Кіріспе
76 мм дивизиондық пушка M1939 (F 22 USV немесе USV) (орысша: 76 мм дивизионная пушка обр. 1939 ж. (Ф 22 УСВ немесе УСВ)) - Кеңес Одағында шығарылған 76,2 мм-лік пуля. 1939 жылы Қызыл Армияға қабылданды және Екінші дүниежүзілік соғыста кеңінен қолданылды. Қару дивизия штабының тікелей бақылауындағы батареяларға берілген "дивизиондық" деп белгіленді. F 22 USV - бұл F 22 арасындағы аралық модель, оның әуеге қарсы мүмкіндігі шектеулі, және қарапайым және арзан ZiS 3, ол ақыр соңында оны өндірісте және қызметте алмастырды.
Сипаттама
USV-де аспалы екіге бөлінген арба болды; резеңке дөңгелектері бар металл дөңгелектер ZiS 5 жүк көлігінен алынған. Қарудың жартылай автоматты тік жылжымалы брек блогы және Бофорс типті бишек бар; кері қайту механизмі гидравликалық кері қайту буферінен және гидропневматикалық рекуператордан тұрады. Қарудың әр түрлі жағында бақылау және биіктікті басқару құрылғылары орналастырылған. Камераға стандартты 1900 модельді патрон орнатылған, яғни қару ескі 76,2 мм дивизиялық және полктік оқ-дәрілер үшін шығарылған оқ-дәрілерді пайдалана алатын.
Даму тарихы
1937 жылы, ескірген 76 мм дивизиялық М1902/30 және жаңа, бірақ кемшіліктері бар 76 мм дивизиялық пушка үлгісі 1936 (F 22) қанағаттанбағандықтан, Қызыл Армия командалығы (РККА) жаңа пушканы әзірлеуді бастады. Сол жылдың наурыз айында шығарылған талаптарға сәйкес, 45° биіктік және 1500 кг-нан аспайтын жауынгерлік салмақ белгіленген. Қарудың баллистикасы М1902/30 сияқты болуы керек еді және бірдей оқ-дәрілерді қолдану керек еді. Үш жобалау бюросы І. А. Маханов, Жоқ. 92 В. Г. Грабиннің басшылығымен завод бюросы және М. Н. Кондаковтың басшылығымен АКБ 43 (КБ АУ). Кировский зауытының L 12 ұшағы бірінші болып жер тестілеріне өтті (сәуір-мамыр 1938 жылы), қайта қарауға қайтарылды, тамыз айында тағы сынақтан өтті және одан әрі сынақ жүргізу үшін РККА-ға берілді. Грабиннің тапаншасы 1939 жылдың наурыз-сәуір айларында сынақтан өтті және әскерге де берілді. F 22 USV немесе жай ғана USV деп аталса да, F 22 қаруы тек F 22-дің жаңартуы болды, шын мәнінде бұл мүлдем жаңа дизайн. Үшінші бәсекелес жоба, ОКБ 43-тің НДП, 1939 жылдың сәуірінде жердегі сынақтардан өтпеді. 1939 жылдың 5 маусымынан 3 шілдесіне дейін RKKA қалған жобаларды сынап көрді және жалпы алғанда екеуіне де қанағаттанды. USV-де "балалық аурулар" аз екені анықталды, сондықтан оны өндіруге кеңес берілді. USV 1939 жылы өндіріске енгізілді; жылдың соңына дейін 140 дана, 1940 жылы тағы 1010 дана жасалды. 1941 жылы дивизиялық қару-жарақтар жоспары орындалғандықтан, өндіріс тоқтатылды. Сонымен қатар, РККА-да ірі калибрлі дивизиондық оқ-дәрілерге, мысалы 107 мм-лік 1940 (М 60) үлгідегі оқ-дәрілерге көшу қарастырылды. 1941 жылы неміс басқыншылығымен No1 зауытта өндіріс қайта ашылды. 92 және Сталинградтағы Баррикады зауытында; ол 1941 жылы 2616 дананы, ал 1942 жылы 6046 дананы құрады. 1941 жылдың жаз айының соңында қаруды бірте-бірте Grabin-дің тағы бір дизайны ZiS 3 өндірісінде алмастырды және 1942 жылдың аяғына қарай процесс аяқталды.
