Кіріспе
Тубал - Үндістанның Манипур штатындағы Тубал ауданындағы 18 муниципалдық округтер мен ауданның бас кеңсесі бар қала. "Тұбаль" атауы "Атуба" сөзінен шыққан, яғни батыр адамдар, бұл ауданның батыл адамдарының символы. Бұл Манипурдың ірі қалаларының бірі. Бұл жердің көркі керемет, көлдері мен өзендері, күріш егістіктері мен бақтары көп. Сонымен қатар, ол Оңтүстік-Шығыс Азияға терезе болып табылады, өйткені Транс-Азия тас жолы (AH1) одан өтеді. Ол Имфал, Каччин, Море және Яирипок қалаларымен жақсы байланыста. Негізгі аттракциондар: Чинга Лайремби ғибадатханасы, Томджинг-чинг, Пантхойби ғибадатханасы, Тхубал базары, Танджинг-чинг (одан көлді құстың көзімен көруге болады) және Хангабок Менджор бақшасы. Негізгі сауда орталықтары: Тхубал Китель, Нингомбам Лукшми Базар (Тхарой Кангхоу үшін танымал), Атокпам Базар және Бабу Базар. Тхубал колледжі мен Вайхом Мани қыздар колледжі - қаладағы екі мемлекеттік колледж. Атақты мектептер: Чаояма жоғары орта мектебі, КМ Блуминг жоғары орта мектебі, Соморендра Сана Корольдік жоғары орта мектебі, Визиялық шығармашылық ғылым мектебі, Фанциер Абхирам жоғары мектебі, Чаояма жоғары орта мектебі, Евергрин гүлдер мектебі, Степ Фонд, Ананда Пурна орта мектебі, Руда академиясы, Парадайс ағылшын мектебі, MS Global академиясы, Жаңа дәуір жоғары орта мектебі, Бейбітшілік және еркіндік академиясы (PAFA), Балаларды алдын ала күту және Танжэн Нингтоу гүлдер мектебі. Жаңа аудандық аурухана пайда болып, жалпы халыққа медициналық қызмет көрсетуде. Сонымен қатар, "Кшетри Санглен", "Рафа" ауруханасы және т.б. медициналық мекемелер де медициналық қызмет көрсетеді. Түбалдың бүкіл Манипурдағы алғашқы және жалғыз метро бар. Метроның жанында "Боқажан" бар, онда кез келген спиртті сатып алуға болады. Соңғы уақытта көптеген өнеркәсіптік және коммерциялық стартаптар пайда болды. Тхубалда 2017 жылы Хангабок Менжор бағында өткен Сингжу фестивалі өтті. 2018 жылдың 26-30 наурызы аралығында Хангабок қаласының Басу алаңында Үндістанның Хо Хо федерациясының қамқорлығымен 37-ші Жоғарғы дәрежелі ұлттық хо хо чемпионаты өтті.
Thoubal is a town, a municipal council with 18 municipal wards and district Headquarters in Thoubal district in the Indian state of Manipur. The name 'Thoubal' comes from 'Athouba' meaning brave people symbolising the courageous people of the district. It is one of the larger towns of Manipur. It is idyllic and has many lakes and rivers, paddy fields, and gardens. It is also the window to South East Asia as the Trans Asian highway (AH1) passes through it. It is well connected with Imphal, Kakching, Moreh and Yairipok. The main attractions include Chinga Lairembi temple, Tomjing ching, Panthoibi temple, Thoubal Bazar, Thangjing ching (from where one can have a bird's eye view of without lake), and Khangabok Menjor garden. The main shopping centers are Thoubal Keithel, Ningombam Luxmi Bazar (popular for Tharoi Kanghou), Athokpam Bazar, and Babu Bazar. Thoubal College and Waikhom Mani Girls College are the two government colleges in the town. Notable schools are Chaoyaima Higher Secondary School, K M Blooming Higher Secondary School, The Somorendra Sana Royal Higher Secondary School, Vision Creative School of Science, The Fancier Abhiram Higher School, The Chaoyaima Higher Secondary School, Evergreen Flower School, Step Foundation, Ananda Purna High School, Ruda Academy, Paradise English School, MS Global Academy, New Era Higher Secondary School, Peace and Freedom Academy (PAFA), Advance Kid Care and The Tangjeng Ningthou Flowers School. A new district hospital has come up and is providing health care services to the general population. Healthcare services are also being provided by Kshetri Sanglen, Rapha Hospital, etc. Thoubal also has the distinction of having the first and only subway in the whole of Manipur. Just beside the subway, one will find 'Bokajan' where you can get any brand of spirits. Many industrial, as well as commercial startups, have come up recently. Thoubal was also the venue for Singju festival 2017 which was held at Khangabok Menjor Garden. The 37th Junior National Kho Kho Championship under the aegis of the Kho Kho Federation of India was held at Basu Ground, Khangabok from 26–30 March 2018.
