Кіріспе

Кейбір құрлық өсімдіктеріндегі көбею құрылымымен айналысатын спорангиялар. Стробиль () - көптеген құрлық өсімдіктерінде кездесетін, сабақ бойымен тығыз жинақталған спорангиялық құрылымдардан тұратын құрылым. Стробили көбінесе конус деп аталады, бірақ кейбір ботаниктер конус терминін конусты ағаштардың ағаш тұқымындағы стробилимен шектейді. Стробили ортаңғы осьпен (анатомиялық тұрғыдан сабақ) сипатталады, оны айналдыра спиральді немесе декуссатты құрылымдар қоршап тұрады, олар өзгертілген жапырақтар немесе өзгертілген сабақтар болуы мүмкін. Спорангияларды құрайтын жапырақтар спорофильдер деп аталады, ал спорангияларды құрайтын сабақтар спорангиофорлар деп аталады.

Ликофиттер

Lycopodiophyta (Lycopodiopsida және Isoetopsida) екі заманауи класының кейбір мүшелері strobili шығарады. Барлық жағдайларда, страбильдің бүйірлік мүшелері микрофильдер болып табылады, олар спорангияларды қамтиды. Басқа ликофиттерде қарапайым жапырақшалар спорофилл ретінде әрекет ете алады, ал ұйымдасқан стробилилер жоқ.

Сфенофиттер

Equisetophyta тұқымдасының жалғыз тірі туысы, Equisetum, жақтық мүшелері спорангиофорлар болып табылатын стробилиді шығарады. Топтың қалдық мүшелерімен салыстыру және даму дәлелдері спорангиофорлардың жапырақ емес, қысқартылған сабақтар екенін көрсетеді. Спорангиялар өлімге ұшырайды.

Тұқымдық өсімдіктер

Гүлді өсімдіктерді қоспағанда, тұқымдық өсімдіктерде жұмыртқалар мен тозаң түрлі құрылымда болады. Strobili-мен бірге микроспорангиялар микроспорангиялы стробили немесе тозаң шошақтары деп аталады, ал жұмыртқаларды алып жүретіндер megasporangiate strobili немесе тұқым шошақтары (немесе овуляция шошақтары) болып табылады.

Қалқаншалар

Цикадофиталар әдетте екіжапырақты (тұқымдық және тозаңдық штробилилер бөлек өсімдіктерде түзіледі). Тұқымдық стробилидің бүйірлік мүшелері екіден бірнешеше шеткі жұмыртқаларды қамтитын мегаспорофилдер (өзгертілген жапырақтар). Аңғалдың ағартушы бөліктері микроспорофиллден тұрады, олардың әрқайсысында оншама немесе жүздеген абаксиалдық микроспорангиялар болуы мүмкін.

Гинкголар

Гинкгофитаның жалғыз тірі мүшесі Гинкго билоба өскіннің өскінін шығарады, бірақ жұмыртқалар әдетте түбірдің соңында жұппен жүреді, бірақ сортта емес. Алайда, G. biloba-да бір жұптан астам жұмыртқалар болған кезде немесе жұмыртқалардың көп мөлшерін қамтитын қазбалар тексерілген кезде, қазіргі түрдегі жұптасқан жұмыртқалар өте төмен strobilus екені анық.

Қылқан жапырақтары

Пинофитаның тозаңдық штробилилері цикадалар (қалайша кішірек болса да) мен гинкголардың тозаңдық штробилилеріне ұқсас, өйткені олар абаксиалдық бетіне микроспорангиясы бар микроспорофилдерден тұрады. Көптеген қылқан жапырақты ағаштардың тұқымдық шоқтары - бұл қос буынды штробилилер. Ортаңғы сабағы брактарды шығарады және әр брактың тұмсығында конус таразысы болады. Морфологиялық тұрғыдан конус шкаласы - қысқартылған сабақ. Овуляция конус тарақтардың адаксиалды бетінде жүргізіледі.

Гнетофиттер

Гнетофита үш туыстан тұрады: Эфедра, Гнетум және Велвицкия. Үшеуі де әдетте екі жақты, бірақ кейбір Ephedra түрлерінде моноэция бар. Қарапайым тозаңдық және құрама тұқымдық сорттары бар қылқан жапырақтылардан айырмашылығы, гнотофиттерде құрама тозаңдық және тұқымдық сорттары бар. Эфедра мен Гнетумның тұқымдық штробилиі азаяды, Эфедра бір штробильге тек екі, ал Гнетум бір ғана жұмыртқа шығарады.

Гүлді өсімдіктер

Гүлді өсімдіктердің гүлін кейде бисексуалдық стробилус деп атайды. Стамналар антердегі микроспорангияны, ал овуляторлар (карпельдерде) мегаспорангияны қамтиды. Магнолияның гүлдері ерекше штриховидті, барлық бөліктері айқын айналып тұрған емес, спираль түрінде орналасады. Бірқатар гүлді өсімдіктердің гүлшоғыры, мысалы, кескіндер, бірақ олар құрылымы жағынан штробилиден күрделірек.

Эволюция

Бұл топтардың барлығы болмаса да, олардың көпшілігінде стробили дербес дамыған болуы мүмкін. Бұл эволюциялық конвергенция ерекше емес, өйткені стробильдің формасы цилиндрлік осьтің айналасында бүйірлік мүшелерді орналастыруда қол жеткізілетін ең тығыздардың бірі болып табылады, ал стробильдегі репродуктивті бөліктердің бірігуі споралардың таралуы мен қоректік бөліктерді бөлуді оңтайландыруы мүмкін.

Этимология

Стробиль сөзінің грек тіліндегі strobilos = дауыл деген мағынасы бар. Иістұралы бұтаның еврейше атауы - иструбаль. Лидделл мен Скотттың айтуынша, грек тілінде: strobilos (στρόβιλος) көптеген мағыналарға ие, әдетте бұрмаланған нәрселер, мысалы, есек, жұмыртқа қабығы, әр түрлі бұрмаланған немесе айналатын заттардың атауы. Мысалы: 1. теңіз құйрығы 2. үстіңгі 3. айналып өтетін айналыс 6. шырша немесе қарағайдың, шырша алмасының, қарағайдың, сонымен қатар ағаштың өзі.