2001 жылғы Үндістан жаңалықтары: Калькуттаның Колкатаға аты өзгеруі, жаңа рекордтар тіркелуі, Солтүстік Үндістандағы кең ауқымды қуат үзілісі. Үндістан тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2001 жылы Үндістан Республикасындағы оқиғалар.
Events in the year 2001 in the Republic of India.
Қаңтар
1 қаңтар – Калькутта ресми түрде Колката болып, отарлау алдындағы атауына қайта оралды. 1 қаңтар – Доктор Лео Ребеллоның «Сөздер энциклопедиясы» мен «Үндістанның барлық хат жазушылар қауымдастығы» Лимка рекордтар кітабына әлемдік рекорд ретінде енгізілді. 2 қаңтар – 2 қаңтарда электр қуатының үзілуі Солтүстік Үндістанның кең аумағын екі күнге қараңғылыққа ұрды. Уттар-Прадеш штатындағы ұсақ ақаулық Харьяна, Химачал-Прадеш, Кашмир, Пенджаб және Раджастан аймақтарындағы аймақтық электр желісінің бұзылуына әкелді. Қаңтар айының басында – Үкімет келесі 5-7 жылда Air India компаниясының ұшақ паркін екі есеге арттыруды және компанияның 60% үлесін сатуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Air India ұшақтарының ескіруі соңғы жылдары компанияның бәсекеге қабілеттілігін төмендеткені айтылуда. Қаңтар айының басында – Үндістан ғылым конгресінің президенті Р.С.Парода 3000 үндістандық ғалымдардың конференциясында халық санының өсуі елдегі азық-түлік қорларынан асып кететінін ескертті. 4 қаңтар – Үкімет өзінің алғашқы жеңіл жауынгерлік ұшағын (ЖЖҰ) сынақтан өткізді. 1991 жылы бірінші ұшуы жоспарланған ұшақтың жасалуы 17 жылға созылды және ол 2010 жылға дейін пайдалануға берілмейді. 9 қаңтар – 21 ақпан – 100 миллионнан астам адам – әлем халқының шамамен 2% – Аллахабадтағы Маха-Кумбх Мела фестиваліне қатысты, бұл тарихтағы ең ірі адам жиыны болды. Фестивальдің ең маңызды күнінде шамамен 20 миллион индус қажысы үш өзеннің қасиетті суларында шомылды, олар қаланың жанында қосылады. Фестиваль 12 жылда бір рет өткізіледі. 15 қаңтар – Үндістан басқаратын Кашмирдегі сайлаушылар 23 жылдан бері өткізілмей келген алғашқы жергілікті сайлауға қатыса алады. Сайлауда 125 ауылдық кеңестің құрамына өкілдер сайланады. Исламшылдар дауыс беруді бойкоттауға шақырды, олардың пікірінше, бұл сепаратистік қозғалысты әлсіретеді. 15 қаңтар – Жақсы қарым-қатынастың белгісі ретінде Премьер-министр Атал Бихари Ваджпаи Қытайдың Ұлттық халық конгресінің төрағасы Ли Пэнгпен кездесті. Екі лидер де екі елдің даулы шекара мәселесін талқылауда маңызды прогресс жасағанын мәлімдеді. 16 қаңтар – Кашмирлік «Лашкар-е-Тоиба» сепаратистік тобының алты мүшесі Шринагар азаматтық әуежайына шабуыл жасаған кезде 11 адам қаза тапты. Қаңтар айының ортасында – Үкімет Ассам Біріккен Азаттық майданымен (ААҰА) солтүстік-шығыс штатындағы 20 жылдық бүлікшілікті аяқтау бойынша ашық келіссөздер жүргізуге дайын екенін мәлімдеді. Қаңтар айының ортасында – Шығыс Орисса штаты ауыр құрғақшылыққа байланысты үкіметтен қосымша көмек сұрады. Ресми мәліметтерге сүйенсек, тек күріш егісінің сәтсіздігінен мемлекет 150,7 миллион доллар зиян шекті. Орманды жою құрғақшылыққа ықпал еткені айтылуда. 17 қаңтар – Пәкістан Үндістанның жетілдірілген «Агни-2» орташа қашықтықтағы баллистикалық зымырасын сәтті сынақтан өткізгеніне наразылық білдірді, ол Пәкістанның кез келген жеріне ядролық қару жеткізе алады. Қаңтар айының ортасында – Зерттеушілер Эль-Ниньо деп аталатын ауа райының ерекше жағдайынан туындаған теңіз суының жоғары температурасы Үндістанның батыс жағалауындағы коралл рифтеріне өтелмейтін зиян келтіргенін анықтады. Қаңтар айының соңында – Үндістан бойынша 150 миллион балаға полиомиелитке қарсы вакцина салынды, бұл тарихтағы ең ірі вакцинация жобаларының бірі. Қаңтар айының соңында – Үкімет Кашмирдегі атысты тоқтату мерзімін сепаратистік зорлық-зомбылық жалғасып жатқандығына қарамастан, тағы бір айға ұзартты. 26 қаңтар – 7.7 балдық Гуджарат жер сілкінісі Батыс Үндістандағы Х (Өте күшті) Меркалли шкаласы бойынша ең жоғары қарқынмен сезілді, нәтижесінде 13 805–20 023 адам қаза тауып, шамамен 166 800 адам жарақат алды. Қаңтар айының соңында – Ұлыбританиядағы Amnesty International халықаралық құқық қорғау ұйымы үкіметті полиция тарапынан кеңінен қолданылып жатқан азаптаулармен күресуге шақырды. Қаңтар айының соңында – Бангалор зерттеушілері триклозан антибиотығының безгек паразитіне қарсы маңызды әсері бар екенін хабарлады. Безгек әлем бойынша жыл сайын шамамен 1 миллион адамның өліміне себеп болады деп есептеледі.
