Кіріспе
Пәкістанның премьер-министрі () – халық сайлаған саясаткер, Пәкістан үкіметінің бас атқарушысы. Премьер-министрге өзі тағайындаған федералды кабинеті арқылы басқаруды жүргізу, Ұлттық мүдделер кеңесі арқылы ұлттың және оның халқының мүдделерін қорғау үшін ұлттық саясатты қалыптастыру, сондай-ақ екі палаталы Пәкістан Парламенті үшін жалпыұлттық сайлау өткізу туралы шешім қабылдау жауапкершілігі жүктелген. 1947 жылдан бері Пәкістанда сайлау процесі аяқталғанға дейін жүйені қадағалауға ғана уәкілеттік берілген, тағайындалған уақытша премьер-министрлерден басқа, он сегіз премьер-министр болды. Пәкістанның парламенттік жүйесінде премьер-министр президенттің алдында ант береді және әдетте Ұлттық Ассамблеяда – Пәкістан Парламентінің төменгі палатасында көпшілік дауысқа ие партияның немесе коалицияның төрағасы немесе президенті болып табылады. 1947 жылғы 14-15 тамыздағы түнде Британдық Үндістанның бөлінуінен кейін Пәкістан британдық жүйені қабылдап, Премьер-министр хатшылығында орналасқан премьер-министр лауазымын құрды. 1960 жылғы президенттік жүйеге дейін 1947 жылдан 1958 жылғы әскери төңкеріске дейін жеті премьер-министр қызмет атқарды. 1971 жылы лауазым қайта жаңғыртылды, бірақ көп ұзамай тоқтатылды. 1973 жылы Пәкістан Конституциясының толық жинағы қабылданғанда премьер-министрге атқарушы билік пен өкілеттік берілді, бірақ 1977 жылғы тағы бір әскери төңкерістен кейін бұл лауазым тиімді қызметін тоқтатты. 1985 жылғы жалпы сайлаудан кейін лауазым қайтадан құрылды және Шариф 1990-1993 және 1997-1999 жылдары қызмет етті. 2002 жылғы жалпы сайлаудан кейін Зафарулла Хан Джамали өзінің үкіметін премьер-министр ретінде құруға шақырылды. 2012 жылы Пәкістан Жоғарғы Соты премьер-министр Юсуф Раза Гилланиді қызметтен шеттету туралы шешім қабылдағаннан кейін, оның үкіметінің мәселелері Мир Хазар Хан Хосо басшылығымен уақытша үкімет құрылғанға дейін Раджа Первез Ашрафқа жүктелді. Шариф 2013 жылғы 5 маусымда үшінші рет қатарынан емес мерзімге сайланды, бұл Пәкістан тарихындағы рекордтық көрсеткіш. Пәкістанның ешбір премьер-министрі толық бес жылдық мерзімін аяқтаған жоқ.
The prime minister of Pakistan (, ) is the popularly elected politician who is the chief executive of the Government of Pakistan. The prime minister is vested with the responsibility of running the administration through his appointed federal cabinet, formulating national policies to ensure the safeguard of the interests of the nation and its people through the Council of Common Interests as well as making the decision to call nationwide general elections for the bicameral Parliament of Pakistan. Since 1947, Pakistan has had eighteen prime ministers, aside from the appointed caretaker prime ministers who were only mandated to oversee the system until the election process was finished. In Pakistan's parliamentary system, the prime minister is sworn in by the president and usually is the chairman or the president of the party or coalition that has a majority in the National Assembly– the lower house of Pakistan Parliament. After the partition of British India on the midnight of 14/15 August 1947, Pakistan followed the British system by creating the post of prime minister based at the Prime Minister's Secretariat. Before the presidential system in 1960, seven prime ministers had served between 1947 until martial law in 1958. In 1971, the office was again revived but ceased to exist shortly. Executive powers and authority was given to the prime minister when the full set of the Constitution of Pakistan was promulgated in 1973 but the post was ceased from its effective operations after another martial law in 1977. After the general elections held in 1985, the office came to its existence. and Sharif during 1990–93 and 1997–99. After the general elections held in 2002, Zafarullah Khan Jamali was invited to form his administration as its prime minister. After the Supreme Court of Pakistan's ruling to disqualify Prime Minister Yousaf Raza Gillani in 2012, the business of his administration was looked after by Raja Pervez Ashraf until the caretaker administration was setup under Mir Hazar Khan Khoso. Sharif was re elected for a third non consecutive term on 5 June 2013, which is a record in the history of Pakistan. No prime minister of Pakistan has yet served their full five year term.
