Кіріспе
Драган Приморац (Dragan Primorac) - хорват дәрігері, генетик және сот-медициналық ғалым. Әлемдегі жетекші баспалардың бірі Elsevier BV-нің мәліметінше, профессор Приморац соңғы төрт жылда мансаптық ұзақтығы мен бір жылдық әсері бойынша әлемдегі ең үздік ғалымдардың 2%-ы қатарына кірді. Ол "Глобалды Пенсильвания мемлекеттік университетінің елшісі" атағын алған алғашқы адам. Ол Америка сот медицинасы академиясының Халықаралық істер комитетінің төрағасы болды. Ол Халықаралық қолданбалы биологиялық ғылымдар қоғамының негізін қалаушы және президенті, сондай-ақ Хорватияның Загреб қаласында Санкт-Екатерина ауруханасының қамқоршылар кеңесінің төрағасы. Сонымен қатар ол Еуропалық Комиссия құрған Халықаралық консорциумның персоналдастырылған медицина жөніндегі атқарушы комитетінің (IC PerMEd) мүшесі. 2015 жылдың қарашасында ол жеке медицинадағы мемлекеттік бәсекеге қабілеттілік кластерін басқаруға сайланды, ал 2018 жылы ол Хорватиялық адам генетикасы қоғамын және 2019 жылы Хорватиялық жеке медицина қоғамын басқаруға сайланды. 2021 жылдың наурыз айында ол Үндістанның Ұлттық сот-медициналық ғылымдар университетінің профессор-эмиритусы болып тағайындалды. Приморач Хорватия Олимпиада комитетінің (2020-2024) атқарушы комитетінің мүшесі және Еуропалық Олимпиада комитеттерінің медициналық тобының мүшесі, сондай-ақ Хорватиялық таэквондо федерациясының вице-президенті.
Ерте өмір және мансап
Ол Босния мен Герцеговинаның Баня-Лука қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Любуски мен Вргорак аралығындағы аймақтан шыққан. Көп ұзамай олар Хорватияға, шекараға жақын Сплитке көшіп барды, онда Приморач балалық шағын өткізді, бастауыш және орта мектепті бітірді
Білім
Драган Приморач 1991 жылы Загреб университетінің Сплит медицина мектебін бітірген. Сол жылы ол Құрама Штаттарға көшіп барды, онда бірнеше жыл жұмыс істеді, кейіннен Коннектикут университетінің медициналық мектебінде оқытушы болды. 1997 жылы Загреб университетінің медицина мектебінде "Остеогенез Imperfecta Messenger RNA-ның қателік өңдеуінің нәтижесінде" атты докторлық диссертацияны қорғады (нәтижелері Коннектикут университетінің медицина мектебінде Фармингтон, КТ, АҚШ-та алынды). Ол сондай-ақ Коннектикут штатының полиция сот-медициналық ғылыми зертханасында, Мериден, Қарулы Күштер патология институты (AFIP), Роквилл, Аналитикалық генетикалық тестілеу орталығы, Инк., Денвер, университет ауруханасы Сент-Кристофер, Аллегени университеті, Филадельфия және Рош молекулалық жүйелері, Аламеда, барлығы АҚШ-та оқыды.
Ғылым мен білім саласындағы мансап
Приморац Пенсильвания мемлекеттік университетінің Эберли ғылым колледжінде және Нью-Хейвен университетінің Генри К. Ли қылмыстық сот әділ-қағазы және сот медицинасы колледжінде адъюнкт-профессор, сондай-ақ Медицина мектебінің профессоры, Сплит университеті және Медицина мектебі, Осиек университеті, сондай-ақ Хорватиядағы Риека университеті биотехнология кафедрасында. 2016 жылы Қытай Халық Республикасының Сиань Цзяотун университеті Медицина және сот медицинасы колледжінің қонақ профессоры болып тағайындалды. Приморац - Америка сот медицинасы академиясының мүшесі, Адам генетикасы американдық қоғамының мүшесі, Халықаралық қылмысты талдау қауымдастығының құрметті мүшесі және Хорватиялық остеогенезге арналған қоғам. Приморач ұзақ уақыт бойы ұсталғандар мен жоғалған адамдар жөніндегі үкіметтік кеңсесінің мүшесі болды және 2003 жылға дейін ол үкіметтік министр болғанға дейін Хорватия Республикасының бұрынғы ғылым және технология министрлігінде Технология жөніндегі кеңестің