1 January – Calcutta officially becomes Kolkata, reverting to its precolonial name. 1 January Dr. Leo Rebello's Encyclopedia of Letters Pen Power and All India Letter Writers Association is entered as a World Record in the Limca Book of Records. 2 January – Power cuts leave huge swathes of northern India in darkness for two days starting early on 2 January. A minor fault in Uttar Pradesh leads to a breakdown in the regional grid across Haryana, Himachal Pradesh, Kashmir, Punjab, and Rajasthan. Early January – The government announces that it aims to double the number of aircraft operated by Air India in the next five to seven years as well as to sell off a 60% share in the company. Air India's stock of aging craft is thought to have dulled the company's competitive edge in recent years. Early January – The president of the Indian Science Congress, R. S. Paroda, warns a conference of 3,000 Indian scientists that the country could face a severe food shortage in 2020 as the population size outstrips the country's level of supplies. 4 January – The government tests its first homemade jet fighter, the Light Combat Aircraft (LCA). The plane, originally scheduled to take its maiden flight in 1991, has taken 17 years to develop and will not be ready for service until 2010. 9 January 21 February – More than 100 million people – almost 2% of the world's population – attend the Maha Kumbh Mela festival in Allahabad, making it the largest gathering of human beings in history. On the festival's most important day an estimated 20 million Hindu pilgrims bathe in the sacred waters of the three rivers which meet near the town. The festival is held every 12 years. 15 January – Voters in Indian administered Kashmir are able to participate in the first local elections in 23 years. The polls decide positions on some 125 village councils. Islamic militants have urged a boycott of the vote, which they say will undermine the separatist movement. 15 January – In a sign of improving relations, Prime Minister Atal Bihari Vajpayee meets with the visiting chairman of China's National People's Congress, Li Peng. Both leaders say they have made substantial progress in discussing their two countries' disputed borders. 16 January 11 people are killed when six members of the Kashmiri separatist guerrilla group Lashkar e Toiba attempt to storm Srinagar's civilian airport. Mid January – The government announces that it is willing to meet the United Liberation Front of Assam (ULFA) for open negotiations on ending the 20 year insurgency in the northeastern state. Mid January – The eastern state of Orissa urges further government assistance in the face of a major drought. Officials estimate that the state has lost around $150.7 million in failed rice crops alone. It is thought that deforestation has played a major part in the drought. 17 January – Pakistan reacts angrily to news that the Indian military has successfully test fired an improved Agni II intermediate ballistic missile capable of carrying a nuclear warhead to anywhere in Pakistan. Mid January – Researchers reveal that unusually high sea temperatures caused by the extreme weather effect known as El Niño have irreversibly damaged coral reefs off India's western coast. Late January – 150 million children across India are immunized against polio in one of the largest vaccination projects ever undertaken. Late January – The government extends its ceasefire in Kashmir for another month despite continuing separatist violence. 26 January – The 7.7 Gujarat earthquake shakes Western India with a maximum Mercalli intensity of X (Extreme), leaving 13,805–20,023 dead and about 166,800 injured. Late January – The UK based human rights group Amnesty International urges the government to crack down on the widespread use of torture by police. Late January Researchers in Bangalore announce that the common antibiotic Triclosan has significant effects against the malaria parasite. Malaria is thought to kill around 1 million people every year worldwide.