Премьер-министрлер
Пәкістан премьер-министрлерінің тізімі № (Нөмір) Суреті Аты Лауазымға кірген күні Лауазымнан кеткен күні Қызмет мерзімі Сайлаулар Саяси партиясы Ескертулер Үкімет Ұлттық ассамблея Коалициясы 1 Лиакат Әли Хан Наваззада Лиакат Әли Хан 14 тамыз 1947 16 қазан 1951 – Мұсылман лигасы Ұлттың негізін қалаушы әкелердің кеңесіне сәйкес, генерал-губернатор Мұхаммед Әли Джинна 1947 жылы Лиакат Әли Ханды қаржы министрі етіп тағайындады және оның әкімшілігін құруға шақырды. 1951 жылы қаза тауып, Хауажа Назимуддин оның орнына келді. 1 2 Сэр Хауажа Назимуддин Хауажа Назимуддин 17 қазан 1951 17 сәуір 1953 – Мұсылман лигасы Назимуддин 1951 жылы Лиакат Әли Ханның қазасынан кейін Пәкістанның премьер-министрі болды. Лауазым бос: Аюб Хан мен Яхья Хан аралық кезеңде бас әскери заң әкімшісі болып қызмет етті. 8 Нұрул Әмин Нур Ал-Амин 7 желтоқсан 1971 20 желтоқсан 1971 1970 Пәкістан Мұсылман лигасы Ең қысқа мерзімге тағайындалған премьер-министр. 1971 жылғы жалпы сайлаудан кейін Әмин Яхья әкімшілігімен премьер-министр болып тағайындалды; ол сондай-ақ 1970 жылдан 1972 жылға дейін Пәкістанның бірінші және жалғыз вице-президенті болды. 6-шы Лауазым бос: Зия әл-Хақ аралық кезеңде әскери заңның бас әкімшісі болып қызмет етті. 10 Мұхаммед Хан Джунжо Мухаммад Хан Джунжо 24 наурыз 1985 29 мамыр 1988 1985 Тәуелсіз Джунжо 1985 жылы партиялық емес сайлауда Пәкістанның он бірінші премьер-министрі болып сайланды, сондықтан ол тәуелсіз тікелей билетпен сайланды, бірақ ол қызметке кірмес бұрын және қызмет кезінде Пәкістан Мұсылман лигасына мүше болды. Ол Конституцияның сегізінші түзетуіне сәйкес президенттің жарлығымен қызметтен босатылды. Президент Ғұлам Исхақ Хан Конституцияның 58-бабы 2-б тармағын қолданып, үкіметін таратып жіберді. 8-ші (C) Лауазым бос: Гулам Мустафа Жатои уақытша премьер-министр болып қызмет етті. 12 Наваз Шариф 6 қараша 1990 18 шілде 1993 1990 Ислами Демократиялық Одақ Шариф 1990 жылдың 1 қарашасында Пәкістанның 12-ші премьер-министрі болып сайланды. Президент Ғұлам Исхақ Хан 1993 жылдың сәуір айында оның үкіметін таратып жіберді, бірақ кейіннен Пәкістанның Жоғарғы соты оны қалпына келтірді. 9-шы (C) Лауазым бос: Моинуддин Ахмад Қуреши уақытша премьер-министр болып қызмет етті. 13 Беназир Бхутто 19 қазан 1993 5 қараша 1996 1993 Пәкістан Халық партиясы Бхутто 1993 жылы екінші мерзімге қайта сайланды. 1995 жылы төңкеріс жасауға жасалған қастандықтан аман қалды. Бхуттоның үкіметі 1996 жылдың қараша айында президент Фарук Легхари тарапынан таратылды. 10-шы (C) Лауазым бос: Мәлік Мерадж Халид уақытша премьер-министр болып қызмет етті. 14 Наваз Шариф 17 ақпан 1997 12 қазан 1999 1997 Пәкістан Мұсылман лигасы (Н) Шариф 1997 жылдың ақпанында екінші рет премьер-министр болып сайланды. 1999 жылдың қазанында оның үкіметін генерал Первез Мушарраф құлатты және бүкіл елде әскери жағдай жарияланды. 