Кіріспе
Үндістанның мемлекеттік саясатының директивтік қағидаттары - бұл ел басқаруда Үндістан үкіметімен орындалатын нұсқаулар. Олар ешқандай сотқа қолданылмайды, бірақ онда көрсетілген қағидалар ел басқаруда "негізгі" болып саналады, сондықтан мемлекет осы қағидаларды елде әділ қоғам құру үшін заңдар шығару кезінде қолдануы керек. Бұл қағидалар Ирландия Конституциясындағы әлеуметтік әділдік, экономикалық әл-ауқат, сыртқы саясат, құқықтық және әкімшілік мәселелер бойынша директивалық қағидаларға негізделген. Директивтік қағидалар мынадай топтарға бөлінеді: экономикалық және әлеуметтік, саяси және әкімшілік, сот және құқықтық, экологиялық, ескерткіштерді қорғау, бейбітшілік және қауіпсіздік. Ирландия тарихы, әсіресе Ирландияның өзін-өзі басқару қозғалысы; сондықтан Үндістан конституциясының директивтік қағидаларына әлеуметтік саясаттың директивтік қағидалары үлкен әсер етті. Мұндай саясаттың идеясы "Революциялық Франция жариялаған Адам және Азамат Құқықтары Декларациясына және Америка Колонияларының Тәуелсіздік Декларациясына негізделген". Үндістан конституциясына БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі жалпы декларациясы да әсер етті. Британдық биліктен және өз үкіметінен тәуелсіздікке ұмтылған үндістерге Ирландияның британдық биліктен тәуелсіздігі және Ирландия конституциясының дамуы айрықша әсер етті. Сонымен қатар, Ирландия Конституциясындағы Мемлекеттік саясаттың директивтік қағидаларын Үндістан халқы тәуелсіз Үндістан үкіметінің ауқымды, әртүрлі халық пен халықтың күрделі әлеуметтік және экономикалық мәселелерін жан-жақты шешу үшін шабыт көзі ретінде қарады. 1928 жылы барлық үнді саяси партияларының өкілдерінен тұратын Неру комиссиясы Үндістанға доминиондық мәртебе мен жалпыға бірдей сайлау құқығы бойынша сайлауды шақырудан басқа, негізгі деп саналатын құқықтарға, діни және этникалық азшылықтарға өкілдік етуге кепілдік беретін және үкіметтің өкілеттігін шектейтін Үндістан үшін конституциялық реформалар ұсынды. 1931 жылы Үндістан ұлттық конгресі (ол кездегі ең ірі үнді саяси партиясы) өзін негізгі азаматтық құқықтарды қорғауға, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық құқықтарға, мысалы, ең төменгі жалақыға және қол сұғылмаушылық пен крепостничествоны жоюға, өзін социализмге бағыштауға міндеттейтін резолюцияларды қабылдады. 1947 жылы 15 тамызда Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, ел үшін конституция әзірлеуді Үндістанның Конституциялық Ассамблеясы қолға алды. Конгресс мүшелері көпшілік құрамында болғанымен, Конгресс басшылары әртүрлі саяси ортадан шыққан адамдарды конституция мен ұлттық заңдарды әзірлеу жауапкершілігіне тағайындады. Айта кетерлігі, Б.А. Амбедкар жобалау комитетінің төрағасы, ал Ж.Н.Неру мен С.Валлаббай Пател әр түрлі тақырыптарға жауапты комитеттер мен кіші комитеттердің төрағасы болды. Осы кезеңде Үндістан конституциясына елеулі әсер еткен маңызды оқиға 1948 жылы 10 желтоқсанда болды, ол кезде Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы Адам құқықтары жөніндегі жалпыға бірдей декларацияны қабылдады және барлық мүше мемлекеттерді осы құқықтарды өздерінің конституцияларына қабылдауға шақырды. Негізгі құқықтар мен мемлекеттік саясаттың директивтік қағидалары Конституцияның I жобасына (1948 жылғы ақпан), Конституцияның II жобасына (1948 жылғы 17 қазан) және Конституцияның III және соңғы жобасына (1949 жылғы 26 қараша) енгізілген. Директивтік принциптер - бұл оң бағыттар және олар сотқа жатпайды. Алайда бұл олардың негізгі құқықтардан төмен екенін білдірмейді. 37-бапта 36-51-баптарда көзделген Директивтік қағидаларды қолдану туралы айтылған.