Ақпан
Ақпан айының басында Гужарат билігі мен көмек көрсетушілер 1 миллион адамды үйсіз қалдырған қаңтардағы жер сілкінісінен кейін аурудың ең үлкен қауіп болып отырғанын ескертеді. Мыңдаған мәйіттер құлаған ғимараттардың астында қалғандықтан, олардың шіруі басталып, ірі эпидемия қаупі артады. Ақпан айының басында үкімет 17-ші Кармапа лауазымына талас білдірген Огьен Тринли Доржеге босқын статусын берді. Кармапа 2000 жылдың басында Тибеттен қашып Үндістанға келген. 2 ақпан – Премьер-министр Ваджпаи мен Пәкістан әскери басшысы генерал Первез Мушарраф арасындағы телефон арқылы өткен әңгіме екі ел қарым-қатынасындағы маңызды қадам деп бағаланды. Мушарраф Гужарат жер сілкінісінен зардап шеккендерге қосымша шұғыл көмек ұсыну үшін үндістандық әріптесімен байланысты. Ақпан айының басында Мумбайда орналасқан Cipla фармацевтикалық компаниясы ЖИТС-ке қарсы дәрілерді өте төмен бағамен ұсынуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Қазіргі уақытта ЖИТС-пен күресу үшін қолданылатын үш препараттың құны бір науқасқа жылына шамамен 12 000 АҚШ долларын құрайды. Cipla үш деңгейлі баға белгілейді: көтерме саудагерлер үшін 1200 доллар, үкіметтер үшін 600 доллар, ал француздық «Шекарасыз дәрігерлер» қайырымдылық ұйымы үшін бір науқасқа жылына 350 доллар. Ақпан айының ортасында Мьянмамен қарым-қатынастың жақсару белгісі ретінде сыртқы істер министрі Жасвант Сингх Мьянмаға ресми сапармен келді. Ол 1988 жылы әскери хунта билікке келгеннен бері елге барған алғашқы үндістандық министр. Ақпан айының ортасында Шринагарда Кашмир сепаратистері ұйымдастырған наразылық акциялары күшейді. 19 ақпанда Хайгамда (Шринагардан солтүстікке қарай 40 шақырым жерде) полиция тас лақтыру арқылы төрт наразылық жасаушыны өлтіргеннен кейін туған тәртіпсіздіктерде бес полицей қаза тапты. 21 ақпан – Керала штатының Касарагод ауданындағы Ермакаджедегі «Ғылым және қоршаған орта» орталығы жүргізген зерттеу Эндосульфан трагедиясын көрсетті. Ақпан айының соңында үкімет Кашмирдегі атысты тоқтату мерзімін тағы үш айға ұзартты. Ақпан айының соңында үкімет алыс солтүстік-шығыстағы Манипур штатында 15 күндік бір жақты атысты тоқтату туралы жариялады. Атысты тоқтату 1 наурызда басталады, бұл жергілікті Яосанг фестивалінің басталуымен сәйкес келеді.
Early February – Authorities and aid workers in Gujarat warn that disease is now the biggest problem threatening the 1 million people made homeless by the January earthquake. Fears of a major epidemic are increased as the thousands of corpses still trapped beneath fallen buildings begin to decompose. Early February – The government grants refugee status to Ogyen Trinley Dorje, a controversial claimant to the 17th Karmapa title. The Karmapa was in India since escaping Tibet in early 2000. 2 February – An unprecedented telephone conversation between Prime Minister Vajpayee and Pakistani military leader General Pervez Musharraf is hailed as a major step in relations between the two countries. Musharraf contacts his Indian counterpart to offer further emergency aid for the survivors of the Gujarat earthquake. Early February – The drug manufacturer Cipla, based in Mumbai, announces that it plans to offer anti AIDS drugs at very low prices. The three drug cocktail used to help AIDS victims currently costs around $12,000 per patient per year. Cipla says it will offer a three tier pricing structure with wholesalers paying $1,200, governments $600, and the French charity Médecins sans Frontières just $350 per patient per year. Mid February – In a sign of thawing relations, Foreign Minister Jaswant Singh begins an official visit to Myanmar. He is the first Indian minister to go to the country since the military junta came to power there in 1988. Mid February – Violent protests by Kashmiri separatists in Srinagar intensify. Five Indian policemen are killed on 19 February alone in riots sparked by the death of four stone throwing demonstrators killed by police in Haigam, 40 km north of Srinagar, four days earlier. 21 February – A study conducted by Centre for Science and Environment in Enmakaje, Kasaragod district, Kerala brings out Endosulfan tragedy. Late February – The government extends its ceasefire in separatist Kashmir for an extra three months. Late February – A unilateral 15 day ceasefire is declared by the government in the far northeastern separatist state of Manipur. The cessation of hostilities will begin on 1 March to coincide with the start of the local Yaosang festival.
