Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Валая Алонгкорн, Петчабури ханшайымы немесе Валая Алонгкорн, ханшайым әпкесі (วไลยอลงกรณ์; 16 сәуір 1884 - 15 ақпан 1938), Сиам ханшайымы (кейін Таиланд) және Чакри әулетінің мүшесі. Ол патша Чулалонгкорна мен Саванг Вадхананың қызы. Оның ағасы Важирунхис Сиамның тұңғыш мұрагер ханзадасы болды. Ол сондай-ақ Сонгкланың ханзадасы Махидол Адульядедждің үлкен әпкесі және корольдер Ананда Махидол мен Бхумибол Адульядедждің толық әпкесі болды.
Valaya Alongkorn, Princess of Phetchaburi or Valaya Alongkorn, Princess Aunt (วไลยอลงกรณ์; ; 16 April 1884 – 15 February 1938), was a princess of Siam (later Thailand), and a member of the Chakri dynasty. She was the daughter of King Chulalongkorn and Savang Vadhana. Her older brother Vajirunhis was the first Crown Prince of Siam. She was also the elder sister of Mahidol Adulyadej, the Prince of Songkla, and the full aunt of kings Ananda Mahidol and Bhumibol Adulyadej.
Балалық шақ
Принцесса Кумари Корольдік мектебінде білім алған, сабақтар Амарин Винтчайдың Тақ залында өткізілген. 1896 жылы оның әкесі, патша Чулалонгкорн Оңтүстік Азияға сапар шеккенде, ол көптеген әпкелерімен бірге Ява, Сингапур және Малайяға сапарға шықты. Әкесі Еуропаға алғашқы сапарын аяқтағаннан кейін Дузит сарайы мен басқа да резиденцияларды, соның ішінде Виманмек сарайыны салдырды. Ол 17 жасында ата-анасымен, өгей аға-інілерімен бірге осы жаңа сарайларда тұруға көшті. Төрт маусымдық бақ вилласы немесе Суан Си Руэду салынған кезде ол 1910 жылы 23 қазанда әкесі қайтыс болғанға дейін осы виллаға көшіп барды. Содан кейін ол Пхаятай сарайындағы королева Саовабха Фонгсримен бірге өмір сүруге көшті.
The princess was educated at the Kumari Royal School, which was held classes inside the Amarin Winitchai Throne Hall. When her father, King Chulalongkorn visited southern Asia in 1896, she and many of her sisters accompanied him to a visit of Java, Singapore, and Malaya. After her father finished his 1st European tour, he built the Dusit Palace and other residences, including the Vimanmek Palace. At age 17 she moved and began living with her father, her mother, and her step siblings in these new palaces. When the Four Seasons Garden Villa or Suan Si Ruedu was built she moved into this villa until her father's death on 23 October 1910. She then moved again to live with Queen Saovabha Phongsri at the Phayathai Palace.
Өмір салты
Валя Алонгкорн ханшайым кітапты қатты оқыған. Ол кішкентай кезінен кітапқа құмар болған, бос уақытында күндіз-түні оқыған. Бала күтімі оған ұйықтату үшін кітаптарын жасыруға мәжбүр болды. Бірақ бұл жұмыс істемеді, өйткені ол жеке кітапханасынан басқа кітаптарды таба алды. Түстен кейін ол өзінің патшалық міндеттерін орындап болған соң әрқашан оқып немесе жазып отырды. Ол сонымен қатар тоқымашылықпен айналысты және жақсы суретші болды. Ол әрқашан еуропалық стильде киінді. Ол өзінің өзі тігіп алған інжу-маржаннан басқа киімін әшекейлеуді ұнатпады. Ол кез келген жерге барар алдында өзінің інжу-маржанды алқасын алып жүретін.
Princess Valaya Alongkorn was an avid reader. She was fond of books and read in her spare time, day and night, ever since she was a child. Her nanny had to hide her books to make her sleep. But this did not work, as she was able to find other books in her private library to read. In the afternoons once she was finished with her royal duties she always read or write. She also knitted and was an accomplished draughtsman. She was always dressed in European style. She did not like decorations for her dresses except pearl necklaces, which she made herself. When she went anywhere, she had her pearl necklace.
