Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пакистанның оңшыл саяси партиялары
Right wing political parties in Pakistan
Мұсылман лигасы (басқа партия) Пакистанның негізін қалаушылардың партиясы болды. Бірақ 1947 жылы Пакистан құрылғаннан кейін көп ұзамай көптеген жікке бөлінді. Ол 1970 жылдары жойылды. Оның қайта жандануы 1980 жылдардың ортасында басталды және бүгінде Пакистанда бірнеше партия Мұсылман лигасы деп аталады.
The Muslim League (a different party) was the party of Pakistan’s founders. But it faced multiple fractures soon after the creation of Pakistan in 1947. It vanished in the 1970s. Its revival began in the mid 1980s and today several parties in Pakistan are named Muslim League.
Бірінші кезең (1962-1969 жж.)
Алғашқы "Пакистан" Мұсылман Лигасын 1962 жылы Президент Әйүп Хан түпнұсқа Мұсылман Лигасының жалғасы ретінде құрды. Партия құрылғаннан кейін қысқа уақыт өткен соң екі фракцияға бөлінді: Президентті және жаңа Конституцияны қолдаған Конвенциялық Мұсылман Лигасы, және жаңа Конституцияға қарсы шығып, оны демократияға қарсы деп сынаған, соның салдарынан Президенттік автократиялық лауазымға айналған Кеңес Мұсылман Лигасы. Президент Әйүптің отставкасынан кейін, оңшыл саясаткер Нұрул Әмин Пәкістан Мұсылман Лигасының фракцияларын біріктіруге тырысты. Оның әрекеттеріне бірі қолдады, екіншісі қарсы болды. 1970 жылғы сайлаулардан бұрын, Кеңес Мұсылман Лигасының көрнекті қайраткері Абдул Қаюм Хан, бір кезде диктаторды қолдаған партиямен ынтымақтастыққа қарсы болатын Мұсылман Лигасының өзіндік түрін құрды. 1973 жылы Әминнің күш-жігері жеміс берді және Функционалдық Мұсылман Лигасы (ФМЛ) құрылды.
The first "Pakistan" Muslim League was founded by President Ayub Khan in 1962 as a successor to the original Muslim League. Just a short period after its foundation, the party broke into two factions: Convention Muslim League that supported the President and the new Constitution, and the Council Muslim League, that opposed the new Constitution, denouncing it as undemocratic that made the Presidency an autocratic position. Following President Ayub's resignation, Nurul Amin, a right wing political veteran, attempted to reunite the factions of Pakistan Muslim League. His efforts were supported by some, while opposed by others. Before the 1970 Elections, a senior leader of Council Muslim League, Abdul Qayyum Khan formed his own variant of the Muslim League that opposed cooperation with a party that once supported a Dictator. In 1973, Amin's efforts succeeded and the Functional Muslim League (PML F) was founded.
Екінші кезең (1969-1977)
Президент Әйүп Хан отставкаға кеткеннен кейін, Пәкістан Мұсылман Лигасы консервативті саяси ардагер Нұрул Әминнің жетекшілігімен қайта бірікті. Олар идеологиялық тұрғыдан жақын болғанымен, бір-бірінің басымдығын қабылдауға дайын емес еді. Сондықтан олар 1970 жылғы сайлауда өзара бәсекелестікке түсті. Нұрул Әминнің қайтысынан кейін ПМЛ саяси құлдырауға ұшырады, бірақ Бхутто үкіметі кезінде елдегі ұлттандыру мен солшыл идеялардың күшеюіне тікелей жауап ретінде қайта жанданды. 1970 жылдары Пир Пагара басқаратын ПМЛ Наваз Шариф және Шужат Хуссейн сияқты өнеркәсіпшілердің, сондай-ақ Фида Мохаммед және Джавед Хашми сияқты заңгерлерді қоса алғандағы зиялы қауымның қаржылық қолдауын алды. Пир Пагараның күш-жігері 1970 жылдары солшыл Пәкістан Халық Партиясына (ПХП) қарсы күшті оппозиция құру мақсатында ПМЛ-ның көптеген фракцияларын біріктірді. Барлық фракциялар өздерінің жеке есімдерін сақтайтынын атап өту керек, себебі ПМЛ партиялардың бірігуі үшін платформа ретінде қарастырылды.
After the resignation of President Ayub Khan, Pakistan Muslim League once again united under the leadership of the conservative political veteran, Nurul Amin. Although they were closer ideologically, they were not ready to accept each other's domination. This is the reason that they competed against each other in 1970 elections. Following the death of Nurul Amin, the PML went into political abyss but made its notable comeback in a direct response to nationalization and the outgrowth of leftism in the country under the Bhutto administration. In the 1970s, the PML led by Pir Pagara was benefited with the financial support of industrialists, including Nawaz Sharif and Shujat Hussain, and intelligentsia that included lawyers, Fida Mohammad and Javed Hashmi. Efforts of Pir Pagara assimilated of majority of the factions of the Pakistan Muslim League, in a bid to mount a strong opposition to the leftist Pakistan Peoples Party (PPP) in the 1970s. It may be noted that all factions will continue to hold their individual identities, as the PML was treated as a platform for parties to come together.