Наурыз
1 наурыз – 2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, Үндістан халқы бір миллиардқа жеткен әлемдегі екінші ел болды. Алғашқысы 1979 жылы Қытай болды. 13 наурыз – «Техелька» журналы «Батыс соңы» операциясы туралы куәліктерді жариялады. 15 наурыз – Қорғаныс министрі Джордж Фернандес парақорлыққа қатысты жанжалдың салдарынан, үкіметтің құлау қаупі төніп тұрғанда отставкаға кетті. Үкімшіл «Бхаратия Джаната Партиясының» (БЖП) жетекшісі Бангару Лаксман бұрынғыдан кеткенімен, бұл оппозициялық партияларды басып тастаған жоқ, олар 16 наурызда үшінші күн қатарынан парламент жұмысын тоқтатты. Журналистер қызметкерлердің, қорғаныс министрлігінен және басқа да жоғары лауазымды тұлғалардың жалған қару саудагерлерінен пара алуын көрсеткен құпия түсірілген видеоны интернетке жариялады. 23 наурыз – Мадхавпура сауда кооперативтік банкі – Кетан Парех алаялығы. 28 наурыз – Терроризмге қарсы күрес жөніндегі арнайы операциялар тобының (СОГ) патрулі Кашмир аймағындағы Пәкістандық «Лашкар-е-Тоиба» ұйымының басшысы Салаудин Аюбиді Шринагар маңындағы атыста өлтірді деп мәлімдеді. Соңғы айларда Шринагарда террористердің шабуылдары көбейді, бірақ Үндістан үкіметі қараша айында жариялаған уақытша атысты тоқтату келісімі номиналды түрде күшінде қалып отыр.
1 March As per 2001 Census of India, India becomes the second nation in the world to register one billion people in its population. The first was China in 1979. 13 March Tehelka broke its sting operation story of Operation West End. 15 March – Defense Minister George Fernandes resigns in a bribery scandal which threatens to bring down the government. The leader of the ruling Bharatiya Janata Party (BJP), Bangaru Laxman, has already left his position, but the departures fail to calm opposition parties, who continue to stall the workings of parliament for a third day on 16 March. Journalists released secretly filmed footage on the Internet, showing government members from the defense ministry and other senior figures accepting bribes from bogus arms dealers. 23 March Madhavpura Mercantile Cooperative Bank Ketan Parekh scam. 28 March – A counter insurgency Special Operations Group (SOG) patrol claims to have killed Salaudin Ayubi, the Pakistani based Lashkar e Toiba's leader in the Kashmir valley, in a shootout near Srinagar. There has been a spate of attacks by militants in Srinagar in recent months, although the ceasefire announced by the Indian government in November remains nominally in place.