РККА
1939 жылғы ұйымға сәйкес, әр мылтық дивизиясында екі артиллерия полкі болды: төрт мылтықтан тұратын үш батареяда 76 мм-лік пулялар батальоны бар жеңіл полк, 76 мм-лік пулялар батареясы және 122 мм гаубицалардың екі батареясы бар екі аралас батальон және 20 75 мм-лік гаубица полкі. 1940 жылдың маусым айында 76 мм-лік пулялар батальоны алынып тасталды, тек 8 пуля қалды. 1942 жылдың наурыз айында үшінші аралас батальон (76 мм батареясы және 122 мм батареясы) қосылды, бұл 76 мм пушкаларының санын 12-ге жеткізді. 1942 жылдың желтоқсанынан бастап гвардиялық атқыштар дивизиясының үш артиллерия батальоны болды (әрқайсысы 76 мм-лік екі батарея және 122 мм-лік бір батарея), барлығы 24 76 мм-лік. 1944 жылдың желтоқсанынан бастап олар үш полктан тұратын артиллерия бригадасына, оның ішінде 20 76 мм-лік пулеметпен жеңіл полкке қайта ұйымдастырылды. 1945 жылдың маусым айынан бастап барлық атқыштар дивизиясы бірдей қайта ұйымдастырылды. Мотодеректерде екі аралас батальон (бір батарея 76 мм-лік пушкалар, екі батарея 122 мм гаубицалар) болды, барлығы 8 76 мм-лік пушкалар. 1941 жылдың тамызына дейін кавалериялық дивизияларда 8 76 мм-лік пулялар болды, содан кейін олардың дивизиялық артиллериясы алынып тасталды және 1942 жылдың жазында қайта қалпына келтірілді. 1939 жылдан бастап атқыштар бригадаларында 8 76 мм дивизиондық оқ-дәрілер болды; мототехникалық және механикаландырылған бригадаларда 12 болды. 1942 жылдың аяғында атлы корпуста 12 даналық артиллерия батальоны болды. 1944 жылдың соңында танк және артиллерия корпустары 76 мм-лік (24 дана) пушкалармен жеңіл артиллерия полкіне ие болды. USV-ді бас қолбасшылықтың резервтік артиллериялық бөлімшелері де қолданды, атап айтқанда: танкіге қарсы артиллериялық бригадалар (24 дана, 1942 жылдан бастап танкілерді жойғыш бригадалар 16 данамен), жеңіл артиллериялық бригадалар (60 72 дана) және прорывтық артиллериялық дивизиялар (72 дана жеңіл бригада, 1944 жылдан бастап 48 данамен). 1941 жылдың 1 маусымына қарай Қызыл Армияда 1070 АМК болды. Көптегендері соғыста қаза тапты, бірақ кейбіреулері Германия-Совет соғысының соңына дейін қызметте болды. Қарудың бұрын Қысқы соғыста қолданылғаны белгісіз.
Басқа операторлар
1941-1942 жылдары Вермахт жүздеген USV-ді басып алды және оларды 7.62 см F. K. 297 ((r) деп аталатын далалық қару ретінде қабылдады. 1944 жылдың наурызына қарай 359 дана қызметте болды, оның ішінде батыста - 295, Данияда - 40 және шығыста - 24. Неміс әскерилері кейбір танкіге қарсы 7,62 см PaK 39 (r) деп аталатын қаруларға ауыстырды. Модификацияларға үлкен патронды қайта орнату, тұмсық тежегіш қосу және биіктікті басқару нысаналар орналасқан түліктің сол жағына көшірілді. Бұл қарулардың барлығы соғыс алдындағы өндірісте болған, өйткені соғыс кезінде шығарылған қарулардың тұмсығы әлсіз. Айнымалы бөлшектердің нақты саны белгісіз, кейбір деректерге сәйкес 300-ге дейін болды. Танкіге қарсы күштердің әрекетін анықтау да қиын. 1943 жылы сынақ кезінде тұтқынға алынған оқ КВ танкісінің алдыңғы броньын (75 мм 60°) 600 м-ден өткізді. Финдер осы қарулардың тоғызын тұтқынға алды. Олар 76 К 39 деп аталды, соғыс журналдары 12.01.1940 жылы кейбір қарулар Лапландиядағы 6-шы батареяға берілгенін көрсетеді, өйткені қатты суыққа байланысты атақты Бофорстың 105 мм тау пулеметі сәтсіздікке ұшырады. Румыния әскері "Барбаросса" операциясы кезінде осы қарулардың бірнешеуін басып алды. Кейіннен олар 75 мм-лік далалық оқ-дәрілердің орнын толтыру үшін жаяу әскер дивизияларының артиллерия бөлімшелерінде пайдалануға берілді. Екі F 22USV Орадеядағы Әскери мұражайдың алдында сақталған.
The Finns captured nine of these guns. They were designated 76 K 39, war journals from 12.01.1940 show that some of the guns were given to the 6th battery in Lapland after the failure of the notorious Bofors 105mm mountain guns due to the extreme cold. The Romanian Army captured a number of these guns during Operation Barbarossa. They were later put into service with the artillery units of infantry divisions to replace the losses of 75 mm field guns. Two F 22USV are preserved in front of the Military Museum in Oradea.
Нұсқалар
Соғысқа дейінгі USV нұсқасы. ZiS 22 USV соғыс уақытындағы нұсқасы. Ф-34 танк пулеметінің қаптамасына ұқсас бөлшектер қолданылды. Барельдің құрылымы мен аспасында өзгерістер болды, жаңа ZiS 13 нысаналары, көбірек бөлшектер. 1941 жылдың 15 шілдесінен бастап өндірісте. "Баррикады" зауытында шығарылған БР-USV нұсқасы. Барель құрылымы мен аспасы бойынша ерекшеленеді.
