Кіріспе

ешнәрсе Үндістан субконтинентіндегі мүсіндер, ішінара Үндістан субконтинентінің климаты органикалық материалдардың ұзақ мерзімді өмір сүруін қиындатады, негізінен тас, металл немесе терракотадан жасалған мүсіндерден тұрады. Бұл кезеңдерде жырлы-балқымалы сурет пен мүсіндер көп болған, бірақ олардың біразы ғана сақталған. Негізгі Үндістан діндерінің барлығы, күмәнді бастамалардан кейін, біздің заманымыздың басында діни мүсіндерді қолдануды дамытты, ал тас қолдану кеңінен таралды. Үндістан субконтинентіндегі алғашқы белгілі мүсін Инд алқабы өркениетінен және одан бұрын таралған шағын терракоталық фигуралар дәстүрінен, көбінесе әйелдер немесе жануарлар. Инд өріні өркениетінің құлдырауынан кейін Будда дәуіріне дейін үлкен мүсін туралы деректер аз, Даимабадтан 1500 жылы (қалайда даулы) мыс мүсіндер қорынан басқа. Осылайша, тастан жасалған монументалды мүсіндердің дәстүрі салыстырмалы түрде кеш басталған көрінеді, Ашоканың 270 - 232 жылдар аралығында билік құрған кезінде және Ашоканың Үндістанның айналасында тұрғызған бағаналары, оның жарлықтарын алып жүреді және жануарлардың әйгілі мүсіндерімен, негізінен арыстандармен, оның ішінде алтысы сақталған. Көптеген бейнелі мүсіндер, көбінесе рельефте, ерте буддалық зыярат ступаларынан, әсіресе Санчиден сақталған; олар, мүмкін, индуизмді де қабылдаған ағаштан қолданылатын дәстүрден шыққан. Біздің заманымыздан бұрынғы 2 - 1 ғасырларда алыс солтүстік Үндістанда, қазіргі оңтүстік Ауғанстан мен солтүстік Пәкістанның Гандхарадағы грек буддалық өнерінде мүсіндер Будданың өмірі мен ілімдерінің эпизодтарын бейнелейтін, айқын көрініс тапты. Матураның қызғылт құмтастан жасалған индуистік, джайнистік және буддалық мүсіндері біздің заманымыздың 1 - 3 ғасырларында Үндістанның жергілікті дәстүрлерін де, Гандхараның грек буддалық өнері арқылы алынған Батыс ықпалын да көрсетті және кейіннен Үндістанның діни мүсіндерінің негізін құрды. Дегенмен, Элефанта үңгірлері сәл кейінірек пайда болған. Кейінгі ірі масштабтағы мүсіндер тек діни болып қала береді, және әдетте консервативті болып, жиі құдайлар үшін қарапайым алдыңғы тұрып тұру күйіне оралады, бірақ апсаралар мен якши сияқты рухтар жиі сезімтал қисық күйде тұрады. Көбінесе, кескіндер өте егжей-тегжейлі, негізгі фигураның артында күрделі арқау бар. Оңтүстік Үндістанның Шола әулетінің (шамамен 850-1250) әйгілі қола бұйымдары, олардың көбісі шерулерде тасымалдауға арналған, олардың ішінде Шиваның Натараджа ретінде бейнеленген бейнесі, бұрынғы Паллава әулетінен шыққан Махабалипурамның граниттен жасалған ірі ою-өрнектері бар.

Қола дәуірінің мүсіндері

Үндістан субконтинентіндегі алғашқы белгілі мүсін Инд аңғары өркениетінен (б.з.д. 3300-1700 жылдар). Бұлардың ішінде әйгілі шағын қоладан жасалған Билеуші қыз бар. Алайда қола мен тастан жасалған осындай мүсіндер сирек кездеседі және олардың саны қыш құмырадан жасалған мүсіндер мен тас мөрлерден, көбінесе өте жақсы бейнеленген және қолөнермен жасалған жануарлар немесе құдайлардан әлдеқайда аз.

