Кіріспе

Филиппиннің 1944-1946 жылдар аралығындағы президенті, Филиппиннің бұрынғы президенті Серджо Осменья аға (;; 1878 жылдың 9 қыркүйегі – 1961 жылдың 19 қазаны) – филиппиндік заңгер және саясаткер, 1944-1946 жылдар аралығында Филиппиннің төртінші президенті болды. Ол Мануэль Л. Кесонның вице-президенті болған. 1944 жылы Кесонның күрт қайтыс болуынан кейін Осменья 65 жасында оның орнын басып, 2016 жылы Родриго Дутерте 71 жасында қызметке кіргенге дейін Филиппин президенті лауазымына тағайындалған ең үлкен жастағы адам болды. Ұлттық партияның негізін қалаушы Осменья сондай-ақ президент болған алғашқы Висайялық болды. 1944 жылы президенттік лауазымға тағайындалғанға дейін Осменья 1906 жылдан 1907 жылға дейін Себу провинциясының губернаторы, 1907 жылдан 1922 жылға дейін Филиппин өкілдер палатасының депутаты және бірінші спикері, ал кейін он үш жыл бойы 10-шы сенаторлық округтен сенатор болып қызмет етті, сондай-ақ Сенаттың уақытша президенті болып та тағайындалды. 1935 жылы ол сол жылы өткен президенттік сайлауда Сенат президенті Мануэль Л. Кезонның өкілі ретінде ұсынылды. Екеуі 1941 жылы көп дауыспен қайта сайланды. Ол Осменья әулетінің патриархы болды, оның құрамында ұлы, бұрынғы сенатор Серджио Осменья кіші, немерелері, бұрынғы сенаторлар Серджио Осменья III және Джон Генри Осменья, экс-губернатор Лито Осменья және Себу қаласының бұрынғы мэрі Томас Осменья бар.

Ерте өмір және білім

Осмена 1878 жылдың 9 қыркүйегінде Себу провинциясының Себу муниципалитетінде дүниеге келген. Оның әкесі Дон Антонио Сансон болды, ол әлеуметтік жағынан белгілі және бай қытай-филиппин бизнесмені және Себуда кең аумақты жерлерге ие болған помещик (haciendero) еді. Сансон Себудың ең көне және беделді отбасыларының бірінен шыққан. Оның анасы Хуана Осменья и Суико (1858 немесе 1859 жылы туылған, 1941 жылы қайтыс болған) сол кезде 20 жаста болған. Бірақ Сансон басқа әйелге үйленгендіктен, Осмена заңды емес бала ретінде қарастырылды. Осы себепті ол анасының тегін алды. Осмена өз тегін жасырып жүрді. Ол Сансонның Борбондағы шаруашылығына жиі баратын, бұл оның нағыз әкесін білгенін көрсетеді. Осмена отбасы – қытай-филиппин мұрасын қорғаған, Себуда үлкен бизнес мүдделеріне ие бай және беделді ру, ол жергілікті қоғамдағы көрнекті тұлға ретінде танылғанда оған жылы қабылдады. Осмена бастауыш білімін Сан-Карлос колледжінде алып, 1892 жылы бітірді. Оқуын Манила қаласында жалғастырып, Сан-Хуан де Летран колледжінде оқыды, онда ол Мануэль Л. Кесонмен, Хуан Сумулонмен және Эмилио Ясинтомен танысты. Санто-Томас университетінде заң мамандығын оқып, 1903 жылғы заңгерлік емтиханда екінші орын алды. Ол генерал Эмилио Агиналдоның штабында курьер және журналист болып қызмет етті. 1900 жылы ол Себуде үш жыл бойы жарық көрген El Nuevo Día (ағылш. 'Жаңа күн') газетін құрды.

Себудегі мемлекеттік қызмет

Себу губернаторы Хуан Климако Сент-Луис саудаласуы экспедициясы комиссарлар кеңесінің мүшесі ретінде жіберілген кезде Осменья губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалды. Климако қайтып келген соң, ол провинциялық прокурор болып тағайындалды. Оның осы қызметі саяси мансабын көтеріп, 1906 жылы Себу губернаторы болып сайлануына мүмкіндік берді.

Кесон-Осмена одағы

Осменья Мануэль Л. Кэзонмен дос және сыныптас болды, ол Осменья спикер болып қызмет еткен кезде Филиппин Ассамблеясының көпшілік фракциясының жетекшісі болған. Джонс заңы қабылданғаннан кейін Кэзон Сенат президенті болып сайланды, ал Осменья спикер қызметін сақтап қалды.