мүшесі болды. Екі жыл бойы (2000-2002) ол Promega қолдауымен алты еуропалық елді біріктірген жаңа ДНК әдістерін қолдану және талдау мақсатында сәйкестендіру мақсатында халықаралық жобаның бас үйлестірушісі болды. Приморач Хорватияда екі жылда бір рет өткізілетін клиникалық және сот генетикасы жөніндегі американдық-еуропалық мектептің негізін қалаушы және Халықаралық қолданбалы биологиялық ғылымдар қоғамының негізін қалаушы. Сонымен қатар, 2003, 2005, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019 жылдарда АҚШ-тың Майо клиникасы осы Конгресс жұмысына бірлесіп ұйымдастырушы ретінде белсенді қатысып келеді (қазірге 74-ке жуық елден 5700 ғалым Конгресс жұмысына қатысты. 2007 жылдан бастап Конгресс ұйымдастырушысы болып ISABS (International Society of Applied Biological Sciences) табылады, оның ресми журналы - Хорват медицина журналы. Ол клиникалық және молекулалық медицина, генетика, сот медицинасы, популяциялық генетика, Homo sapiens генетикалық мұрасы және білім, ғылым және технология саясаты бойынша 200-ге жуық ғылыми мақалалар мен тұжырымдамалардың авторы. Қазіргі уақытта ол метаболикалық сүйек және кеміршек бұзылыстарына, спорттық медицинаға, сондай-ақ жеке және регенеративті медицинаға ерекше қызығушылық танытады. Ол Еуропалықтардың генетикалық шығу тегі туралы алғашқы нәтижелердің авторы, ал Оңтүстік-Шығыс Еуропа халқына ерекше назар аударады. Оның зерттеу жұмысының нәтижелері туралы бірнеше танымал электрондық және баспа ақпарат құралдары, мысалы, New York Times, USA Today, Chicago Tribune, Hartford Courant, JAMA, Lancet, Science, NBC, Channel 8 (Connecticut TV Station) және т.б. Приморац педиатрия клиникасында жұмыс істеді және бірнеше жыл (1996-2001) Сплит клиникалық ауруханасында клиникалық және сот генетикасы зертханасының меңгерушісі болды. Сонымен қатар, ол Загребтегі "Иегемендік Рух II" емханасының директоры болды, ал қазіргі уақытта ол Санкт-Катерина ауруханасының қамқоршылар кеңесінің төрағасы. 1992/1993 жылдары Приморач пен Симун Андэлинович Сплиттегі клиникалық ауруханада Клиникалық және сот-медициналық генетика зертханасын құрды. Бұл зертханада алғаш рет ДНК технологиясымен жаппай қабірден табылған соғыс құрбандарын анықтады. Олардың еңбегі үшін олар 1995 жылы Сплит қаласының бірлескен сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылы. Приморац бастапқыда Сплиттегі жеке меншік Медиа университетінің құрылу процесінде маңызды рөл атқарды, кейіннен ол ішкі қала Копривницаға көшірілді. Медиа университеті Вараждиндегі қолданбалы ғылымдар университетімен біріктіріліп, Загреб университетімен қатар Орталық және Солтүстік Хорватиядағы жалғыз мемлекеттік университет болды. 2022 жылы Солтүстік университет Хорватиядағы бесінші ірі университет ретінде белгілі, екі университет орталығы - Копривница мен Вараждинде 5500-ге жуық студент бар. 2015 жылы. Приморац жаңадан құрылған Солтүстік университетке барып, университеттегі оқу жағдайларының әлемдегі ең үздік университеттердің деңгейінде екенін айтты. Приморак 21 ішкі және халықаралық марапаттарға ие болды, соның ішінде Америка сот медицинасы академиясының Мэри Э. Кован атындағы үздік қызметі, Американдық сүйек және минералдық зерттеулер қоғамының жас тергеушісі, Остеогенез Imperfecta қорының Майкл Гейсман стипендиясы, Генри С. Ли қылмыстық сот әділшілігі және сот медицинасы колледжінің өмірлік жетістіктері, Еуропалық одақтағы ғылымды насихаттауда ерекше жетістіктер үшін Италияның Венето аймағының сыйлығы, Нью-Хейвен университеті Халықаралық үздік сыйлығы, Сот медицинасы ғылымдарының халықаралық ...