Мауризмге дейінгі өнер

Кейбір ерте кездері құдайлардың бейнелері Инд өріні өркениетінің өнерінде пайда болған сияқты (3300 б.з.д. 1700 б.з.д.), бірақ келесі мыңжылдықта, Веда дәуірімен тұспа-тұс келген, мұндай қалдықтар жоқ. Түрлі артефактілер Мыс қоры мәдениетіне (біздің заманымызға дейінгі 2-мыңжылдық) тиесілі болуы мүмкін, олардың кейбіреулері антропоморфологиялық сипаттамаларды білдіреді. Бұл артефакттердің нақты мәніне, тіпті олар тиесілі болған мәдениет пен кезеңділікке қатысты түсініктер әртүрлі. Кейбір терракотадан жасалған бұйымдар осы кезеңнен, яғни маурлар дәуірінен сәл бұрын жасалған болуы мүмкін.

Маурь дәуірінің өнері (б.з.д. 322-185 жж.)

322 және 185 жылдар аралығында Үндістанның көп бөлігін билеген Маури империясының сақталған өнері негізінен мүсін болып табылады. Императорлар, әсіресе Ашока қолдаған императорлық соттың демеушілігімен жасалатын өнер, содан кейін басқалардың барлығы шығарған "халықтық" стиль болды. Монументалды Мауриян өнерінің ең маңызды қалдықтары - патша сарайының және Паталипутра қаласының қалдықтары, Сарнаттағы монолитті рельс, Бодхимандала немесе Бодхгаядағы төрт бағанаға тірелген құрбандық үстелі, Гаяға жақын Барабар үңгірлеріндегі жарғысыз және жарғылық бағаналардағы жарғысыз бағаналардағы таспен кесілген шатырлар, бағаналарды жануарлар мен өсімдіктермен безендіретін жануарлар мүсіндері және Даулидегі тірі жартастан дөңгелекте оюланған фил бейнесі. Бұл кезең Үндістанның тас мүсіндерінің пайда болуын белгіледі; бұрынғы мүсіндердің көпшілігі ағаштан жасалған болуы мүмкін және сақталмаған. Ашоканың кейбір бағаналарынан сақталған жануарлардың күрделі ою-өрнегі ең танымал жұмыстар болып табылады, және ең жақсылардың ішінде, ең бастысы, Сарнаттан Ашоканың Арыстан астанасы, ол қазір Үндістанның ұлттық эмблемасы. Құмарсавами сарай өнерін Маури дәуіріндегі кең тараған өнерден ерекшелейді. Сот өнері бағаналар мен олардың астаналарымен, ал кейбір тас бөлшектермен және терракотадағы көптеген кішігірім жұмыстармен танымал. Сот мүсіндерінің өте жылтыратылған беті көбінесе Маури полисі деп аталады. Алайда бұл Маури датасы үшін диагностикалық құрал ретінде толық сенімді емес сияқты, өйткені кейбір еңбектерде ол едәуір кейінгі кезеңдерде де бар. Дидарғанж яхшиі, қазіргі уақытта көбінесе біздің заманымыздың 2-ші ғасырына жатады деп есептеледі.

Шунга дәуірінің өнері (180-80 б.з.д.)

Маурианға дейінгі және мауриан кезеңдерінде жасалған терракота өнерлері Шунга кезеңінде одан әрі жетілдіріледі және Чандракетугарх Шунга кезеңінің терракота өнерінің маңызды орталығы ретінде қалыптасады. Мауриян дәуірінен бұрынғы Матура да джайнистік, индуистік және буддистік өнердің маңызды орталығы болып табылады.

Сатавахана өнері

Сатавахана әулеті шамамен б.з.д. 2-ші ғасыр мен б.з. 2-ші ғасыр аралығында Деканның көп бөлігін және кейде Махараштраны қоса алғанда, басқа да аймақтарды биледі. Олар буддистік монахтарға көп жомарттықпен садақа берген индустар әулеті еді; кейбір патшайымдар буддистер болуы мүмкін. Олардың мүсіндік қамқорлығының ең маңызды қалдықтары Санчи және Амаравати ступалары, сонымен қатар көптеген тау жынысына ойылған кешендер. Санчи ступаларын император Ашока салған, кейіннен Шунгалар мен Сатаваханалар кеңейткен. Сатавахана империясы осы жерді Торна қақпасы мен қоршаумен безендіру бойынша үлкен жұмыстар атқарды.