11-ші Лауазым бос: Первез Мушарраф аралық кезеңде бас атқарушы директор болып қызмет етті. 15 Мир Зафарулла Хан Джамали Мир Зафарулла Хан Джамали 23 қараша 2002 26 маусым 2004 2002 ПМЛ (Q) Джамали 2002 жылдың қараша айында Пәкістанның премьер-министрі болып сайланды. Ол Первез Мушаррафтың сыртқы және экономикалық саясатын жалғастырды, бірақ мерзімін аяқтауға үлкермеді және 2004 жылдың маусым айында қызметінен кетті. 16 Чодри Шуджаат Хусейн Чодри Шуджаат Хусейн 30 маусым 2004 23 тамыз 2004 – ПМЛ (Q) Ең қысқа мерзімге тағайындалған екінші премьер-министр. Ол Парламент тарапынан сайланды және Шаукат Азиз оның орнына келгенге дейін 54 күн қызмет етті. 17 Шәүкәт Әзиз 28 тамыз 2004 15 қараша 2007 – ПМЛ (Q) Әзиз 2004 жылдың тамызында Пәкістанның премьер-министрі лауазымына кірісті. Ол 2007 жылдың қарашасында парламенттік мерзім аяқталғаннан кейін қызметінен кетті және парламенттік мерзім аяқталғаннан кейін орнынан кеткен Пәкістанның бірінші премьер-министрі болды. (C) Лауазым бос: Мұхаммед Миан Сумро уақытша премьер-министр болып қызмет етті. 18 Юсуф Раза Гиллани 25 наурыз 2008 19 маусым 2012 2008 Пәкістан Халық партиясы Гиллани 2008 жылдың наурыз айында премьер-министр болып сайланды. 2012 жылдың сәуір айында Жоғарғы Сот оны сотқа құрметсіздік танытқандығы үшін парламенттегі орыннан шеттеткен болатын. 13-ші 19 Раджа Перваиз Ашраф 22 маусым 2012 24 наурыз 2013 – ППП Ашраф 2012 жылдың маусым айында Юсуф Раза Гиллани сотқа қарсылық білдіргені үшін бас тартудан кейін премьер-министр лауазымына тағайындалды. 14-ші 21 Шахид Хақан Аббаси 1 тамыз 2017 31 мамыр 2018 – ПМЛ Парламенті Шахид Хақан Аббасиді Наваз Шарифтің импичментінен кейін премьер-министр етіп сайлады. Оның өкілеттік мерзімі 2018 жылдың 31 мамырында, 25 шілдеде өтетін жалпы сайлауға дейін уақытша үкімет құру үшін аяқталды. (C) Лауазым бос: Насирул Мульк уақытша премьер-министр болып қызмет етті. 22 Имран Хан 18 тамыз 2018 10 сәуір 2022 2018 Пәкістан Техрик-и-Инсаф 2018 жылдың 25 шілдесінде өткен жалпы сайлау нәтижесінде Пәкістан Техрик-и-Инсаф 342 орынның 156-сын жеңіп алды, PTI, MQM, BAP және басқалардың қатысуымен 177 мүшеден тұратын коалициялық үкімет құрды. 18 тамызда ол Пәкістанның премьер-министрі болып сайланды. 2022 жылдың 10 сәуірінде оған қарсы сенімсіздік дауысы өтті және ол қызметтен алынды. 15-ші 23 Шахбаз Шариф 11 сәуір 2022 14 тамыз 2023 – ПМЛ (Н) Шахбаз Шариф Имран Ханға қарсы сәтті өткен сенімсіздік дауысынан кейін Пәкістанның премьер-министрі болып сайланды. Оның кандидатурасын бұрынғы премьер-министрді қызметтен алу үшін дауыс берген барлық бірлескен оппозициялық партиялар қолдады, ал жақында қызметтен алынған үкіметтік партия сайлауды бойкоттады. (C) Лауазым бос: Анвар ул Хақ Какар уақытша премьер-министр болып қызмет етті. 24 Шахбаз Шариф 4 наурыз 2024 қазіргі уақытқа дейін 2024 ПМЛ (Н) 2024 жылдың 8 ақпанында өткен өте даулы жалпы сайлау өтті. Сайлаулар бұрмалау туралы шағымдар болды, және Шахбаз Шариф MQM P, BAP, PMLQ, IPP, NP және PMLZ қолдауымен қайтадан премьер-министр болып сайланды, сондай-ақ Пәкістан Халық партиясынан сенім мен қолдау алды. 16-шы