Сәуір
Сәуірдің басы – Автобустар, таксилер және моторикшалардың жеке меншік иелерінің кеңінен таралған ереуілдері Делидегі көлік қозғалысын шатастырып, қиын жағдайға түсіреді. Жаңа ережелер күшіне енгеннен кейін, қалалық ауаның ластануына қарсы күресте дизель отынынан қысылған табиғи газға көшу талап етілуде. Сәуірдің басында кеден және акциз басқармасының басшысы Б. П. Верма сыбайлас жемқорлық айыбымен тұтқындалды. 2 сәуір – 4 сәуір аралығында Делиде БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау бағдарламасының (UNEP) жойылып бара жатқан жануарлар түрлерінің халықаралық саудасы жөніндегі конвенциясы (CITES) аясында конференция өткізілді. Конференция алғаш рет жабайы табиғаттағы жолбарыстардың болашағын зерттейтін жаңа топтың мүшелерін біріктірді. Жолбарыстардың саны шамамен 5000–7000-ға жетеді деп есептеледі. Сәуірдің басында – Кашмирдегі зорлық-зомбылықты тоқтатуға бағытталған батыл әрекет ретінде үкімет кашмирлік сепаратистерге шартсыз бейбіт келіссөздер ұсынды. Бірақ, Пәкістан билігі шақырылмағандықтан, сепаратистердің көп жауап беруі күмәнді. Сәуірдің басында – Тибеттің рухани жетекшісі, 14-ші Далай-лама Тензин Гьяцзо, 14 қазан күні ондаған мыңдаған далиттердің (индуизмдегі төменгі касталық топ) буддизмге өтетінін қуана қарсы алды. Сәуірдің басында – Дарджилинг аймағындағы шай өндірісіне Горкха Ұлттық Азаттық Фронтының (GNLF) үкіметтің басшысы Субхас Гисингке шабуыл жасағандарды анықтаудағы сәтсіздігіне наразылық білдіріп, белгісіз мерзімге жалпы ереуіл жариялауы кері әсер етті. Сәуірдің ортасы – Ассамның оңтүстігіндегі даулы шекара учаскесіне байланысты туған шиеленіс күшейгеннен кейін, Бангладеш шекарасына қосымша әскер жіберілді. Сәуірдің ортасында – Оппозициялық партиялар парламенттің жұмысын тоқтатып, үкіметті қару-жарақ саудасы бойынша сыбайлас жемқорлыққа қатысты тергеу жүргізуге мәжбүрлеуге тырысты. 18 сәуір – Үндістанның ғарыш бағдарламасы жаңа кезеңге енді. Андхра-Прадеш штатындағы Шрихарикотада геостационарлық спутниктік ұшыру құралы GSLV D1 сәтті сынақтан өтті. Бұған дейін наурыз айының соңында өткен алғашқы сынақ ұшырылысы тікелей эфирде көрсетілген кезде, қозғалтқыштан от шығып, ұшырылым тоқтатылғандықтан, бағдарлама елдің ғарыш агенттігі үшін ұятқа қалдырды. Бұрын Үндістанда ұшырылған байланыс спутниктері Arianespace немесе ресейлік зымырандарымен ұшырылса, GSLV D1 арзан балама ретінде жоспарланған. 22 сәуір – АҚШ-тағы "Time" журналы Мұхаммед пайғамбардың суретін жариялағаны үшін кешірім сұрады. Бұл сурет ислам дінінде құрметсіздік саналып, бұрын Кашмирде ірі тәртіпсіздіктерге себеп болған еді. 22 сәуір – Медициналық сараптамалар Бангладеш күштерімен шекарадағы қақтығыста қаза тапқан 16 әскери қызметкердің көпшілігі өлтірілгенге дейін қиналып, азапталғанын көрсеткеніне үкімет ашуланды.
Beginning of April – Widespread strike action by private owners of buses, taxis, and motorized rickshaws contributes to chaotic traffic conditions in Delhi, as new rules come into force requiring a switch from diesel fuel to compressed natural gas in a bid to combat urban air pollution. Early April – Customs and excise chief B. P. Verma is arrested on charges of corruption. 2 April 4 April – A conference in Delhi, organized under the UN Environment Programme's Convention on International Trade in Endangered Species (CITES), brings together for the first time the members of a new task force on the future of tigers in the wild – thought to number 5,000–7,000 in total. Early April – In a bold attempt to hasten an end to violence in separatist Kashmir, the government offers unconditional peace talks to Kashmiri militants. However, with no invitation to the Pakistani authorities it is not likely to attract much response from the separatists. Early April – The Tibetan spiritual leader, the 14th Dalai Lama Tenzin Gyatso, welcomes news that tens of thousands of Dalits (lower caste Hindus) are to convert to Buddhism on 14 October. Early April – Tea production in the northeastern region of Darjeeling is adversely affected by an indefinite general strike called by the Gorkha National Liberation Front (GNLF) over the government's failure to identify the perpetrators of an attack on their leader, Subhas Ghising. Mid April – Extra troops are dispatched to the Bangladeshi border after 18 soldiers are killed in escalating shooting incidents. Tension in the region has mounted over a disputed section of the border south of Assam. Mid April – Opposition parties recommence the disruption of parliament in an attempt to force the government to launch an investigation into an allegedly corrupt arms deal. 18 April – The country's space program is brought into a new era with the successful test launch of its geostationary satellite launch vehicle, the GSLV D1, at Sriharikota in Andhra Pradesh. The program had caused embarrassment for the country's space agency in late March when the first test launch, broadcast live on television, was aborted as flames burst from the craft on ignition. Communications satellites launched in India have hitherto been propelled by Arianespace or Russian rockets, and the GSLV D1 is planned as a less costly alternative. 22 April – The U. S. based current affairs magazine TIME apologizes emphatically for the offense caused by the printing of a depiction of Muhammad – considered a blasphemy in Islam – which had sparked large riots in Kashmir the previous day. 22 April – The government is outraged when medical reports suggest that many of the 16 soldiers killed by Bangladeshi forces in border skirmishes were mutilated and tortured before being murdered.