Үңгір ғибадатханалары

Б.з.д. 2-ші ғасыр мен б.з. 2-ші ғасырдың арасында Сатаваханалар кезінде Махараштраның жағалауындағы бірнеше будда үңгірлері орнатылған. Бұл үңгірлердегі ғибадатханалар Сатавахана дәуіріндегі мүсіндермен безендірілген, сондықтан олар ең алғашқы көркем суреттер ғана емес, ежелгі Үндістан сәулетінің дәлелі болып табылады.

Амаравати өнері

Буддизмнің Амаравати мектебі Матура мен Гандарамен бірге буддалық мүсін өнерінің үш негізгі орталығының бірі болды және Сатаваханалар кезінде өркендеді. Бір кездері буддалық ступалар болған көптеген әк тас мүсіндер мен тақташалар буддалық өнердің алғашқы мектептеріне қызықты түсінік береді.

Оңтүстік Үндістанның алғашқы кезеңдері

Тас мүсіндер Оңтүстік Үндістанға солтүстікке қарағанда әлдеқайда кеш келген, ал ең ерте кезең тек Андхра-Прадештің оңтүстік шетінен Шиваның тірі тұлғасы бар Гудималлам лингамымен бейнеленген. Бұл "жасырындық" "бұл жерде әлі күнге дейін кез-келген нысанның мүлдем жоқтығында, тіпті жүздеген шақырым ішінде, тіпті Оңтүстік Үндістанның кез-келген жерінде". Оның биіктігі 5 фут, қалыңдығы 30 см. Пенис табиғи, ал ұрық айқын көрінеді. Тас жергілікті, ал стилі Харл "Сатаваханаға қатысты" деп сипаттаған. немесе біздің заманымызға дейінгі 2/1 ғасыр. Мысалы, Гудималлам лингамның пішіні ағаштан, өте тиімді түрде тік ағаш діңін пайдаланып, табиғи түрде пайда болған болар еді, бірақ ол солай істеді деу - біздің қазіргі білім деңгейімізге қараған кездегі таза болжам. Ағаш мүсіндер мен сәулетке ерекше көңіл бөлінген, бірақ бұл соңғы бірнеше ғасырдың ғана сақталып қалғанын білдіреді.

Кушана өнері

Кушан өнерінің ерекшелігі - Матура, Гандаран және Амаравати өнер мектептері түрінде кең ауқымды будда өнерінің пайда болуы.

Матура өнерінің туындылары

Матура өнерінің гүлденуі Матураның ежелгі қаласында болды.

Гандара өнерінің

Греко-буддистік өнер - грек буддизмі, классикалық грек мәдениеті мен буддизм арасындағы мәдени синкретизмнің көркем көрінісі, ол Орталық Азияда шамамен 1000 жыл бойы, біздің заманымызға дейінгі 4 ғасырда Ұлы Александрдың жаулап алуы мен біздің заманымыздың 7 ғасырындағы исламдық жаулап алуы аралығында дамыды. Греко-буддистік өнерге эллинистикалық өнердің күшті идеалистік реализмі және Будданың адам түріндегі алғашқы бейнелері тән, олар бүкіл Азия құрлығында буддистік өнердің көркемдік (әсіресе, мүсіндік) канонын анықтауға көмектесті. Тақырыбы белгісіз болғанымен, мықты эллиндік стильдер біздің заманымыздың V ғасырына дейін Жерорта теңізі айналасында құлдырағаннан кейін бірнеше ғасырлар бойы Шығыс аймағында сақталған көрінеді. Грек өнерінің кейбір аспектілері қабылданған, ал басқалары Греко-буддистік аймақтан тыс жерлерге тараған жоқ; әсіресе тік тұрған тұлға, көбінесе тыныш позамен және бір аяғы иілген, және ұшатын амуралар немесе жеңістер, Азияда апсара ретінде танымал болды. Грек жапырақтарының безендіруі де әсерлі болды, коринфтік астананың үнді нұсқалары пайда болды. Үндістанның мүсіндік дәстүрі ұзақ және бай иконографияның шеберлігі болса да, Будда осы уақытқа дейін ешқашан адам түрінде бейнеленбеген, тек кейбір рәміздері арқылы ғана. Бұл қазіргі Ауғанстандағы Гандаран буддалық мүсіндері грек және парсы өнерінің ықпалын көрсетеді. Гандхараның мүсін өнерінің сәндік жағынан әсері: толқынды шашы, екі иығын жауып тұрған драпеж, аяқ киім мен сандал, акантус жапырақтарымен безендірілген әшекейлер және т.б. Греко-буддистік өнердің бастауы қазіргі Ауғанстанда орналасқан Греко-Бактрия патшалығында (б.з.д. 250 - 130 жж.) кездеседі. Индо гректер мен Кушандар кезінде грек және будда мәдениетінің өзара әрекеттесуі қазіргі Солтүстік Пәкістанның Гандара аймағында өркендеп, Матура өнеріне, содан кейін Гупта империясының индуистік өнеріне әсер етіп, Үндістанға тарағанға дейін өркендеді. Греко-буддистік өнердің әсері Солтүстікке қарай Орталық Азияға қарай тарады, бұл Тарим алабы мен Дунхуаң үңгірлерінің өнеріне және ақыр соңында Қытай, Корея және Жапониядағы мүсінге қатты әсер етті.