نوابزادہ لیاقت علی خان 14 August 1947 16 October 1951 – Muslim League Following advice given by the Founding Fathers of the nation, Governor General Muhammad Ali Jinnah appointed and invited the Finance Minister Liaquat Ali Khan to set up and run his administration in 1947. He was assassinated in 1951, and Khawaja Nazimuddin took the office. 1st 2 Sir Khawaja Nazimuddin
خواجہ ناظم الدین 17 October 1951 17 April 1953 – Muslim League Nazimuddin became Prime Minister of Pakistan after the assassination of Liaquat Ali Khan in 1951.—Office vacant: Ayub Khan and Yahya Khan served as Chief Martial Law Administrator in the interim period. 8 Nurul Amin
نور الامین 7 December 1971 20 December 1971 1970 Pakistan Muslim LeagueShortest tenured Prime Minister. After the general elections in 1971, Amin was invited to be appointed as Prime Minister under Yahya administration; he was also the first and the only Vice President of Pakistan from 1970 to 1972, leading Pakistan in the Indo Pakistani War of 1971. 6th—Office vacant: Zia ul Haq served as Chief Martial Law Administrator in the interim period. 10 Muhammad Khan Junejo
محمد خان جنیجو 24 March 1985 29 May 1988 1985 Independent Junejo was elected as the tenth Prime Minister of Pakistan in non party based elections in 1985, therefore he was elected on an Independent ticket but he served the Pakistan Muslim League while before entering in office and during office. He was dismissed by the president as per the Eighth Amendment to the Constitution. President Ghulam Ishaq Khan dissolved her government using article 58 2b of Constitution. 8th (C)Office vacant: Ghulam Mustafa Jatoi served as caretaker prime minister in the interim period. 12 Nawaz Sharif
میاں محمد نواز شریف 6 November 1990 18 July 1993 1990 Islami Jamhoori Ittehad Sharif was elected as the 12th Prime Minister of Pakistan on 1 November 1990. President Ghulam Ishaq Khan dissolved his government in April 1993, which was later on reinstated by the Supreme Court of Pakistan. 9th (C)Office vacant: Moeenuddin Ahmad Qureshi served as caretaker prime minister in the interim period. 13 Benazir Bhutto
بے نظیر بھٹو 19 October 1993 5 November 1996 1993 Pakistan Peoples Party Bhutto was re elected for a second term, in 1993. She survived an attempted coup d'état in 1995. Bhutto's government was dismissed by president Farooq Leghari in November 1996. 10th (C)Office vacant: Malik Meraj Khalid served as caretaker prime minister in the interim period. 14 Nawaz Sharif
میاں محمد نواز شریف 17 February 1997 12 October 1999 1997Pakistan Muslim League (N) Sharif was re elected as Prime Minister, with an exclusive mandate from all over Pakistan for a non consecutive second term, in February 1997. His government was deposed by General Pervez Musharraf in October 1999, and martial law was imposed in the entire country. 11th —Office vacant: Pervez Musharraf served as Chief Executive in the interim period. 15 Mir Zafarullah Khan Jamali
میر ظفر اللہ خان جمالی 23 November 2002 26 June 2004 2002 Pakistan Muslim League (Q) Jamali was elected as the Prime Minister of Pakistan in November 2002. He continued the foreign and economic policies of Pervez Musharraf but could not complete his term and resigned from the post in June 2004. 16 Chaudhry Shujaat Hussain
