Кіріспе

жоқ Бұл мақалада Филиппиннің тарихы 1946 жылы тәуелсіздік алғаннан бастап Филиппин Республикасының 1973 жылғы Конституциясын ратификациялаумен 1973 жылдың 17 қаңтарында аяқталған Филиппиннің Үшінші Республикасының көп бөлігін қамтыған Диосдадо Макапагалдың президенттік кезеңінің соңына дейін қамтылған.

Тәуелсіздікті тану

1946 жылы 4 шілдеде АҚШ Филиппинге тәуелсіздік берді. Филиппиндік тәуелсіздік туралы заңға сәйкес (көбінесе "Тайдингс МакДаффи туралы заң" деп аталады), президент Гарри С. Трумэн 1946 жылы 4 шілдеде Филиппиннің тәуелсіздігін ресми түрде мойындаған 2695-шы жарлықты шығарды. Сол күні АҚШ пен Филиппин өкілдері екі үкімет арасындағы жалпы қатынастар туралы шартқа қол қойды. Келісімде 1946 жылдың 4 шілдесінен бастап Филиппин Республикасының тәуелсіздігін тану және Филиппин аралдарына американдық егемендікті тастау көзделген. АҚШ ондаған әскери базаларды, соның ішінде бірнеше ірі базаларды сақтап қалды. Сонымен қатар, тәуелсіздік АҚШ Конгрессі қабылдаған заңмен бекітілді. Мысалы, Белл сауда туралы заңда АҚШ-тың Филиппин тауарларына импорттық квоталар орнату механизмі қарастырылған, олар "АҚШ-тың ұқсас тауарларымен айтарлықтай бәсекеге түседі немесе түседі". Ол сонымен қатар АҚШ азаматтары мен корпорацияларына Филиппин минералдары, ормандары мен басқа да табиғи ресурстарға тең қолжетімділікті талап етті. Сенаттың қаржы комитеті алдындағы тыңдауларда Экономикалық мәселелер жөніндегі мемлекеттік хатшының көмекшісі Уильям Клейтон заңды "бұл елдің негізгі сыртқы экономикалық саясатына сәйкес келмейтіндігі анық" және "Филиппинге шынайы тәуелсіздік беру туралы берген уәдемізге сәйкес келмейтіндігі анық" деп сипаттады. Филиппин үкіметінің тәуелсіздік үшін осы шарттарды қабылдаудан басқа амалы жоқ еді. Конгресс Белл актісі ратификацияланбаса, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қайта құруға арналған қаражатты ұстап қалумен қорқытады. Филиппин Конгрессі 1946 жылдың 2 шілдесінде осы міндетті орындады. Тәуелсіздік алғаннан кейін АҚШ Эдвард Лансдейл сияқты Орталық барлау агенттігінің қызметкерлері арқылы елге басшылық етуді жалғастырды. Реймонд Боннер және басқа да тарихшылар атап өткендей, Лансдейл президент Рамон Магсейсейге қатты әсер етті, тіпті филиппиндік көшбасшы филиппиндіктің баяндамасын айтқан кезде оны нокаутқа ұшыратты және американдық агенттер президентті Эльпидио Кириноны есірткімен емін-еркін уландырды және сенатор Кларо Ректоны өлтіру туралы талқылады. Филиппиннің танымал тарихшысы Роланд Г. Симбулан ЦРУ-ны "АҚШ империализмі Филиппиндегі жасырын аппарат" деп атады.

Тәуелсіздік күні ауыстырылды

Филиппиндер тәуелсіздік күнін 12 маусымда атап өтеді. Бұл күн 1898 жылы Эмилио Агиналдоның Испаниядан тәуелсіздік алған күнінің мерейтойы. Декларацияны сол жылдың мамыр айында Манила шығанағындағы шайқаста испандарды жеңгеннен кейін, испан-американ соғысын аяқтаған Париж шарты арқылы Филиппин аралдарын алған АҚШ мойындамады. 1946 жылдан 1961 жылға дейін Филиппин тәуелсіздік күнін 4 шілдеде атап өтті. 1962 жылдың 12 мамырында президент Макапагал No No 28 - шілденің 12 - ші күні 1962 жылы бүкіл Филиппинде арнайы мемлекеттік мереке ретінде жарияланды. 1964 жылы No 4166 жылы Тәуелсіздік күні 4 шілдеден 12 маусымға ауыстырылды және 4 шілдеде мереке Филиппин Республикасы күні деп аталды.