Сенат

1922 жылы Осменья 10-шы сенаторлық округтен Сенатқа сайланды. 1933 жылы ол OsRox миссиясы құрамында Америка Құрама Штаттарына Hare–Hawes–Cutting тәуелсіздік туралы заңның қабылдануын қамтамасыз ету үшін барды, бұл заң 1934 жылғы наурыз айында Tydings–McDuffie заңымен алмастырылды.

Вице-президенттік (1935-1944 жж.)

1924 жылы Кесон мен Осменья татуласып, Демократиялық партиясы тарапынан туындаған қарсылыққа қарсы Partido Nacionalista Consolidado партиясында бірікті. Қайта құрылған Националист партиясы 1934 жылы мүшелері «жақтастар» мен «қарсыластар» болып екіге бөлінгенге дейін саяси аренада басымдық танытты. Кесон мен Осменья 1935 жылғы президенттік сайлауға тағы да келісімге келді. 1935 жылы Кесон мен Осменья Националист партиясының туы астында Филиппиннің алғашқы ұлттық президенттік сайлауын ұтып алды. Кесон өзінің екі негізгі қарсыласы – бұрынғы президент Эмилио Агиналдо мен епископ Грегорио Аглипайға қарсы дауыстардың шамамен 68 пайызын алды. Олар 1935 жылдың 15 қарашасында қызметке кірісті. Бастапқыда Филиппин конституциясы Кесонға қайта сайлануға тыйым салған еді. Алайда 1940 жылы конституциялық түзетулер ратификацияланды, осымен ол 1943 жылы аяқталатын жаңа мерзімге қайта сайлануға мүмкіндік алды. 1941 жылғы президенттік сайлауда Кесон бұрынғы сенатор Хуан Сумулуңды сайлаушылардың шамамен 82 пайызымен жеңіп, қайта сайланды. 1941 жылы қайта сайланған Осменья, үкімет елден қуылған кезде, жапон оккупациясы кезінде вице-президент қызметін атқарды. Вице-президент ретінде Осменья 1935 жылдан 1940 жылға дейін және 1941 жылдан 1944 жылға дейін халыққа білім беру министрі болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс пен жапон басқыншылығы үкіметтік құрылымда кезең-кезеңмен және күрт өзгерістерге алып келді. 1941 жылдың 22 желтоқсанындағы №390 атқару бұйрығы Ішкі істер министрлігін таратып, жаңа мұрагерлік тізбегін белгіледі. 1941 жылдың 24 желтоқсанындағы №396 атқару бұйрығы кабинетті одан әрі қайта ұйымдастырып, топтастырды, әділет министрінің функциялары Жоғарғы сот төрағасына жүктелді.

Кесон-Осменя арасындағы тұрақсыз жағдай

1943 жылы Филиппиннің эмиграциядағы үкіметі ауыр дағдарысқа тап болды. 1935 жылғы Конституцияға енгізілген түзетулерге сәйкес, Кесонның президенттік өкілеттігі 1943 жылдың 30 желтоқсанында аяқталуға тиіс еді, ал вице-президент Серхио Осменья 1945 жылға дейін қалған мерзімге автоматты түрде оның орнына келуі керек еді. Бұл жағдайды Осменья өзі Кесонға хат арқылы жеткізді. Осы хатқа жауап беруден бөлек, Осменьяға осы жағдайда мұндай өзгерістер жасау ақылға қонымсыз және сақтықсыз боларлық жайт екенін хабарлағаннан кейін, Кесон осыған ұқсас баспасөз хабарламасын жариялады. Осменья содан кейін АҚШ-тың Бас прокуроры Гомер Каммингстің пікірін сұрады, ол Осменьяның заңға сәйкес келетін көзқарасын қолдады. Дегенмен Кесон өз ұстанымынан мойын бұрмады. Ол АҚШ Президенті Франклин Д. Рузвельттің шешімін сұрады. Рузвельт осы дауға араласпауды жөн көрді және филиппин шенеуніктері өздері осы мәселені шешсін деп ұсынды. Содан кейін Кесон Кабинет отырысын шақырды. Бұл маңызды отырысқа Кесон мен Осменьядан басқа, Резидент комиссары Хоакин Элизальде, Бригадир генерал Карлос П. Ромуло, және Кабинет хатшылары Андрес Сориано мен Хайме Эрнандес қатысты. Қызу талқыдан кейін, Кабинет Элизальденің шешімді қолдайтын пікірін қабылдады және Кесон Калифорнияда зейнетке шығу жоспарын жариялады. Отырыстан кейін Осменья Кесонға жақындап, АҚШ Конгресінен Филиппин азат етілгенге дейін президенттік мұрагерлік туралы конституциялық ережелерді тоқтата тұруды сұрау жоспарын ұсынды. Бұл заңдық шешім Кесонға және оның Кабинетіне ұнады. Ұсынысты жүзеге асыру үшін қажетті шаралар қабылданды. Сенатор Тайдингс пен конгрессмен Беллтің қолдауымен №95 Жарлық Сенатта бірауыздан дауыс беру арқылы мақұлданды және 1943 жылдың 12 қарашасында Өкілдер палатасы 181 дауысқа 107 дауыспен қабылдады.