География
Түйбалы 765 метр биіктікте орналасқан. Негізгі базар / кейтел Тхубал өзенінің жағалауында орналасқан және 2-ші ұлттық тас жолмен өтеді.
Демография
2001 жылғы Үндістан санағының мәліметтері бойынша Тубалдың тұрғындарының саны 41,149 адам. Ерлер - халықтың 50%-ын, ал әйелдер 50% құрайды. Тубалдың сауаттылығы 75%, ұлттық орташа 59,5%-дан жоғары: ерлердің сауаттылығы 85%, әйелдердің сауаттылығы 65%. Тубалда халықтың 13%-ы 6 жасқа толмаған.
Саясат
Тхубал Манипурдың 31 Тхубал сайлау округінің (Манипурдың бұрынғы бұрынғы бас министрі Ш. О. Ибоби Сингх Тхубал А/С-тен сайланды), Тхубал ауданы мен Ішкі Манипурдың (Лок Сабха сайлау округі) бөлігі.
Көлік
Tata Magic, Auto, Winger - Тубалға және одан басқа жерлерге тек көлік құралдары. Автобустар, пойыздар және әуе көлігі сияқты басқа қоғамдық көліктер "сыйлық" қолданудың шамадан тыс көптігінен зардап шекті және құлдырап кетті.
Жол
AH 1 Тоубал қаласының жүрегінен өтеді және оны Мәніпурдің шекаралық қаласы Море арқылы солтүстік пен шығысқа қарай Имфалмен байланыстырады. Сондай-ақ, ол Яирипок пен Маянг Имфалмен ауданаралық жолмен байланысты. Имфал мен Инфал арасында тұрақты жеке таксилер жүреді. Яирипок Тоубал қаласының орталығынан 5 шақырым жерде орналасқан. Яирипок Андро арқылы Имфалдың шығыс ауданындағы басқа да жерлерге байланыс орнатуға болады.
Экономика
2006 жылғы әлеуметтік-экономикалық зерттеуге сәйкес, жұмыс істейтін халық саны 15 320 адамды құрайды, бұл қаланың жалпы халқының 36,94% құрайды. Оның ішінде жұмыс істейтін ерлер саны 10 207 (24,61%) және әйелдер саны 5 113 (12,33%) құрайды. Жұмыс істейтін халықтың жан басына шаққандағы жылдық табысы - 5 млрд. 24 810 адам. Түйбал базары - айналадағы ауылдардың негізгі сауда орталығы. Бұл салада түрлі қолмен тоқу және қолөнер бұйымдары өндіріледі. Ауыл шаруашылығы халықтың басым көпшілігінің негізгі табысы болып табылады. Орталық күріш ғылыми-зерттеу институты Хангабок қаласында орналасқан. Хангабокта Хансари қант зауыты құрылды, бірақ ол қазіргі уақытта жұмыс істемейді және IRB батальонына айналдырылды.
Балық шаруашылығы
Тубалдың Вайтхоу көлінде және айналадағы өзендер мен су айдындарында балық шаруашылығы мен аквакультура үшін үлкен әлеуеті бар, алайда су айдындарын асыра басып алу және оларды күріш алқаптарына, ауыл шаруашылығы жерлеріне және үй шаруашылықтарына айналдыру көлдің аумағын едәуір қысқартты. Уайтхоу көлінің ортасында туристік қонақ үй туристік туризмді ынталандыру үшін салынған, бірақ ол ескірген және жұмыс істемейтін. "G & R Aqua Technologies" жеке балық тұқымын өндірумен айналысатын демонстрациялық ферма 2011 жылдан бері Патубал аймағында балық өсірушілерге сапалы балық тұқымын беру және демонстрация арқылы тұрақты аквакультураны дамыту үшін құрылған.