Кіріспе

Бернардо Маттарелла (1905-1971), итальяндық саясаткер (1905-1971), итальяндық саясаткер (1905 жылдың 15 қыркүйегі - 1971 жылдың 1 наурызы) - христиан-демократтар партиясының (Democrazia Cristiana, DC) саясаткері. Ол бірнеше рет Италияның министрлер кабинетінің мүшесі болды, ол өзінің ұрпағының ең маңызды саясаткерлерінің бірі болды. Ол Пирсанти мен Серджио Маттарелланың әкесі болды, екеуі де өздерінің маңызды саясаткерлері болды; Серджио 2015 жылдың 3 ақпанынан бастап Италия Республикасының президенті болды, ал Пирсанти 1980 жылы Коза Нострамен өлтірілгенге дейін Сицилияның өңірлік үкіметінің президенті болды.

Ерте өмір және саяси мансап

Бернардо Маттарелла Сицилияның батысындағы Трапани провинциясындағы Кастелламмаре-дель-Голфо қаласында қарапайым шыққан отбасында жеті баланың ең үлкені болып дүниеге келді. Әкесі теңізші болған. 1924 жылы ол Кастелламмаредегі Христиан-демократтар партиясының (ДК) алғысы болған Италия халық партиясының (Partito Popolare Italiano) хатшысы болды. Фашизмге қарсы, Палермода заңгер мамандығын бітірген, Сицилияға одақтастар шабуылға дейін сонда өмір сүрген. Ол Римге көшіп, 1943 жылы мамыр айында Алсиде Де Гасперимен бірге DC-нің құрылуына қатысты. 1962 жылы ол қайтадан көлік министрі, ал келесі жылы ауыл шаруашылығы және орман министрі болды. 1963-1966 жылдары ол қайтадан Сыртқы сауда министрі болды.

Мафиямен байланысы бар деген айыптар

Матарелла бірнеше рет сицилиялық мафиямен байланыста деп айыпталған. Бұл айыптаулар әрқашан сотта жоққа шығарылды. Матарелла мен мафия арасындағы байланыс бірнеше кітаптарда және есептерде сипатталған. Трапани коммунистік партиясының бөлімшесінің баяндамасына сәйкес, ол Антимафиялық комиссияның 1976 жылғы қорытынды баяндамасында қайта жазылған, Маттарелланың Алькамо мафиясының бастығы Винченцо Римимен жақсы қарым-қатынасы болды. Парламенттік антимафиялық комиссияның коммунистік азшылығы Маттарелланы "мафия күштерін билік құралы ретінде пайдалану үшін христиан-демократтарға сіңіруге тырысқан" адам ретінде сипаттады. Ол Сицилиялық сепаратистерден бас тартып, христиан-демократтарға қосылу үшін сол кездегі ең ықпалды мафиялық бос деп саналатын Калогеро Визиниге жақындады деп айыпталды. Бұл айыптауды итальян коммунистері Матарелланың 1944 жылдың 24 қыркүйегінде ұлттық христиан-демократ газеті "Il Popolo" газетінде жариялаған мақаласына негізделген. Бұл мақалада Визиниге де, мафияға да христиан-демократтарға қосылуға шақыру жоқ. Керісінше, мақалада Виллальба қаласындағы екі отбасы (Виззини мен Чиполла) сол қаладағы зорлық-зомбылық үшін жауапты деп айыпталды. Мақала сепаратистерге дауыс бергендерге арналып, олардың дауысын өзгертуге шақырылды. Италияның 1946 жылғы Конституциялық Ассамблеясы сайланғаннан кейін көп ұзамай Луиджи Стурцоға жазған хатында Маттарелла мафияның сайлау және саяси ықпалы туралы былай деп жазды: "Сайлау күресі қиын және шаршатты, бірақ ол бізге мафияның толық сәтсіздікке ұшырауының нәтижесін берді: ол мемлекеттік дауыспен жеңілді, бұл сайлаушыларды ескі стильдегі қысымнан азат етті, олар қазір де, кейін де жаңартылды ". Салемидегі 1946 жылғы сайлау науқаны туралы карабинеридің баяндамасына сәйкес, Маттарелла белгілі мафиозилермен кездесті, олардың ішінде Игнацио Сальво, Мафия мен DC арасындағы аралықтарға айналған Сальвоның ағайындарының бірі. Матарелла Вито Цянциминоны қолдады - мафияға мүше болғандығы үшін кінәлі деп танылған алғашқы итальяндық саясаткер. Цианцимино оның саяси және қаржылық мансабын қолдаған Маттарелланың қорғауында болды. 1950 жылы Ciancimino Палермодағы барлық темір жол тасымалына концессия алды. Сауда жасаған басқа үш фирма ойыннан шығарылды, өйткені Чианциминоның ұсынысына сол кездегі көлік министрі болған Маттарелланың хаты қосылды.