Гупта өнерінің (319-510)

Гупта өнері - бұл өнер стилі, ол толығымен мүсін ретінде сақталып қалды, ол 300 және 480 жылдар аралығында ең жоғары деңгейге жеткен, 550 жылға дейін едәуір қысқартылған түрде сақталған Солтүстік Үндістанның көп бөлігін билеген Гупта империясы кезінде дамыған. Гупта дәуірі жалпы алғанда Солтүстік Үндістан өнерінің классикалық шыңы және барлық ірі діни топтардың алтын дәуірі ретінде қарастырылады. Сурет салу кеңінен тараған болса да, сақталып қалған шығармалардың барлығы дерлік діни мүсіндер. Бұл кезеңде индуистік өнерде бейнелі тас құдайдың пайда болуы, Будда фигурасы мен джайнистік тиртханкара фигураларының өндірісі кеңейе берді, соңғысы жиі өте үлкен масштабта. Скульптураның дәстүрлі негізгі орталығы Матура болды, ол Гандхара өнерімен, Группа аумағының солтүстік шекарасынан тыс Греко-буддистік өнердің орталығы, ықпалын жалғастыра берді. Осы кезеңде басқа орталықтар, әсіресе Сарнат қаласында пайда болды. Матура мен Сарнат солтүстік Үндістанның басқа аймақтарына мүсін экспортын жасады. "Гупта өнері" деп Үндістанның солтүстік және орталық бөлігіндегі, бірақ Гуптаның бақылауында болмаған аймақтардағы, әсіресе Деканды 250-500 жылдарда басқарған Вакатака әулеті тұсында жасалған өнерді атау әдеттегі нәрсе. Олардың аймағында Ажанта үңгірлері мен Элефанта үңгірлері сияқты өте маңызды орындар бар, екеуі де негізінен осы кезеңде құрылған, ал Эллара үңгірлері сол кезде басталған болуы мүмкін. Сонымен қатар, империя өзінің батыс аумақтарын 500-ге дейін жоғалтса да, көркемдік стиль Солтүстік Үндістанның көп бөлігінде 550-ге дейін және 650-ге дейін қолданыла берді. Содан кейін "Гуптадан кейінгі" кезең пайда болды, (уақыт өте келе азайып бара жатқан) көптеген ұқсас сипаттамалары бар; Харл мұны 950 жыл шамасында аяқтады. Гүпта мүсіндерінің үш негізгі мектебі жиі танылады, олар Матура, Варанаси / Сарнатх және Наландада аздап. Төменде сипатталған негізгі орталықтардан экспортталған мүсіндерге қолданылатын ерекше түрлі тастар идентификацияға үлкен көмек көрсетеді. Буддистік және индуистік мүсіндер үлкен, көбінесе тірідей өлшеміне жақын, ірі құдайлардың, атап айтқанда Будда, Вишну және Шиваның фигураларына шоғырланады. Династияда Вишнуға деген сүйіспеншілік болды, ол қазір көбірек көрнекті, ал Кушан императорлық отбасы әдетте Шиваны артық көретін. Бұрынғы кезеңдерде өте танымал болған якши сияқты кішігірім суреттер қазір кішірек және жиі көрсетілмейді, ал Будданың бұрынғы өмірлері туралы жатак әңгімелерін бейнелейтін көпшілік сахналар сирек кездеседі. Сценаларда басты кейіпкерлердің бірі мен басқалары аз маңызды болса, масштабта үлкен айырмашылық бар, негізгі кейіпкерлер бірнеше есе үлкен. Бұрын Будданың өміріндегі оқиғаларды бейнелеген суреттерде де осылай болған, бұған дейін барлық фигуралар бір масштабта көрсетілген. Лингэм ғибадатханалардың басым көпшілігінде орталық мурти болды. Кейбір жаңа фигуралар пайда болады, соның ішінде Ганг пен Ямуна өзендерінің тұлғалары, әлі құлшылық етпеген, бірақ кіреберісінің екі жағына орналастырылған; бұл "Гуптаның жүрегін қамтитын екі үлкен өзен". Басты бодхисаттва алғаш рет мүсіндерде, мысалы, Ажантадағы суреттерде көрінеді. Буддистік, индуистік және джайнистік мүсіндердің бәрі бірдей стильді көрсетеді, ал әртүрлі діндердің фигуралары арасында "форманың өсіп келе жатқан ұқсастығы" бар, ол Гупта кезеңінен кейін де жалғасты. Беттің бөлшектері, шаштары, бас киімдері, зергерлік бұйымдар мен кейіпкерлердің артындағы галолар өте дәл ойма-қайра оюланған, бұл денедегі ірі ірі массаларға баса назар аударумен жақсы қарама-қайшылық жасайды. Барлық діндердің құдайлары тыныш және салтанатты ой жүгірту стилімен бейнеленген; "бәлкім, бұл барлық ішкі жанды қамтитын ішкілік, бұл теңдесі жоқ Гуптаның және Гуптадан кейінгі жоғары рухани күйлерді жеткізу қабілеті". Пала монархтары жалпы мағынада діни мекемелерді қамқорлаған деп жазылғанмен, олардың белгілі бір өнер туындысына қамқорлық жасағаны сақталған дәлелдермен, негізінен жазулармен, құжаттала алмайды. Алайда, басқа Үндістан аймақтары мен кезеңдерімен салыстырғанда, стильдік дамуды қайта құруға үлкен көмек көрсететін суреттердің саны әлдеқайда көп. Бұрынғы кезеңдерге қарағанда ұқсас құрамдағы шағын қола топтарының саны әлдеқайда көп сақталған. Шығарылған саны көбейіп бара жатқан шығар. Бұлар негізінен байлардың үйдегі ғибадатханалары мен монастырлардан жасалды. Бірте-бірте индустар буддистерден көп болд�...