The Directive Principles of State Policy of India are the guidelines to be followed by the government of India for the governance of the country. They are not enforceable by any court, but the principles laid down there are considered 'Fundamental' in the governance of the country, which makes it the duty of the State to apply these principles in making laws to establish a just society in the country. The principles have been inspired by the Directive Principles given in the Constitution of Ireland which are related to social justice, economic welfare, foreign policy, and legal and administrative matters. Directive Principles are classified under the following categories: Economic and Socialistic, Political and Administrative, Justice and Legal, Environmental, Protection of Monuments, Peace and Security. The History of Ireland, particularly the Irish Home Rule Movement; hence, the Directive Principles of the Indian constitution have been greatly influenced by the Directive Principles of Social Policy. The idea of such policies "can be traced to the Declaration of the Rights of Man and of the Citizen proclaimed by Revolutionary France and the Declaration of Independence by the American Colonies." The Indian constitution was also influenced by the United Nations Universal Declaration of Human Rights. Indians, who were seeking independence from British rule and their own government, were particularly influenced by the independence of Ireland from British rule and the development of the Irish constitution. Also, the Directive Principles of State Policy in the Irish Constitution were looked upon by the people of India as an inspiration for the independent Indian Government to comprehensively tackle complex social and economic challenges across a vast, diverse nation and population. In 1928, the Nehru Commission composing of representatives of all Indian political parties, proposed constitutional reforms for India that apart from calling for dominion status for India and elections under universal suffrage, would guarantee rights deemed fundamental, representation for religious and ethnic minorities, and limit the powers of the government. In 1931, the Indian National Congress (the largest Indian political party of the time) adopted resolutions committing itself to the defence of fundamental civil rights, as well as socio economic rights such as the minimum wage and the abolition of untouchability and serfdom, committing themselves to socialism. When India obtained Independence on 15 August 1947, the task of developing a constitution for the nation was undertaken by the Constituent Assembly of India, composing of elected representatives under the presidency of Dr. Rajendra Prasad. While members of Congress composed of a large majority, Congress leaders appointed persons from diverse political backgrounds to responsibilities of developing the constitution and national laws. Notably, Bhimrao Ramji Ambedkar became the chairperson of the drafting committee, while Jawaharlal Nehru and Sardar Vallabhbhai Patel became chairperson of committees and sub committees responsible for different subjects. A notable development during that period having significant effect on the Indian constitution took place on 10 December 1948 when the United Nations General Assembly adopted the Universal Declaration of Human Rights and called upon all member States to adopt these rights in their respective constitutions. Both the Fundamental Rights and the Directive Principles of State Policy were included in the I Draft Constitution (February 1948), the II Draft Constitution (17 October 1948) and the III and final Draft Constitution (26 November 1949), prepared by the Drafting Committee. Directive Principles are affirmative directions and are non justiciable. However, this does not mean that they are subordinate to fundamental rights; Fundamental Rights and Directive Principles go hand in hand. Article 37 of the Constitution of India talks about the application of Directive Principles provided under Article 36 to Article 51.
Сипаттамалары
Д.Амбедкар 1948 жылы 19 қарашада Конституциялық жиналыста ДПЗП туралы пікір алысқанда, ДПЗП елдің болашақ басқаруының негізі болуы тиіс деп мәлімдеді: мәтін = Бұл Ассамблеяның мақсаты болашақта заң шығарушы орган мен атқарушы орган осы бөлімде бекітілген осы қағидаларға тек ауызша қызмет жасамауы керек, бірақ олар елдің басқаруы мәселесінде бұдан кейін қабылданатын барлық атқарушы және заңнамалық іс-қимылдардың негізі болуы керек. Мемлекеттік саясаттың директивтік қағидалары азаматтардың жақсы өмір сүруіне мүмкіндік беретін әлеуметтік және экономикалық жағдайларды құруға бағытталған. Сонымен қатар, әлеуметтік және экономикалық демократияны әлеуметтік мемлекет арқылы орнатуды мақсат етеді. Директивтік қағидалар халықтың сотқа жүгінбей алатын құқығы болып табылса да, ел басқаруда негізгі болып табылады. Сонымен қатар, барлық атқарушы органдар да осы қағидаларды басшылыққа алуы керек. DPSP-ға сәйкес қолданыстағы саясатты кері қайтаруға болмайды, бірақ оны DPSP-ға сәйкес одан әрі кеңейтуге болады. DPSP бойынша қолданылатын саясаттың өзгеруі, егер қолданыстағы DPSP конституциялық түзету арқылы жойылмаса, кері қайтарылмайды (е. бір мемлекетте бір рет енгізілген тыйым салуды кейіннен ол DPSP құрамына кірген кезде жоюға болмайды).