Патшалық міндеттері
Ханшайым Алонгкорн тай әйелдерінің білім алуына үлкен мән берді. Ол Раджини мектебінің қамқоршысы болды және басқа қыздар мектебін - Раджини Бон мектебін құрды. Ол өзінің жеке қаражатын білім министрлігіне Виттаялонгкорн білім беру колледжі (кейіннен Патум Тани провинциясындағы Валаялонгкорн Раджабхат университеті) салуға берді. Ол өзінің туған ағасы Ваджиравудх патшаға жақын болды. Ағылшын тілін жақсы білгендіктен ол 1911 жылы жаңа патшаның таққа отырғызу рәсіміне көптеген шетелдік қонақтарды, соның ішінде шетелдік патшалық астанадағыларды қарсы алуда маңызды рөл атқарды. 1911 жылы 11 қарашада патша Ваджиравудх оған "Бежрабури ханшайымы" (Кром Луанг Бежрабури Раджасириндхорн (กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร)) атты патшалық атағын берді. Оған Кром Луанг дәрежесі берілді, бұл Кром дәрежесінің 3-ші деңгейі. 1925 жылы Ваджиравудх патша қайтыс болғаннан кейін оның кіші інісі Праджадипок таққа отырды. Ол ханшайымнан өзінің әйелі, ханшайым Рамбай Барнидің жаңа патшайым ретінде таққа отырғызу рәсімінің киімін жасауды өтінді. Ол еуропалық стильде киінген киімді киіп, салтанаттың ең үлкен қызығын көрсетті.
Princess Alongkorn put a lot of importance on the education of Thai women. She was the patron of Rajini School, and established the other all girls school, Rajini Bon School. She gave her own money to the Ministry of Education to build Vittayalongkorn Educational College (later Valaya Alongkorn Rajabhat University, Pathum Thani Province). She was close to her half brother King Vajiravudh who succeeded to the throne after Chulalongkorn. Because of her excellent command of the English language she played a key role in the welcoming of many foreign guests, including foreign royalty, to the new king's coronation ceremony in 1911. On 11 November 1911, King Vajiravudh gave her the royal title of "The Princess of Bejraburi" (Krom Luang Bejraburi Rajasirindhorn (กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร)). She was given the rank of Krom Luang, the 3rd level of the Krom ranks. When King Vajiravudh died in 1925, his younger brother, Prajadhipok succeeded to the throne. He asked the princess to design the dress of his wife Princess Rambai Barni for the coronation ceremony as the new queen. The dress she designed was in European style and made Queen Rambai Barni the biggest attraction in the ceremony.
Кейінгі өмірі
1919 жылы 20 қазанда Саовабха Фонгсри қайтыс болғаннан кейін ол Фаятхай сарайынан Дусит сарайының кешеніндегі Суан Сунанда корольдік вилласына көшіп барды. Бір жылдан кейін ол өкпе ауруына шалдықты. Ол Еуропада емделіп, кейін Срапатум сарайында туған анасы Саванг Вадханамен бірге тұруға көшті. Ол өлгенше емделіп жүрді. Ақыры ол 1938 жылы 15 ақпанда 53 жасында өкпе қатерінен қайтыс болды. Оның денесі Дусит Маха Прасат Тақ залында, Үлкен сарайда жерленді. Сол кезде үкімет Санам Луанға оның Корольдік крематорийін салуға жеткілікті ақшасы жоқ еді. Сондықтан король Ананда Махидол (оның немере інісі) мен Саванг Вадхана өз қазыналарынан қаржы бөлді, оны үкімет крематорийге қосты. Патшалық кремация рәсімін 1941 жылдың 14 мамырында өткізді. Шри Савариндра патшаны король Ананда Махидолл білдірді, ол корольдік отбасының басқа мүшелерімен бірге барлық корольдік кремация рәсімдерін орындады. Кейіннен король Анада Махидол өзінің патшалық мәртебесін Сомдет Фра Чао Боромвонгсе Терден Сомдет Фра Ратча Питучаға (сөзбе-сөз: "Принцесса жеңесі") жеке ерекшеліктің белгісі ретінде өзгертеді.
After the death of Saovabha Phongsri on 20 October 1919 she moved from the Phayathai Palace to the Suan Sunandha Royal Villa, in the compound of Dusit Palace. One year later, she contracted a lung disease. She received treatment in Europe, and then moved to live in Srapathum Palace with her birth mother Savang Vadhana. She continued to have treatment for her illness until her death. She finally died on 15 February 1938 from lung cancer, at the age of 53. Her body was laid in the Dusit Maha Prasat Throne Hall, Grand Palace. At the time, the government did not have enough money to build her Royal Crematorium in Sanam Luang. So King Ananda Mahidol (her nephew) and Savang Vadhana had to contribute funds from their own treasuries, supplemented by the government for the crematorium. The Royal Cremation ceremony took place on 14 May 1941. Queen Sri Savarindira was represented by King Ananda Mahidol, who performed all the royal cremation rites with other members of the Royal family. Later, King Anada Mahidol posthumously change her royal status from Somdet Phra Chao Boromwongse Ther to Somdet Phra Ratcha Pitucha (literally: "the Princess Aunt") as a mark of personal distinction.