылы ол бұрын бас атқарушы директор болған Habib Nigeria Bank директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды.
Ауыл шаруашылығы және ауыл шаруашылығын дамыту министрі
2001 жылдың қаңтар айында Нигерия президенті Олусегун Обасанжо Белоны Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму министрі етіп тағайындады. Ол 2001 жылдың ақпан айында осы лауазымға тағайындалды. 2003 жылы мамыр айында президент болып қайта сайланғаннан кейін президент Обасанжо Белоны қайта тағайындады. Белло министр болған кезде Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму министрлігі ауылдық аймақтардан қалалық нарықтарға дейінгі жол желісін жақсартты және су ресурстары министрлігімен және Біріккен Ұлттар Ұйымымен бірлесіп, кейде егіндік жерлерді суаруға көмектесетін су объектілерін қамтамасыз етті. Белло - Нигерияның ең ұзақ қызмет еткен ауыл шаруашылығы министрі.
Ауыл шаруашылығы және су ресурстары министрі
2007 жылдың қаңтар айында министрліктердің саны 34-тен 19-ға дейін қысқарды. Федералды ауыл шаруашылығы және ауылдық даму министрлігі мен Су ресурстары министрлігі біріктіріліп, ең ірі министрлікке айналды, Белло ауыл шаруашылығы және су ресурстары министрі болып, екі мемлекеттік министр болды.
Дау
Белло жаңа лауазымына келгеннен кейін төрт ай өткен соң, ол Буркина-Фасодан Нигерияға бірнеше миллион тонна бұршақ импорттауға рұқсат берді, бұл шешім бұқаралық ақпарат құралдарында қатты сынға ұшырады. Беллоны Сенат ауыл шаруашылығы комитетінің бұрынғы төрағасы сенатор Боде Олоупороку шетелдік компаниялармен бірлесіп, тыңайтқыш импорты туралы 3,4 миллиард найралық келісім бойынша елді алдауда деп айыптады. Айғақтарға сәйкес, тыңайтқыштың бір мүшесі Украинада, негізгі импорт елінде 1500 нарынды құрайды, бірақ министрлік оны 2800 нарға сатты, әрқайсысының маржасын министр алды. Белло Федералды кабинетте бұл айырмашылық Украинадан Нигерияға тыңайтқыш жеткізу кезінде көтерілген көлік және баж шығынына байланысты екенін айтты, оны кабинет қабылдады. Экономикалық және қаржылық қылмыстар жөніндегі комиссия (EFCC) және Тәуелсіз сыбайлас жемқорлықпен күрес жөніндегі комиссия (ICPC) істі қарастырмады. Оловопороку Беллоға қарсы іс жүргізуді жалғастырды, тіпті Сенат палатасынан ауыл шаруашылығы министрі Бамиделе Даданы шығарып салды, ол мәселені талқылауға келгенде. Белло Оловопорокуның өзіне қарсы өш алуын айтты, себебі ол үдерісте тыңайтқыш келісімшарттарын бермеді, бұл оған 200 миллион теңге әкелуі мүмкін еді. Сенатор министрліктен келісім-шарт сұратуды жоққа шығарды, бірақ тергеу Беллоның дұрыс екенін анықтады, ал Сенат Оловопорокуды Ауыл шаруашылығы комитетінің төрағасы лауазымынан босатты және оны барлық комитеттерден шеттетті. Ақырында ол билік басындағы Халықтық-демократиялық партиядан шығарылды. Бұл оқиға бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды.
Атақтар мен берілгені
Беллоға 1989 жылы туған Гонгола штатының басшылар кеңесі "Дан Айян Адамуа" руының басшылық атағын берді. 2003 жылы ол тағы бір бас атағын алды; "Отун Бабалакин" Экити штатында. Белло 1991 жылы Нигерияның банк қызметкерлерінің институтының мүшесі болды. Ладоке Акинтола технология университетінің құрмет докторлығына ие болды. Белло 2006 жылдың желтоқсанында Федеративтік Республика орденінің командирі атанды, ол осылайша марапатталған Федералды кабинетінің бірінші қызмет етуші мүшесі болды. Ол көптеген көшбасшылық марапаттарға ие болды және Нигерияның көптеген БАҚ ұйымдары Жыл министрінің сыйлығына ұсынды.
Жеке өмір
Белло фармацевт Лубабату Беллоға үйленген, олардың алты баласы бар.