text=It is the intention of this Assembly that in future both the legislature and the executive should not merely pay lip service to these principles enacted in this part, but that they should be made the basis of all executive and legislative action that may be taken hereafter in the matter of the governance of the country. Directive Principles of State Policy aim to create social and economic conditions under which the citizens can lead a good life. They also aim to establish social and economic democracy through a welfare state. Though the Directive Principles are non justiciable rights of the people but fundamental in the governance of the country, it shall be the duty of the State to apply these principles in making laws per Article 37. Besides, all executive agencies of union and states should also be guided by these principles. An existing policy in line with DPSP can not be reversed, however it can be expanded further in line with DPSP. The policy changes applicable under DPSP shall not be reversible unless the applicable DPSP is deleted by constitutional amendment (ex. prohibition implemented once in a state can not be repealed later as long as it is part of DPSP).
Іске асыру
Конституцияға ешқандай түзету енгізудің қажеті жоқ, сонымен қатар, 245-бап бойынша Директивтік қағидаларды қолданыстағы заңдар ретінде енгізу үшін Парламент тарапынан қарапайым заңдар қабылдануы жеткілікті. Мемлекет осы уақытқа дейін Директивтік қағидаларды жүзеге асыруға аз күш салды. Бастауыш білім берудің жалпыға бірдей бағдарламасына және бесжылдық жоспарларға 14 жасқа дейінгі барлық балаларға тегін білім беру үшін ең жоғары басымдық берілді. 2002 жылғы 86-шы конституциялық түзетуде Конституцияға 21 А бап жаңа бап енгізілді, ол 6 жастан 14 жасқа дейінгі барлық балаларға тегін және міндетті білім беруді қамтамасыз етуге бағытталған. 1990-1991 жылдар Б.Р.Амбедкардың есіне орай "Әлеуметтік әділдік жылы" деп жарияланды. Медицина мен инженерлік курстарда оқитын, т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т.ж. т. 2002-2003 жылдары Қазақстан Республикасынан Осы мақсатқа 47,7 млн. теңге бөлінді. Жоспарлы таптар мен тайпаларды қатыгездіктерден қорғау үшін Үкімет қатыгездіктерді болдырмау туралы заң қабылдады, онда мұндай қатыгездіктер үшін қатаң жазалар қарастырылған. Кедей шаруаларға меншік құқығын беру үшін бірнеше жер реформасы заңдары қабылданды. 2001 жылдың қыркүйегіне дейін 80 000 км2 жердің 20 000 000 акры scheduled castes, scheduled tribes және жерсіз кедейлерге бөлінген. Банктік саясаттың басты мақсаты - ауылды жерлерде банктік қызмет көрсетуді жақсарту. 1948 жылғы ең төменгі жалақы туралы заң әртүрлі қызметте жұмыс істейтін қызметкерлердің ең төменгі жалақысын белгілеуге үкіметке құқық береді. Тұтынушыларды қорғау туралы 1986 жылғы заң тұтынушыларды жақсырақ қорғауды қамтамасыз етеді. Заңның мақсаты - тұтынушылардың шағымдарын қарапайым, тез және арзан жолмен шешу, тұтынушыға қажетті жағдайда жеңiлдiк беру және өтемақы төлеу. 1976 жылғы тең еңбекақы туралы заңда ерлер мен әйелдер үшін тең еңбекақы төлеу қарастырылған. "Сампурна" ауыл шаруашылығының жарлы-жақыбайларын жұмыспен қамту мақсатында 2001 жылы "Грамин Роджар" бағдарламасы іске қосылды. Бағдарламаны жүзеге асыру үшін Panchayati Raj институттары қолданылды. Қазір панчаяти-радж барлық штаттар мен одақ аумақтарын қамтиды. Барлық деңгейдегі панчаяттарда әйелдер үшін жалпы орын санының үштен бірі, ал Бихарда әйелдер үшін жартысы бөлінген. Қылмыстық құқыққа қатысты барлық жағдайларда, егер айыпталушы заңгерді жалдауға шамасы келмейтін кедей болса, мемлекет есебінен заң көмегі міндетті түрде ұсынылады. Барлық штаттар мен одақ аумақтарында, Джму мен Кашмир мен Нагаландтан басқа, сот жүйесі атқарушы биліктен бөлек. Үндістан ядролық қарусыздануды қолдайды. Тез арада әділдікті қамтамасыз ету - бұл Конституцияның ең басты мақсаты, ол Конституцияның кіріспе сөзінде де көрсетілген.