Роксас әкімшілігі (1946-1948 жылдар)

Филиппин Конгресі 1945 жылы шақырылған кезде 1941 жылы сайланған заң шығарушылар Сенат Төрағасы ретінде Мануэль Роксасты таңдады. 1946 жылғы Филиппин ұлттық сайлауында Роксас Националист партиясының либералды қанатының кандидаты ретінде президент сайлауына қатысты. Ол генерал Макартурдың берік қолдауына ие болды. Оның қарсыласы Серхио Осменья болды, ол филиппиндіктер оның беделін біледі деп, сайлау науқанын өткізуден бас тартты. 1946 жылы 23 сәуірде өткен сайлауда Роксас 54 пайыз дауыс жинап, Либералды партия заң шығарушы органдағы көпшілікті жеңіп алды. 1946 жылы 4 шілдеде Филиппин Құрама Штаттардан тәуелсіздік алғаннан кейін Роксас жаңа республиканың бірінші президенті болды. Роксас тәуелсіздік алғаннан кейін АҚШ-тан оңалту қаражатын алуда табысты болғанымен, ол әскери базаларды (23 -сі 99 жылға жалға алынған), филиппиндік азаматтарға сауда шектеулерін және АҚШ-тың меншік иелері мен инвесторларына арнайы артықшылықтарды беруге мәжбүр болды. Оның басқаруы пара мен сыбайлас жемқорлықпен бүлдірілді; сонымен қатар, провинциялық әскери полицияның заңсыз әрекеттері ауылдағы солшыл Hukbalahap (Хук) қозғалысының өрлеуіне ықпал етті. Оның хуктарды құлатуға деген күшті әрекеті кеңінен тараған шаруалардың наразылығына әкелді. Роксас билік құрған кезде Ұлыбритания Құбағай аралдары мен Мангзе аралдарының әкімшілігін Филиппинге тапсырды. 1930 жылы АҚШ (ол кездегі теңізден тыс аумағы, Филиппин архипелагы) мен Ұлыбритания (ол кездегі протектораты, Солтүстік Борнео штаты) арасында жасалған халықаралық шарт бойынша екі держава осы аумақтар арасындағы халықаралық шекараларды келісті. Бұл келісімде Ұлыбритания сонымен қатар Тортел аралдары мен Мангзи аралдары Филиппин архипелагының бөлігі екенін және сондықтан АҚШ егемендігіне ие екенін мойындады. Алайда, бір уақытта жасалған қосымша халықаралық шарт бойынша екі держава бұл аралдар Филиппин архипелагының бөлігі болғанымен, Солтүстік Борнео мемлекетінің Британдық Солтүстік Борнео компаниясының басқаруында қала береді деп келісті. Қосымша келісім-шарт бойынша, егер Америка Құрама Штаттары үкіметі Ұлыбританияға хабарласпаса және аралдарды басқаруды АҚШ-қа беруді талап етпесе, Британдық Солтүстік Борнео компаниясы осы аралдарды басқаруды жалғастыра береді. АҚШ мұндай хабарлама берген жоқ. 1946 жылы 4 шілдеде тәуелсіз Филиппин елінің тууы. Ол 1930 жылғы келісімдерге сәйкес АҚШ-тың мұрагері болды. 1946 жылы 15 шілдеде Ұлыбритания Солтүстік Борнео штатын аннексиялады және Ұлыбританияның пікірінше, Солтүстік Борнео штатына қатысты егемендікке ие болды. 1946 жылы 19 қыркүйекте Филиппин Ұлыбританияға "Тортул", "Тави Тави" және "Мангесс" аралдарын басқаруды тапсырғысы келетінін мәлімдеді. Қосымша халықаралық келісімге сәйкес, 1947 жылдың 16 қазанында әкімшілік басқаруды ауыстыру күшіне енді. Роксас 1948 жылы 15 сәуірде Кларк әуе базасында сөйлеген сөзінде жүрек соғысы болғандықтан, ұзақ уақыт қызметте болмады. Оның орнын вице-президент Эльпидио Кирино алды.

Кирино әкімшілігі (1948-1953 жылдар)