چوہدری شجاعت حسین 30 June 2004 23 August 2004 —Pakistan Muslim League (Q) Second shortest tenured Prime Minister. He was elected by the Parliament and served a 54 day period before Shaukat Aziz replaced him. 17 Shaukat Aziz
شوکت عزیز 28 August 2004 15 November 2007 — Pakistan Muslim League (Q) Aziz took the office of Prime Minister of Pakistan in August 2004. He left the office at the end of the parliamentary term, in November 2007, and became the first Prime Minister of Pakistan who left the seat after completion of parliamentary term. (C)Office vacant: Muhammad Mian Soomro served as caretaker prime minister in the interim period. 18 Yousaf Raza Gillani
سید یوسف رضا گیلانی 25 March 2008 19 June 2012 2008 Pakistan Peoples Party Gillani was elected as Prime Minister in March 2008. He was disqualified from his seat in the parliament in April 2012 by the Supreme Court for contempt of court. 13th 19 Raja Pervaiz Ashraf
راجا پرویز اشرف 22 June 2012 24 March 2013 – Pakistan Peoples Party Ashraf assumed the post of Prime Minister in June 2012, after Yousaf Raza Gillani was disqualified over contempt of court charges. 14th 21 Shahid Khaqan Abbasi
شاہد خاقان عباسی 1 August 2017 31 May 2018 — Pakistan Muslim League (N) Parliament elected Shahid Khaqan Abbasi as the Prime Minister after the impeachment of Nawaz Sharif. His term expired on 31 May 2018 alongside the dissolution of the National Assembly to facilitate a caretaker government in place until the 25 July general election. (C)Office vacant: Nasirul Mulk served as caretaker prime minister in the interim period. 22 Imran Khan
عمران خان 18 August 2018 10 April 2022 2018 Pakistan Tehreek e Insaf General elections were held on 25 July 2018, which resulted in the Pakistan Tehreek e Insaf winning 156 out of 342 seats. making a coalition government of 177 members including PTI, MQM, BAP and others. On 18 August, he was elected as Prime Minister of Pakistan. On 10 April 2022, a no confidence vote was conducted and he was ousted from office. 15th 23 Shehbaz Sharif
میاں محمد شہباز شریف 11 April 2022 14 August 2023 — Pakistan Muslim League (N) Shahbaz Sharif was elected Prime Minister of Pakistan after the successful no confidence motion against Imran Khan. His nomination was supported by all joint opposition parties who voted to remove the previous prime minister from office, while the recently ousted government party boycotted the elections. (C)Office vacant: Anwar ul Haq Kakar served as caretaker prime minister in the interim period. 24 Shehbaz Sharif
میاں محمد شہباز شریف 4 March 2024 Incumbent 2024 Pakistan Muslim League (N) Highly controversial general elections were held on 8 February 2024. The elections were contested for rigging, and Shehbaz Sharif was again elected as prime minister with the support of the MQM P, BAP, PMLQ, IPP, NP and PMLZ, as well as confidence and supply from Pakistan Peoples Party. 16th