Кіріспе

Taurotragus) - Африка саваннасындағы ірі антилопалардың туысы. Оның екі түрі бар: қарапайым елланд T. oryx және алып елланд T. derbianus.

Генетика және эволюция

Эландтың 31 еркек және 32 әйел хромосомасы бар. 2008 жылы спиральді мүйізді антилопалар туралы жүргізілген филогеномдық зерттеуде ірі қара мал (Bos taurus) мен спиральді мүйізді антилопалардың сегіз түрі арасында хромосомалық ұқсастықтар байқалды, атап айтқанда: ньяла (Tragelaphus angasii), кіші куду (T. imberbis), бонго (T. eurycerus), бушбук (T. scriptus), үлкен куду (T. strepsiceros), ситатунга (T. spekei), алып елланд және жалпы елланд. Бұл түрлердің орталықтандырылған бірігуіне қатысы бар хромосомалары лазерлік микродисекция арқылы жасалған мал бояу сынамаларының толық жиынтығын қолданғанын анықтады. Зерттеулер барлық белгілі трагелафид түрлеріне ортақ таралған эволюциялық маркер Робертсонның (1; 29) деп аталатын хромосомалық транслокациясының бар екенін растады. Үлкен еркек эланд пен әйел кудудың кездейсоқ жұптасуы еркек ұрпақты тудырды, бірақ ол азооспермиялық болды. Талдау нәтижесінде оның гаметалар түзілетін түйіндік клеткалары мүлдем жоқ екені анықталды. Алайда, бұл буданда еркек иісі бар және еркек мінез-құлқы да бар. Хромосомалық зерттеулер 1, 3, 5, 9 және 11 хромосомалардың ата-аналардың кариотиптерінен ерекшеленетінін көрсетті. Бірнеше аралас тұқым қуалайтын ерекшеліктері - құлақтары елландтыкі сияқты тік, бірақ кудуныкі сияқты сәл кеңірек. Құйрығы құс құйрығының жартысын құрайды, құдадағыдай, соңғы шашы бар. Әйелдер бонгоның орнын баса алады.

Түрлер арасындағы айырмашылықтар

Еландтың екі түрі де - үлкен, мүйізді, спиральді антилопалар. Үлкен елландтың көлемі ортақ елландпен салыстырғанда біршама көп болса да, біріншісі екіншісіне қарағанда орташа алғанда біршама үлкен. Шын мәнінде, алып елланд - әлемдегі ең ірі антилопа түрі. Елдіршіндер жыныстық диморфты, өйткені әйелдер еркектерге қарағанда кішірек. Екі түрдің биіктігі бірдей, ұзындығы шамамен бірдей. Үлкен шұбардың түсі қызғылт қоңырдан қоңырға дейін. Жалпы елландтың терісі географиялық жағынан әр түрлі; Оңтүстік Африка елландтарында континенттің солтүстік жартысындағы елландтарда кездесетін ерекше белгілер (түйе жолақтары, аяқтағы белгілер, қара жартиерлер және омыртқалық қыртысы) жоқ. Сол сияқты, алып елландтың денесі 8 - 12 аралығында тік, ақ жолақтармен ерекшеленеді. Екеуінің де еркектерінің терісі қартайған сайын қараңғылайды. Зоолог Якоб Бро Йоргенсеннің айтуынша, аталық түктің түсі еркек жыныстық гормондарының деңгейін көрсетеді, олар ұрықтану кезінде жоғары болады.