Хаджурахо ғибадатханалары

Хинду және джайнистік ғибадатханалар кешені - Хаджурахо ғибадатханалары 9-шы - 11-ші ғасырларда Чандела әулеті арқылы салынған. Олар Үндістанның өнер мен сәулет өнерінің ең керемет үлгілерінің бірі болып саналады. тік жартасқа ойылған рельеф, ені 29 метр (86 фут), жүздеген фигуралар, оның ішінде өмірлік дәрежедегі фил (7-ғасырдың соңы). Паллавалардың басқа да мүсіндері жақсы күйде сақталған Каиласанатар ғибадатханасы, Вайкунта Перумал ғибадатханасы және Канчипурамдағы басқалар, Мамандурдағы үңгір ғибадатханалары. Тас рельефіндегі Паллава стиліне көбінесе қолданылатын тастың қаттылығы әсер етеді; рельеф терең емес және зергерлік бұйымдар сияқты бөлшектер солтүстікке қарағанда барынша аз. Фигуралар арық және "қателі салынған және тәттілік пен әдепсіз нәзіктік пен нәзіктікті бейнелейді"; дәл сол фигура түрі Чола мүсінінде тастан да, қоладан да жалғастырылды. Үлкен повесть панелдерінде кейбiр тақырыптар ерекше тамил, мысалы Корраваи (Дурга жеңіс құдайы) және Сомасканда, Шиваның отбасылық тобы, оның жұбайы Парвати және Сканда (Мұруган) бала кезінде. "Императорлық" Чола династиясы шамамен 850 жылы басталады, оңтүстіктің көп бөлігін басқарады, шамамен 1150 жылдан бастап баяу төмендейді. Көптеген ғибадатханалар салынды, олардың көпшілігі мұсылманның жойылуынан солтүстікке қарағанда аз зардап шекті. Бұлар тас рельефті мүсіндермен, үлкен баяндау панельдерімен және бір тұлғалармен, көбінесе сыртқы нишаларда қатты безендірілген. Паллава стилі кеңінен жалғасты. Чола қоласы, ең үлкендері жартылай өмірлік өлшемде, Үндістанның ең танымал және танымал мүсіндерінің бірі, олар тас бөлшектерге ұқсас сәнді, бірақ күшті стильді қолданады. Олар жоғалған балауыз техникасымен жасалған. Бұл мүсіндер Шиваның әртүрлі аватарында оның жұбайы Парватимен және Вишнуның жұбайы Лакшмимен және басқа да құдайлармен бірге болған. Тіпті үлкен қолалардың да артықшылығы бар еді, олар мейрамдардағы процессияларда қолдануға жеткілікті жеңіл болды. Олардың ішіндегі ең танымал - бидің иесі Натараджа ретінде Шиваның қола мүсіні. Оң қолындағы жоғары жағында Дамару, яғни жаратылыс барабаны ұстап тұр. Сол жақ жоғарғы қолында ол агни, яғни жойылу алауы бар. Оның оң қолы абхая мудраны иіліп тұр. Оның оң аяғы Апасмара деген жынға, яғни білімсіздіктің бейнесіне тиген. Виджаянагара империясы соңғы ірі индуистік империя