Портелла делла Джинестрадағы қырғын

Ол 1 мамыр 1947 жылы Сицилияда 1 мамыр күні өткен Май мейрамында 11 адам қаза тауып, 33 адам жарақат алған Портелла делла Джинестра қырғынның артында тұрған адамдардың бірі болып айыпталды. Бұл қантөгісті мафия қолдауымен қолға алған бандит Сальваторе Джулиано жасаған. 1950-1951 жылдары Витербода болған Портелла-делла-Джинестра қазасы туралы сот процесінде Джулианоның оң қолы Гаспар Пишиотта былай деді: "Бізге уәде бергендер Бернардо Маттарелла, принц Альлиата, монархист депутаты Марчесано және сонымен қатар Синьор Счелба, ішкі істер министрі. Олар қазалы оқиғаға дейін Джулиано Маттарелламен кездесті. Аллиата мен Марчесаноны Палермо апелляциялық соты оқиғаға қатысы бар деп айыптаған. Витербо соты Пискоттаның жалған айып таққан деп шешті. Соңғы мәлімдемесінде прокурор Писцоттаның сенімсіз екенін және оның Счелба мен Маттареллаға қарсы айыптопаларының сенімсіз екенін растады. Сот барысында Джулианоның анасы мен кейбір топ мүшелері Пискоттаның мәлімдемелері тергеуді дұрыс емес жолға қою үшін жасалған жоспардың бөлігі екенін айтты. Бұл туралы Парламент мафияға қарсы комиссиясында Писцоттаға қосылған бандиттердің тағы екі мүшесі растады. "Бұл саяси ойынның қаталдығы да ақтап бере алмайтын қарапайым, қорқынышты әрекет болды", - деді Маттарелла кейіннен айыптау туралы. Кейбір деректерге сәйкес, ол 1958 жылы Парламент мафияға қарсы комиссиясының құрылуына қарсылық білдірген. Басқалары оның сол кездегі үкіметте оның конституциясына оң көзбен қарайтын жалғыз сицилиялық министр болғанын айтады. Газетте берген сұхбатында ол 1963 жылы Комиссияның құрылуына әсер еткен бірнеше ұсыныстарды ұсынды.