Қорытынды
USV өзінің алдыңғы үлгісі F-22 ұшағына қарағанда жақсартылды. Алайда, ол әлі де тым үлкен және ауыр болды және оның арматурасының әртүрлі жағында көздеу мен биіктікті басқарудың ыңғайсыз орналасуы болды, бұл қаруды танкіге қарсы рөлде тиімділігін төмендетеді. Бұл кемшіліктер оның орнына жеңіл әрі өндірісі жеңіл ZiS 3 өндірілген.
Анықтамалар мен сыртқы сілтемелер
Широкорад А. B. Кеңес Артиллериясының энциклопедиясы Mn. Егін жинау, 2000 (А.Б.Широкорад. Отандық артиллерия энциклопедиясы. Мн. Харвест, 2000.) Широкорад А. Б . А . Кеңес Артиллериясының даусы: В. Грабиннің жеңісі мен трагедиясы, М. АСТ, 2002 (А.Б.Широкорад. Гений советской артиллерии: триумф и трагедия В.Грабина. М.,ООО Издательство АСТ, 2002., ) Широкорад А. Б . А . Үшінші рейхтің соғыс құдайы М. АСТ, 2002 (Широкорад А. Б. Бог войны Третьего рейха. М.,ООО Издательство АСТ, 2002., ) Шунков В. Н. Қызыл Армияның қару-жарағы Mn. Орақ, 1999 (Шунков В. Н. Оружие Красной Армии. Мн. : Харвест, 1999., Иванов А. Екінші дүниежүзілік соғыстағы КСРО артиллериясы СОБ Нева, 2003 (Иванов А. Артиллерия СССР во Второй Мировой войне. СПб., Издательский дом Нева, 2003., Артиллерия М. Воениздат МО КСРО, 1953 (Артиллерия \ под общ. р. маршала артиллерии Чистякова М. Н. М.: СССР ОМ әскери қызметі, 1953.) Ефимов М. Г. Артиллериялық снарядтар курсы М. Л. Оборонгиз ПЦОД КСРО, 1939 (Ефимов М. Г. Курс артиллерийских снарядов. М. Л.: Оборонгиз НКО СССР, 1939) Козловский Д. Е. Артиллериялық жабдық М. Оборонгиз ПЦОД СССР, 1939 (Козловский Д. Е. Материальная часть артиллерии. М.: Оборонгиз НКО СССР, 1939) Артиллерия музейінің материалдары жинағы, No. IV P. L. AIM, 1959 (Артиллериялық тарихи мұражайдың зерттеу және материалдар жинағы). IV сынып. \ под ред. полк. Ермошина И. П. Л.: АИМ, 1959) Николаев А. Б. Батальондық артиллерия М. Оборонгиз ПКОД КСРО, 1937 (Николаев А. Б. Батальонная артиллерия. М: Оборонгиз НКО СССР, 1937) 76 мм пушка үлгісі 1942 Қызмет нұсқаулығы (Руководство службы 76 мм пушки обр. 1942 ж.)
Shirokorad A. B. The genius of the Soviet Artillery: The triumph and the tragedy of V. Grabin, M. AST, 2002 (А.Б.Широкорад. Гений советской артиллерии: триумф и трагедия В.Грабина. М.,ООО Издательство АСТ, 2002., )
Shirokorad A. B. The God of War of the Third Reich M. AST, 2002 (Широкорад А. Б. Бог войны Третьего рейха. — М.,ООО Издательство АСТ, 2002., )
Shunkov V. N. The Weapons of the Red Army Mn. Harvest, 1999 (Шунков В. Н. Оружие Красной Армии. — Мн. : Харвест, 1999., )
Ivanov A. Artillery of the USSR in Second World War SPb Neva, 2003 (Иванов А. Артиллерия СССР во Второй Мировой войне. — СПб., Издательский дом «Нева», 2003., )
Artillery M. Voenizdat MoD USSR, 1953 (Артиллерия \ под общ. ред. маршала артиллерии Чистякова М. Н. М.:Воениздат МО СССР, 1953.) Yefimov M. G. A Course of Artillery Shells M. L. Oborongiz PCoD USSR, 1939 (Ефимов М. Г. Курс артиллерийских снарядов. М. Л.: Оборонгиз НКО СССР, 1939)
Kozlovskiy D. E. Artillery Equipment M. Oborongiz PCoD USSR, 1939 (Козловский Д. Е. Материальная часть артиллерии. М.: Оборонгиз НКО СССР, 1939)
Collection of the Artillery Museum Materials, No. IV P. L. AIM, 1959 (Сборник исследований и материалов Артиллерийского исторического музея. Выпуск IV. \ под ред. полк. Ермошина И. П. Л.: АИМ, 1959)
Nikolaev A. B. Battalion Artillery M. Oborongiz PCoD USSR, 1937 (Николаев А. Б. Батальонная артиллерия. М : Оборонгиз НКО СССР, 1937)
76 mm gun model 1942 Service Manual (Руководство службы 76 мм пушки обр. 1942 г.)