Кіріспе
Шығыс Пәкістанның провинциялық жиналысы 1947 және 1955 жылдар аралығында Шығыс Бенгалияның заң шығарушы жиналысы деп аталатын Шығыс Пәкістанның провинциялық жиналысы 1947 және 1971 жылдар аралығында Шығыс Пәкістанның провинциялық заң шығарушы органы болды. Ол 1947 жылдан 1955 жылға дейін Шығыс Бенгал Ассамблеясы деп аталды, ол кезде провинцияның атауы өзгертілді. Заң шығару органы 1947 жылы Бенгалдың бөлінуі кезінде Шығыс Бенгал мен Батыс Бенгал арасында бөлінген Бенгал заң шығарушы кеңесі мен Бенгал заң шығарушы кеңесіне мұрагер болды. Бұл Пәкістанның ең ірі провинциялық заң шығарушы органы болды. Сайлаулар 1954 және 1970 жылдары екі рет ғана өткізілді. 1971 жылы Бангладештің Тәуелсіздік соғысы кезінде Пәкістан Ұлттық Ассамблеясына және Шығыс Пәкістан провинциялық жиналысына сайланған бенгал мүшелерінің көпшілігі Бангладештің Құрылтай жиналысының мүшелері болды.
The East Pakistan Provincial Assembly, known as the East Bengal Legislative Assembly between 1947 and 1955, was the provincial legislature of East Pakistan between 1947 and 1971. It was known as the East Bengal Assembly from 1947 to 1955 when the provincial name was changed. The legislature was a successor to the Bengal Legislative Council and the Bengal Legislative Assembly, which were divided between East Bengal and West Bengal during the partition of Bengal in 1947. It was the largest provincial legislature in Pakistan. Elections were held only twice in 1954 and 1970. During the Bangladesh War of Independence in 1971, most Bengali members elected to the Pakistani National Assembly and the East Pakistani provincial assembly became members of the Constituent Assembly of Bangladesh.
Бенгалияның бөлінуі
1947 жылы 20 маусымда Бенгал заң шығарушы ассамблеясының 141 шығыс бенгалдық заң шығарушысы Бенгалдың бөлінуі туралы дауыс берді, 107 адам Бенгал бөлінсе, Пәкістанның Құрылтай жиналысына қосылуды қолдады. Ассамның Силхет аймағы референдумда Шығыс Бенгалияға қосылу үшін дауыс берді. Пакистан Доминионы құрылғаннан кейін, Ассам заң шығарушы жиналысының Силхеттен келген заң шығарушыларына қоса, сол 141 заң шығарушы Шығыс Бенгалия заң шығарушы жиналысын құрды. Мұсылман лигасының Сэр Хауажа Назимуддин бірінші бас министр болды. 1948 жылы оның орнын Нұрул Әмин басады. Жиын Дакка университеті мен Дакка жоғары сотының маңында орналасқан Джаганнатх залында өтті. 1952 жылы бұл аймақ бенгал тіліндегі қозғалыстың орталығы болды.
Жер реформасы
Ассамблея Шығыс Бенгалияның мемлекеттік сатып алу және жалға алу туралы 1950 жылғы заңды қабылдады. Бұл акт британдық билік кезінде тұрақты елді мекенді құраған бұрынғы заңдар мен ережелерді жойды.
Біріккен майдан билікке келеді
Кришак Пража партиясы мен Авами лигасы бастаған Біріккен майдан коалициясы 1954 жылы провинциялық жалпы сайлау кезінде Мұсылман лигасын жеңді. Шаруа және Еңбек партиясының басшысы А. К. Фазлул Хук алты аптаға бас министр болды. Біріккен майдан Шығыс Бенгалияда қорғаныс пен сыртқы саясатты қоспағанда, толық автономияға және бенгал тілін федералды тіл ретінде тануға шақырды. Шығыс Бенгалияның заң шығарушы жиналысы бенгалиялық академияны құру туралы заң қабылдады. Алайда, Хұқ үкіметі екі ай ішінде таратылды. Хұқ үй қамауына алынды. Біршама уақыт генерал-губернаторлық билік жүргізгеннен кейін, Әбу Хусейн Саркар 1955 жылы бас министр болды.
Бірлік және 1956 жылғы Конституция
Бірлік схемасының нәтижесінде 1955 жылы Ассамблея Шығыс Пәкістан провинциялық Ассамблеясы болып қайта аталды. 1956 жылғы Пакистан Конституциясына сәйкес Пакистан республикаға айналды, онда бенгал тілі Шығыс Пакистанға берілген жеңілдік ретінде федералды тіл ретінде танылды. 1957 жылы Шығыс Пәкістанның провинциялық ассамблеясы толық автономияны талап ететін бірауыздан шешім қабылдады. Атаур Рахман хан 1956 жылы бас министр болды.