Данило Долчидің айыптаулары

Антимафиялық белсенді Данило Дольчи де Матарелланы мафиямен келісімде болуда айыптап отыр. Ол 1963 жылы құрылған антимафиялық комиссия үшін мафия мен саясаткерлердің арасындағы байланыстар туралы дәлелдер жинады. 1965 жылдың қыркүйек айында өткен баспасөз конференциясында ол Матарелланың жетекші мафиозилермен кездесуін көрген адамдар туралы оншама куәлік берді. Маттарелла Дольчиді жала жабу үшін сотқа берді. Маттарелланың жамандау туралы ісі Дольчиге "ampia facoltà di prova" дегенді білдіреді, яғни егер айыпталушы шынайы дәлелдемелер негізінде талапкерді ренжіткенін көрсете алса, кінәсіз деп танылатын еді. Екі жыл бойы соттың барысында ондаған куәгерлер тыңдалып, көптеген құжаттар қаралды. Дольчи рақымшылыққа өтініш жасады, бірақ жала жабу үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды. Ол үкімді орындаған жоқ, себебі оны кешірді. Сот куәгерлердің жаңа дәлелдемелерін қабылдамағанда, Дольчи мен Аласия сот процесін әзіл деп тапты. Олар осы жағдайларға байланысты өздерін қорғауға тырыспайтынын мәлімдеді. Осылайша, сот Dolci мен Alasia залынан тыс қалған. Дольчи өзінің пікірлерін жеке радиостанция арқылы жариялады, бірақ ол дереу жабылды. 1967 жылы 21 маусымда Рим соты Маттарелланың саяси мансабының барлық кезеңінде мафияға қарсылық білдіргеніне сенімді дәлелдер ұсынды деп үкім шығарды. Сотталушылар Долчи мен оның көмекшісі Алясия жинаған мәлімдемелер "жаман жала, зиянды хабар немесе тіпті қарапайым өтірік" деп қарастырылды. Сот Маттарелланың "Мафия ортасымен ешқашан байланысы болмаған" деген пікірде болды. Маттарелла сот үкіміне қол жеткізгенмен, Алдо Мороның жаңа үкіметіндегі министрлік лауазымын жоғалтты. Журналист және саясаткер Луиджи Барзинидің айтуынша, антимафиялық комиссияның мүшесі болған, Дольчидің Маттареллаға қарсы айыптауларының көпшілігі, сөзсіз, рас, бірақ бәрі де оның ойлағандай шешуші емес, сот алдында дәлелденуі мүмкін, өйткені сицилиялық куәлер жасырын түрде сенімді досына айтқандарын көпшілік алдында қайталайды.

Басқа айыптаулар

АҚШ-тың бандит Джо Бонанно Маттарелланың 1957 жылы қазанда Римдегі Фиумичино әуежайына демалыс үшін келген кезде қарсы алған топтың арасында болғанын мәлімдеді. Екеуі де Кастелламмаре дель Голфода өскен. Алайда, бұл мәлімдеме ойдан шығарылған сияқты: ол Бонанноның 1957 жылдың қыркүйегінде Италияға "Il progresso italo americano" газетінің редакторы Ф. Поуппен бірге жасаған сапарын сипаттайды. Сол газетте жазылғандай, олар сол жылдың 13 қыркүйегінде Римге келді. Рим папасы мен итальяндық газеттер Маттарелланың сол күні Римде болмайтынын айтады. Пошта министрі ретінде Италияның басқа бір шалғай қаласына қоғамдық жұмысты ашыуға барды. 1996 жылы, Маттарелла қайтыс болғаннан кейін 25 жыл өткенде, Франческо Ди Карло, мафиялық пентито, өзінің "қадірлі адам" болғанын айтты. Оның ұлы Серджо Маттарелла мұндай айыптауларды күлкілі деп таныды. Тағы бір пентито Франческо Марино Маннояның айтуынша, Маттарелла мафияның басшысы Франческо Паоло Бонтадемен жақын болған, бірақ Манноя Маттарелланың шын мәнінде мафияның мүшесі болғанын білмейтінін айтты.

Өлім және мұра

Матарелла 1971 жылы Римде қайтыс болды. Журналист Гайя Сервадио оны заңгерлік білімі бар, сөз сөйлеу қабілеті жақсы, сөз сөйлеу қабілеті жақсы болған, әдепті джентльмен ретінде сипаттады. Ол, әсіресе, екі рет атқарған Сыртқы сауда министрі лауазымында, қабілетті министр ретінде танылды. Алайда мафия мафия мүдделеріне жауап беретін Маттареллалар арқылы сатқындыққа ұшыраған.