Төрағалық (1944-1946 жж.)

1944 жылы Кесон қайтыс болғаннан кейін Осмена Одақтың президенті болды. Ол Вашингтон қаласындағы судья Роберт Джексонның алдында ант берді. Ол генерал Дуглас Макартур және азат ету күштерімен бірге сол жылы Филиппинге оралды. Соғыстан кейін Осмена Одақ үкіметін және түрлі атқарушылық ведомстволарды қайта құрды. Ол Филиппиннің тәуелсіздігі үшін күресін жалғастырды. 1946 жылғы президенттік сайлауда Осмена сайлау кампаниясын жүргізуден бас тартты, себебі филиппиндіктер оның 40 жылдық адал және жауапкершілікпен атқарылған қызметін білгенін айтты. Ол 54% дауыс жинаған Мануэль Роксасқа жеңіліп, тәуелсіз Филиппин Республикасының президенті болды.

Бостандық

Осменья 1944 жылғы 20 қазанда Лейтеде АҚШ күштерінің жағаға қонуы кезінде АҚШ генералы Дуглас Макартурмен бірге болды, осылайша Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Филиппиннің азат етілуі басталды. Жағажай бекітілгеннен кейін Макартур бірден Филиппин Ұлттық Достастығының президенті, Мануэль Кесонның ізбасары Осменьяға билікті жүктеді.

Президенттікке дейінгі өмір және қайтыс болуы (19461961)

Сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін Осменья Себу қаласындағы үйіне қайтып келді. Ол 1961 жылғы 19 қазанда Кесон қаласындағы Ветерандар ескерткішіндегі медициналық орталықта 83 жасында өкпе ісігінен қайтыс болды. Президент Карлос П. Гарсия 20 қазан мен 3 қараша аралығын "жалпыұлттық аза тұру күндері" деп жариялады, оған сәйкес елдегі барлық тулар аза тұру белгісі ретінде жартылай төмен түсірілді. Осменьяға мемлекеттік деңгейдегі қоштасу рәсімі жасалды. 1961 жылғы 20 қазанда оның денесі Манила қаласындағы Малате шіркеуінде жатқызылды, содан кейін Малаканьянға ауыстырылды. 22 қазанда оның денесі Себу қаласына жеткізіліп, Себу қалалық соборында, ал ертеңі күні Себу облыстық соборында қойылды. Содан кейін оның денесі Манилаға қайтарылып, 24-25 қазан аралығында Малаканьянға қайтадан қойылды. Одан кейін 26 қазанға дейін Заң шығару ғимаратында Осменьяға арналған некрологтық рәсім өтті. Оның денесі 26 қазанның түскісін Маниланың Солтүстік зиратында жерленді.

2023 жылғы әкелік тесті

Серхио Осменьяның әкесі туралы шамамен бір ғасыр бойы нақтылық болмады. Тарихи жазбалар, бұрынғы президенттің әкесі – қытай иммигранты және кәсіпкер Педро Ли Готиаоко немесе тағы бір кәсіпкер Антонио Сансон болуы мүмкін екенін көрсетеді. 2023 жылы Осменьяның ұрпақтары Мария Лурдес Бернардо мен Аннабель Осменья Абоитиз оның бабасының әкесін анықтау үшін әкелік жобасын іске қосты. Y ДНК сынағы жасалды және 2023 жылдың маусым айында Сансон Серхио Осменьяның биологиялық әкесі екені анықталды.

Отбасы

1901 жылы 10 сәуірде ол Эстефания Чонг Велосоға үйленді, және олардың он баласы болды: Никасио, Висента, Эдилберто, Милагрос, Эмилио, Мария Палома, Хесус, Теодоро, Хосе және Серхио кіші. 1920 жылдың қаңтар айында, бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, Осменья Эсперанса Лимжапқа үйленді. Олардың үш баласы болды – Рамон, Розалина және Виктор.