Саясат
Приморач 2003-2009 жылдар аралығында Хорватия үкіметінің мүшесі, ғылым, білім және спорт министрі болып қызмет етті. Ол өзінің бірінші мерзімін (2003-2007) ешқандай партияға мүше болмаған жағдайда аяқтады. 2007 жылдың 1 қазанында Халықаралық республикалық институттың сауалнамасына сәйкес, ол 31% қолдау көрсеткішімен Хорватия үкіметіндегі ең табысты министр ретінде бағаланды. 2007 жылдың қыркүйегінде Хорватия Демократиялық Одағына (HDZ) қосылғанға дейін Приморач бастапқыда саяси партияның мүшесі болмаған. 2007 жылғы Хорватия парламенті сайлауында ол ХДЗ кандидаты ретінде 11-ші сайлау учаскесінде (хорват диаспорасының тізімі деп аталады) жарысқа түсті және олардың тізімі дауыстардың 82% -ын жеңіп алды. Сайлаудан кейін ол Парламентке кірмеді және 2008 жылдың қаңтар айында қайтадан министр болып тағайындалды. Білім, ғылым және спорт министрлігі бюджетіне ұсынылған қысқартулар, әсіресе Хорватиядағы бастауыш және орта мектеп оқушыларына тегін оқулықтар мен тегін көлік беру жобасын тоқтату салдарынан ол отставкаға кетуін мәлімдеді. 2009 жылдың 7 шілдесінде қызметінен кетті. Көп ұзамай ол бұрын-соңды болмаған қадам жасап, Хорватия парламентіне партияға орын берді. Партия содан кейін орынды Горан Маричке берді, ол Приморачты министр болған кезде ауыстырды. 2009 жылы 9 қарашада Приморач Хорватия президенттік сайлауында өз кандидатурасын ресми түрде жариялады. Ол кейіннен HDZ мүшелігінен шығарылды. Сайлаудың бірінші турында ол 5,93% дауыс жинады және екінші турға қатыса алмады. Приморач 2003 жылдың желтоқсанында Иво Санадердің бірінші үкіметінде болды. Primorac білімге негізделген қоғам құруға және білім мен ғылымның басты рөлін мойындауға деген ықыласы білім мен ғылым жүйесіне инвестициялардың өсуімен көрініс тапты, 2004-2009 жылдар аралығында бюджет 56% (600 000 000 евро) өсті. Сонымен қатар қосымша (шамамен. 600 млн. евро) қаржысы Хорватияда университеттер салуға жұмсалды. Білім беру және ғылым жүйесінде реформаларды оңтайлы жүзеге асыру үшін 2004 жылдан бері 9 900-ден астам жаңа жұмыс орны ашылды. 2005 жылы Primorac аясында білім беру министрлігі бастауыш мектептер үшін Хорватияның ұлттық білім беру стандарты ("HNOS") деп аталатын жобаны бастады, ол 2006 жылы барлық мектептерде қолданылуы тиіс еді, бірақ 2007 жылы қолданылды. Сонымен қатар, ол өзінің өкілеттігі кезінде ең маңызды жобалардың бірін - Хорватияның бастауыш мектептерінде екі шет тілін енгізуді аяқтады. Приморач Хорватия Республикасы Конституциясының 80-бабына негізделген Хорватия Парламентіне міндетті орта білім беруді іске асыру жөніндегі ұлттық іс-шаралар бағдарламасын ұсынды. 2007 жылдың 21 маусымында өткен сессияда Парламент бағдарламаны хорват халқының нашар білім беру құрылымы мен мектепті ерте тастау жиілігінің проблемаларын шешудің оңтайлы моделі ретінде қабылдады. Міндетті орта білім беруді іске асыру жөніндегі ұлттық бағдарлама аясында орта білім беруді барлық адамға қолжетімді ету үшін тегін оқулықтар, тегін көлік және студенттер жатақханаларында тұру сияқты бірқатар ынталандырулар ұсынылды. 2006 жылы министр Приморач тегін оқулықтар туралы түсінікті таныстырды және бастауыш сынып оқушылары мен орта мектептердің бірінші сынып оқушылары үшін оқулықтарды Үкімет қаржыландыратындығын мәлімдеді. 2009 жылдың 12 мамырында Primorac министрлігі Хорватиядағы оқулықтарды шығарушылармен келісімге келгенін хабарлады, сондықтан үкімет барлық сыныптардың (оның ішінде орта мектептердің екінші, үшінші және төртінші сыныптарының) оқулықтарын 440 миллион куна сомасында, өткен жылғы бағамен бірдей төлейді. 2008 жылы ол Хорватияда алғаш рет білім берудің тәуелсіз сыртқы бағалауын "Ұлттық емтихандар" енгізді, ал 2009 жылы университеттерде білім алуды жалғастыруды жоспарлап отырған барлық студенттер үшін Мемлекеттік Матураны (SAT-ке тең ұлттық стандартты тесттер) іске қосты. Оның басшылығымен министрлік 2005-2006 оқу жылында Болонья процесін де қолданды. Ғылым саласындағы шетелдік хорват ғалымдарын қайтару жобасы басталды және 2004 жылдан бері 120-дан астам ғалым Хорватияға оралды. "Білім арқылы бірлік" бағдарламасы бойынша шамамен 40 конкурстық ғылыми жобаға шетелдік және диаспоралық (шетелде жұмыс істейтін хорват мамандары) қатысуға мүмкіндік туды. 2009 жылдың 16 маусымында Nacional апталық журналында "Приморач жуырда Хорватия тарихында саяси мансабының шыңына жеткен кезде отставкаға кеткен алғашқы министр болады" деп жарияланды. 2009 жылдың 1 шілдесінде ол Иво Санадермен бірге отставкаға кетті, бірақ...