Әскери жағдай
1958 жылы Ассамблеядағы саяси топтар арасында ұрыс-керіс болып, вице-спикер Шахед Али Патвари жарақат алды. Кейін Патвари қайтыс болды. Бұл қақтығысты президент Искендер Мырза 1958 жылы 7 қазанда әскери жағдайды жариялау үшін сылтау ретінде қолданды. Әскери штабтың бастығы Әйүп Хан әскери тәртіптің бас әкімшісі болып тағайындалды. Кейіннен Хан Мирзаның орнын басып, президент болды. Барлық провинциялық жиналыстар, соның ішінде Шығыс Пәкістан да таратылды. Саяси көшбасшылар мен журналистердің көбі тұтқындалды. Сайланған органдарды жарамсыз деп тану туралы бұйрық 75 саясаткерге сегіз жыл бойы (1966 жылға дейін) мемлекеттік лауазымдарды атқаруға тыйым салды.
1962 жылғы Конституция
1962 жылғы Пәкістан Конституциясы парламенттік жүйені жойып, сәйкесінше федералды және провинциялық деңгейде президенттік және губернаторлық жүйе енгізді. Жүйенің ең маңызды ерекшелігі "Негізгі демократия" деп аталды, онда сайлау колледждері Пәкістан президенті мен Шығыс және Батыс Пәкістанның губернаторларын сайлауға жауапты болады. 1962 жылы Дакка Пәкістанның заң шығарушы астанасы деп жарияланды. 1960 жылдары Шығыс Пәкістанның провинциялық ассамблеясы Тежгаондағы Парламент үйінде орналасқан. Пакистанның Ұлттық Ассамблеясы осы ғимаратта мезгіл-мезгіл жиналатын. Ғимарат қазір Бангладеш Премьер-Министрінің кеңсесі болып табылады. 1966 жылы Авами лигасының алты тармағы федеративтік парламенттік демократияны талап етті.
Әскери жағдайды қалпына келтіру
1969 жылы президент Әйүп Ханды армия басшысы Яхья Хан биліктен алып тастады. 1969 жылы Шығыс Пәкістанда болған көтеріліс президент Әйүп Ханды құлатуда маңызды рөл атқарды. Жаңа билеуші Яхья Хан 1970 жылы жалпы сайлауды ұйымдастырды (Пакистан тарихында бірінші рет), онда Авами лигасы Шығыс Пакистанның провинциялық ассамблеясындағы 300 орынның 288-ін жеңіп алды. Пәкістан әскери хунтасының билікті беруден бас тартуы 1971 жылы Бангладештің азаттық соғысына әкелді.
Бангладеш конституциялық жиналысы
1971 жылы 25 наурызда басталған Шығыс Пәкістандағы пакистандық әскери жорықтан кейін Шығыс Пәкістанның провинциялық ассамблеясының көптеген мүшелері және Пәкістанның Ұлттық ассамблеясының бенгал мүшелері 1971 жылы 17 сәуірде Мехерпурдің Боиддонаттала қаласында жиналды. Олар 26 наурызда жарияланған және 27 наурызда қайтадан таратылған Бангладеш тәуелсіздігінің жариялауына қол қойды.
Министрліктер
Жалпы бес министрлік (парламент үкіметтері) құрамында бас министрлер құралды.
Бас министрлердің тізімі
No Name Image Term ((s) Партияның губернаторы генерал-губернаторы/президенті 1 Сэр Хауажа Назиметдин 15 тамыз 1947 14 қыркүйек 1948 Мұсылман лигасы Сэр Фредерик Чалмерс Борн Мұхаммед Әли Джинна 2 Нурул Әмин 14 қыркүйек 1948 3 сәуір 1954 Мұсылман лигасы Фирүз Хан Түскі сағат Хауажа Назиметдин Ғұлам Мұхаммед 3 Шер е Бангла. К. Фазлул Хук 3 сәуір 1954 29 мамыр 1954 Кришак Шрамик партиясы (Ауами Лигасының қолдауымен) Чадри Халикуцзаман Гулам Мұхаммед 4 Әбу Хусейн Саркар 20 маусым 1955 30 тамыз 1956 Кришак Шрамик партиясы Искандер Мирза Мұхаммед Шахабуддин (орындаушы) Гулам Мұхаммед Искандер Мирза 5 Атаур Рахман Хан 1 қыркүйек 1956 1958 наурыз Ауами Лигасы Әміруддин АхмадА. Қ. Фазлұл Хұқ Ысқандар Мырза