Үшінші кезең (1977-1985 жж.)
1977 жылы әскери тәртіп орнатылғаннан кейін генерал Зия әл-Хақ Бхутто үкіметін құлатып, билікті қолға алды. 1985 жылы сайлаудан кейін Зия Мұхаммед Хан Джунеджоны жаңа премьер-министр етіп тағайындады. Джунеджо Зияның жақтастарынан құралған үлкен топпен бірге «Пәкістан мұсылман лигасы» деген жаңа партия құрды. Алайда, Джунеджо Зияға қарсы шыққандықтан, партия қолдауын жоғалта бастады. Осы уақытта Наваз Шариф және Фида Мохаммед Хан сияқты басқа да ықпалды саясаткерлер билікке таластай бастады. 1988 жылы Зия әл-Хақтың қайтысынан кейін демократия қайта келді және 1988 жылғы Пакистанның жалпы сайлауы өткізілуі керек еді. Джунеджо партиядан бөлініп, «Пәкістан мұсылман лигасы (Ж)» партиясын құрды. Фида партия төрағасы, ал Шариф бас хатшы болды. «Пәкістан мұсылман лигасы» «Жамаат-е-Ислами» және басқа да оңшыл партиялармен одақтасып, солшыл «Халық партиясына» (PPP) қарсы «Исламдық демократиялық альянс» құрды. Бұл оқиға «Пәкістан мұсылман лигасының» тарихындағы маңызды кезең болды. «Пәкістан мұсылман лигасы» 1977 жылғы әскери тәртіпті қолдағанмен, басқа партиялармен бірге ресми түрде таратылды. Бірақ, 1985 жылы генерал Зия өзінің жақтастарын Мұхаммед Хан Джунеджо басшылығымен ресми партияға біріктіргенде, ол қайта құрылды. 1988 жылы Зия Джунеджоны қызметтен босатып, партия «Пәкістан мұсылман лигасы (Н)» және «Пәкістан мұсылман лигасы (Ж)» болып екіге бөлінді. 1990 жылы Зия қайтыс болғаннан кейін «Пәкістан мұсылман лигасы» Наваз Шарифтің басшылығымен «Исламдық демократиялық альянсқа» қосылды. 1993 жылы альянс таратылғаннан кейін. 1999 жылғы төңкерістен кейін «Пәкістан мұсылман лигасы (Н)» уақытша әлсіреп, «Пәкістан мұсылман лигасының» үш жаңа фракциясы құрылды: Мушаррафқа қарсы «ПМЛ (Зия)», Мушаррафты қолдаған консервативті «Авами мұсылман лигасы» және Мушаррафты қолдаған либералды «Пәкістан мұсылман лигасы (Q)» («ПМЛ Q»). 2004 жылы «ПМЛ Q» және «ПМЛ F» қысқа мерзімге «Пәкістан мұсылман лигасы» болып қайта бірікті. Алайда, бірігу сәтсіз аяқталып, бірнеше күннен кейін екі партия да қайтадан жеке-жеке жолға шықты.
In 1977 Martial Law, General Zia ul Haq took power after overthrowing the Bhutto government. In 1985, after the election, Zia appointed Muhammad Khan Junejo as the new Prime Minister. Junejo, with a large group of pro Zia conservatives founded an entirely new party by the name of Pakistan Muslim League. Junejo however soon started to lose the support of party due to his opposition to Zia. Meanwhile, other influential politicians like Nawaz Sharif and Fida Mohammad Khan started to gain power. After the Death of Zia ul Haq in 1988, democracy returned and new 1988 Pakistani general election elections were supposed to be held. Junejo split away from the party and formed Pakistan Muslim League (J). Meanwhile, Fida became the party chairman and Sharif the General Secretary. Pakistan Muslim League allied with Jamaat e Islami and other right wing parties to form the Islamic Democratic Alliance against the left wing PPP. This event marked the end of the Pakistan Muslim League. The Pakistan Muslim League formally dissolved alongside other parties following the 1977 Martial Law, though it supported it. However, it was restored in 1985, when General Zia organised his supporters into a formal party under the leadership of Muhammad Khan Junejo. In 1988, Zia dismissed Junejo and the party split between Pakistan Muslim League (N) and Pakistan Muslim League (J). In 1990, after Zia's death, Pakistan Muslim League came under the leadership of Nawaz Sharif and joined the Islamic Democratic Alliance. In 1993, after the Alliance has been dissolved. After the 1999 Coup, PML N went into a temporary decline and three new factions of Pakistan Muslim League were founded: Anti Musharraf PML (Zia), Pro Musharraf conservative Awami Muslim League and Pro Musharraf liberal Pakistan Muslim League (Q) (PML Q). In 2004, the PML Q and the PML F briefly reunited as the Pakistan Muslim League. However, the reunion was unsuccessful and within few days, both the parties went off in separate directions once again.