In 2005, the Ministry of Education under Primorac started a project called the Croatian national education standard for elementary schools ("HNOS") which was supposed to be applied in all schools in 2006, but was applied during 2007. He also completed one of the most important projects during his term: Implementation of two foreign languages in Croatian primary schools. Primorac proposed the National Programme of Measures for the Implementation of Compulsory Secondary Education to Croatian Parliament, based on Article 80 Constitution of the Republic of Croatia. During its session on June 21, 2007, Parliament adopted the program as the optimal model to solve the problems of poor education structure of Croatian population, and the frequency of early school dropouts. Within the National Programme of Measures for the Implementation of Compulsory Secondary Education, a series of incentives, such as free textbooks, free transport and housing in student dormitories have been offered to make secondary education accessible to everyone. In 2006, Minister Primorac introduced the concept of free textbooks and announced that all pupils of elementary schools and pupils of the first class of secondary schools will have their schoolbooks funded by the Government. On May 12, 2009, Primorac announced that the Ministry reached a deal with the publishers of schoolbooks in Croatia so that the Government would pay for the schoolbooks of all classes (including second, third and fourth grades of secondary schools), for the sum of 440 million kunas, the same prices as the year before. During 2008 he introduced for the first time in Croatia, independent external evaluation of education "National exams", while in 2009, he launched the State Matura (national standard tests equal to SAT) for all students who are planning to continue their education in Universities. Under his leadership, the Ministry also applied the Bologna process in the academic year 2005/2006. Within the area of a science project for the return of Croatian scientists from abroad was started and since 2004 over 120 scientists have returned to Croatia. The programme Unity through Knowledge yielded approximately 40 competitive research projects with returnee and Diaspora (Croatian professionals working abroad) participation. On June 16, 2009, weekly magazine Nacional announced that "Primorac will soon become the first minister in the history of Croatia to resign at the peak of his political career". On July 1, 2009, he resigned together with Ivo Sanader, although the media had reported him planning to resign several weeks prior to the abrupt departure of Sanader. Primorac also gave back his Parliament seat to the party, and was replaced by Goran Marić. In the newly formed government of Jadranka Kosor, he was replaced by his former state secretary Radovan Fuchs, who reversed the Primorac’s free schoolbook policy in his first week in office. The award for numerous efforts made in the Croatian educational system is the survey of the famous Newsweek which rated Croatia 22nd in education ahead of 12 countries from the G20 group.
Спорттық іс-шаралар
Сплитте тұрып, ол футбол клубтарында жаттықты NK Сплит, ХНК Hajduk және НК Солин, сондай-ақ "Сплит 80" (қазіргі Hajduk) спорт клубында атлетикада жаттықты. 17 қарашада. 1987 жылы "Кокунар" таэквондо клубын құрды және содан бері клубтың президенті. Көп ұзамай клубқа вице-президент Роберт Прусак пен екінші вице-президент Майл Мамич қосылды. 1987 жылдан бері клубта 6000-нан астам қатысушы оқып шықты, олардың көбі ұлттық және халықаралық жарыстарда бірқатар медальдар жеңіп алды. Еуропалық Олимпиада комитетінің Бас ассамблеясы барысында (2004 жылдың 3-4 желтоқсаны). спортқа қосқан үлесі үшін күміс медальмен марапатталды. 2015 жылы. Приморак АҚШ-та орналасқан Текуондоның атақ-даңқ залына кірді. 2020 жылы таэквондоның Еуропа президенті Сакис Прагалос WTE Алтын медалімен марапатталды.
Гуманитарлық жұмыс
Приморак бүкіл әлем бойынша көптеген гуманитарлық іс-шараларға қатысқан. Қазіргі уақытта ол "Cro Unum" қайырымдылық қорының президенті және "Американың халықаралық көмек ұйымы" кеңесінің мүшесі, "Бридж" қоры.