болды, оның астанасы Хампиде өте үлкен ғибадатханалар салынған, олардың көпшілігі жақсы жағдайда қалды, бірақ Моғол армиясы қала құлағаннан кейін бір жыл бойы қаланы қиратты. Ғибадатханалар көбінесе кеш шола стилін одан әрі өркендететін және кейінгі Оңтүстік Үндістан ғибадатханаларына әсер еткен стильде безендірілген. Бағаналардан шығып тұрған ат қатары тамаша көрініс пен сүйікті құрылғыға айналды. Осы кезеңнің соңында көп қабатты гопурамдар ғибадатханалардың ең көрнекті ерекшелігіне айналды, өйткені олар оңтүстіктің негізгі ғибадатханаларында қалды. Бұл суреттерде көптеп кездесетін суреттер әдетте жарқыраған бояумен боялған.

Орта ғасырдың соңы немесе ислам билігі (1206-1757)

Бұл кезеңде ислам билеушілері басым болды, олар бейнелі мүсіндерді жасамағаны ғана емес, әскерлері, әсіресе алғашқы жаулап алуларда, көптеген діни мүсіндерді жойды, бұл жаңа фигураларды жасауға кедергі келтірді. Дегенмен, діни мүсіндер, әсіресе алыс оңтүстікте, үлкен ғибадатханалар бәсекелестікпен кеңейе берді. Орта ғасырдың соңында оңтүстіктегі биік гопурам қақпалары жаңалықтары жалғасты, олар үлкен мүсіндермен қапталды, соңғы ғасырларда негізінен жарқын боялған штукатурьмен. Ғибадатханаларға көп адам келетінін ескеріп, өте үлкен залдары салынды, кейде олар керемет мүсіндермен толтырылады, мысалы, Шрирангамдағы Ранганатхасвами ғибадатханасындағы 17 ғасырдағы аты бар, өмірлік өлшемдегі жылқыларды өсіретін атақты қатар.

Британдық отаршылдық кезең (1757-1858-1947)

Осы кезеңде британ империясының құдіретін көрсететін ескерткіш ретінде еуропалық стильдегі мүсіндер қала алаңдарында орнатылды. Виктория патшайымның, Георг V-нің және Үндістанның түрлі генерал-губернаторларының мүсіндері орнатылды. Тәуелсіздік алғаннан кейін мұндай мүсіндер қоғамдық орындардан алынып тасталып, мұражайларға орналастырылды. Алайда кейбіреулері әлі де өздерінің бастапқы орнында тұр, мысалы, Бангалордағы Виктория патшайымның мүсіні.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең (1947 - қазіргі уақыт)

Қазіргі заманғы үнді мүсіншілері: Д. П. Рой Чодури, Рамкинкар Байж, Пиллу Почханавала, Мриналини Мукерджи, Ади Давиервала, Санкхо Чодури және Чинтамони Кар. Ұлттық заманауи өнер галереясында қазіргі заманғы үнді мүсіндерінің үлкен жинағы бар. Қазіргі заманғы үнді мүсіншілері: Сударшан Шетти, Ранжини Шеттар, Анита Дубе және Раджешри Гуди.