Кіріспе

Көркем шығармалардағы көрінетін элементтердің жіктелуі. Iconclass – өнер және иконография саласы үшін арнайы дамытылған кітапханалық жіктеу жүйесі. Оны бастапқыда Анри ван де Ваал ойлап тапқан, ал оның қайтысынан кейін ғалымдар тобы оны одан әрі жетілдірді.

Деректер жазбаларында пайдалану

Iconclass коды бір ұғымды көрсетеді және нысанға сол ұғымды бейнелейтінін білдіретін код берілуі мүмкін. Мысалы, "71H7131" Iconclass коды "Бат-Шеба (жалғыз) Дәуіттің хатымен" тақырыбына арналған. Код "7" – Библия, "71" – Ескі Ұстаным, "71H" – Дәуіттің тарихы, "71H7" – Дәуіт және Бат-Шеба, "71H71" – Дәуіттің Бат-Шебаның жуынуын бақылауы, "71H713" – Бат-Шеба Дәуіттен хат алуы және "71H7131" – Бат-Шеба Дәуіттің хатымен жалғыз.

iconclass тұжырымдамасын көрсету

RKDimages дерекқорындағы «Бат-Шеба Дәуіттен хат алады» суреті бейнеленген барлық кескіндерді көру үшін, тиісті 71H713 iconclass кодын арнайы іздеу сөзі ретінде қолдануға болады. Осы суреттердің біреуін таңдап, RKDimages-те оның мәліметтерін қарағанда, 71H713 кодын екі бөлімде көруге болады: «тақырып» бөлімінде және «ұсынылған іздеулер» бөлімінде.

Субъект ретінде iconclass тұжырымдамасы

Тіркелгісі бар кез келген адам iconclass иерархиясына үстемелеуге болады. Кейбір иерархиялар өте егжей-тегжейлі, мысалы, 17 ғасырда өнерде кең таралған Ескі Ғимараттың оқиғаларына арналғандары. Iconclass кодтарын түсініктер үшін қолданудың қиындығы – олардың тым нақты болуы. RKDimages дерекқорындағы 71H713 коды бойынша бұрынғы іздеу мысалында, Луврдегі Рембрандттың «Батшеба» картинасы іздеу нәтижесінен алынып тасталды, себебі RKDimages дерекқорындағы осы картинаға тағайындалған iconclass коды 71H713 емес, 71H7131, ал осы кодты іздеу басқа кескіндерді де шығаруы мүмкін.

Ұйымдардың пайдалануы

Iconclass арқылы әртүрлі типтегі көптеген коллекциялар жіктеліп келді, оның ішінде көптеген ескі шеберлердің гравюралары, Берлиндегі Gemäldegalerie және неміс Марбургер индексі коллекциялары бар. Бұлардың бәрін Iconclass жүйесіндегі "иерархия арқылы" иеленушінің коллекциясының қазіргі классификациялық құрылымымен салыстыруға болады. Аяқталған Iconclass жобалары көбінесе онлайн режимінде қолжетімді, сондай-ақ DVD-де жарияланады. Дегенмен, Iconclass кодтамасы толыққанды бітпейді, себебі жүйеге жаңа түсініктерді анықтау үшін кодтарды қосу мүмкіндігі әрқашан бар. Бұл жүйе таза өнер тарихынан тыс салаларда да қолданылуы мүмкін, бірақ көбінесе мұражайлардың веб-сайттарында қолданылады. Iconclass мазмұнын қазіргі уақытта Нидерланд өнер тарихы институты (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie) күзеп қадағалайды. Iconclass онлайн шолушысын (браузерін) Henri van de Waal Foundation әзірлеген.