Куирино президенттікке 1948 жылы 17 сәуірде, Мануэль Роксас қайтыс болғаннан екі күн өткен соң ант берді. 1949 жылы соғыстың президенті, Хосе П. Лорел, Националист партиясының президенті, демократияның ерекше сыбайлас жемқорлық және сатқындық әрекеті деп сипатталған Куириноға қарсы шықты. Тарихшылар жалпы алғанда Лорелдің сайланғанын мойындаса да, ол Квириноның жеңгені туралы мәлімдемені күшейтуден бас тартты. Квирино жесір болғандықтан, оның тірі қалған қызы Вики ресми қонақжай болып қызмет етеді және дәстүрлі түрде бірінші ханымға тиесілі функцияларды орындайды. Куириноның әкімшілігі коммунистік "Хукбалахап" қозғалысы түрінде үлкен қауіпке тап болды. Хуктар бастапқыда Лусондағы жапонға қарсы партизандық армия болғанмен, коммунистер басшылықты үнемі қолға алды. 1948 жылы Куириноның Хук командирі Луис Таручпен келіссөздері бұзылғанда, Таруч өзін коммунист деп жариялады және үкіметті құлатуға шақырды. Оның бес жыл президент болған кезінде соғыстан кейінгі қайта құру, жалпы экономикалық табыстар және АҚШ-тан экономикалық көмек көбейтілді. Алайда, әлеуметтік негізгі проблемалар, әсіресе ауылдарда, шешілмеген болып қалды, ал оның басқаруы кең таралған парақорлықпен зақымдалды. 1953 жылы, оның екінші мерзімінде, Корея соғысы басталды және 7 450-ден астам филиппиндік сарбаздар Кореяға филиппиндік экспедициялық күштер немесе PEFTOK атауымен жіберілді. Ауру болса да, 1953 жылы Куирино қайта сайлануға үміткер болды, бірақ Рамон Магсейсейден жеңілді.

Магсейсей әкімшілігі (19531957)

1953 жылғы сайлауда Магсейсей американдық шенеуніктер мен қаржының жасырын көмегімен президенттікке сайланды. Оның мінсіздігіне бір мысал Филиппиннің әуе күштеріне (ПАФ) тиесілі жаңа ұшақтағы ұшу үлгісінен көрінеді. Президент Магсейсей сол типті ұшақтың бір сағатына жұмсалатын шығыны қанша екенін сұрады, содан кейін PAF-ке жеке шоқ жазып, оның ұшу шығындарын өтеді. 1957 жылы 16 наурызда Магсейсей Маниладан Себу қаласына кетіп, үш оқу орнында сөйледі. Сол түні таңғы сағат 1-де ол "Мунт. "Пинатубо", C-47 рейсі, Манилаға қайтып бара жатыр. 17 наурызда таңертең оның ұшағы жоғалып кеткен. Сол күні кешке қарай газеттерде ұшақ Себудегі Манунггал тауына құлап, оның ішінде 26 жолаушы мен экипаждың 25-і қаза тапқаны туралы хабарланды. Тек газетші Нестор Мата аман қалды. Ол кезде Австралияға ресми сапармен барған вице-президент Карлос П. Гарсия президент лауазымына Магсейсейдің соңғы сегіз айлық мерзімінде қызмет етті. 1957 жылы 22 наурызда Магсейсейдің жерлеу рәсіміне шамамен 2 миллион адам қатысты.

Гарсия әкімшілігі (1957-1961 жж.)

Гарсия 1957 жылы 17 наурызда ұшақ апатынан қайтыс болған Рамон Магсайсайдан кейін президенттікке келді және сол жылы 1957 жылғы сайлауда толық мерзімге сайланды. Өзінің әкімшілігі кезінде ол Болен-Серрано келісімін жүзеге асырды, ол АҚШ базаларының жалға алу мерзімін 99 жылдан 25 жылға дейін қысқартты және оны әр бес жылдан кейін жаңартатын болды. Ол өзінің президент болған кезінде "Филиппиндіктер бірінші" саясатын жүзеге асырған кезде әйгілі болды. Бұл саясат филиппиндік кәсіпкерлерге шетелдік инвесторларға қарағанда артықшылық берді. Сонымен қатар, ол кішігірім саудадағы өзгерістерге жауапты болды, бұл елдегі қытайлық кәсіпкерлерге үлкен әсер етті. Сонымен қатар, ол үнемділікке бағытталған бағдарлама жасады. Екінші мерзімінің соңында 1961 жылы қарашада өткен сайлауда қайта сайлануға үміткер болды, бірақ оның басшылығымен вице-президент болып қызмет еткен, бірақ қарсылас Либералды партияға тиесілі Диосдадо Макапагалдан жеңілді. Филиппинде президент пен вице-президент бөлек сайланады.

Макапагал әкімшілігі (1961-1965 жж.)

1961 жылғы президенттік сайлауда Макапагал Гарсияға қарсы шығып, билік басындағы президентті 55% -дан 45% -ға дейін жеңді. Экономикалық дамуды ынталандыру мақсатында Макапагал қолдаушылардың кеңесіне құлақ асып, Филиппин песосының еркін валюталық нарықта жүзуіне рұқсат берді. Оның реформалық күш-жігерін сол кезде Өкілдер палатасы мен Сенатта үстемдік еткен Nacionalistas тосқауылдады. Дегенмен, оның президент болуы ел дамуына және өркендеуіне септігін тигізді. 1965 жылы сенаттың президенті Фердинанд Маркоспен қайта сайлауда жеңілді. Ол бұрынғы Либералды партияның одақтасы, ол қазіргі президентке қарсы тұрып, Националист партиясына көшті.