Маусым
2 маусым – Федералды үкімет Манипур штатының солтүстік-шығысында тікелей билік орнатып, штат үкіметі құлағаннан кейін бұл қадамға барыды. Маусымның басында – Сыртқы істер министрі Жасвант Сингх Ресеймен 10 миллиард долларға жуық сомадағы қорғаныс келісіміне қол қойды, ол елдің барлық аумағын қамтитын әуе қорғаныс жүйесін құру және жаңа ұшақтарды әзірлеу жобаларын қамтиды. 6 маусым – Полиция шығыс Непалмен шекараға жақын жерде 85 адамның бас сүйегінен тұратын заңсыз жұк тасымалын тоқтатты. Бастар, көрінеу, Гималайдағы табысты туристік саудаға бағытталған және олардың кейбіреулері Үндістанның солтүстік-шығысындағы христиан зираттарынан, соңғы кезде ұрланған болуы мүмкін. Ешқандай контрабандист ұсталған жоқ. 10 маусым – Кашмирлік сепаратистік «Хуррият» конференциясы шілде айында Үндістан мен Пәкістан басшыларының жоспарланған саммитіне дейін провинциядағы барлық наразылық акциялары мен митингілерді тоқтататынын жариялады. 15 маусым – Полиция Нью-Делидегі АҚШ елшілігін бомбалауға бағытталған жоспарды жоққа шығарды, бұл жоспар, әлдеқанда берілген мәліметтерге сүйенсек, «Осама бен Ладен» басшылығымен жасалған. 17 маусым – Мыңдаған наразылар полициямен қақтығысып, Имфалдағы Манипур штатының заң шығарушы органына өрт қойды. Наразылықтың себебі – үкімет пен көршілес Нагаленд штатының сепаратистік көтерілісшілері арасындағы үш жылдық атысты тоқтату келісімін тағы бір жылға ұзарту және осы келісімді штаттың шегінен тыс аймақтарға тарату туралы келісім. Наразылар бұл ұзарту аймақтық қауіпсіздікке зиян келтіреді деп мәлімдеді. 18 маусым – Үкімет пакистандық әскери тәлімгер генерал Первез Мүшаррафтың 14 шілдеде Үндістанға келіп, Үндістан басшыларымен маңызды саммит өткізетінін хабарлады. 21 маусым – Әлемге әйгілі Тадж Махал ескерткіші Тадж қонақ үйлер тобының жеке қаржылық қолдауына ие болады деп келісімге қол қойылды. 22 маусым – Керала штатында пойыз көпірден құлап, кем дегенде 64 адам қаза тапты. Келесі күні Батыс Бенгалияда Ганг өзенінде көп адамдар толы қайық айналып құлап, 50 адам суға батып қайтыс болды.
2 June – The federal government imposes direct rule in the northeastern state of Manipur after the state government collapsed. Early June – Foreign Minister Jaswant Singh signs a defense deal with Russia worth a potential $10 billion including plans to establish an air defense system to cover the entire country and several projects to develop new aircraft. 6 June – Police intercept an illegal consignment of 85 human skulls near the border with eastern Nepal. The heads were apparently en route to the lucrative tourist trade in the Himalayan country and are believed to have been raided, some fairly recently, from Christian graveyards in northeast India. No smugglers are caught. 10 June – The Kashmiri separatist All Party Hurriyat Conference announces the suspension of all strikes and rallies in the province pending a summit between Indian and Pakistani leaders scheduled for July. 15 June – A plot to bomb the United States embassy in New Delhi, allegedly masterminded by the notorious Osama bin Laden, is foiled by police. 17 June – Thousands of demonstrators clash with police and set fire to the Manipur state legislature in Imphal. The protests are over an agreement between the government and separatist rebels from the neighbouring state of Nagaland to extend their three year ceasefire for another year, and to widen the deal to areas beyond the state. The protestors claim that the extension will undermine regional security. 18 June – The government announces that Pakistani military ruler General Pervez Musharraf is expected in India on 14 July for a landmark summit with Indian leaders. 21 June – A deal is signed by which the world famous Taj Mahal monument is to receive private sponsorship from the Taj Hotel Group. 22 June – At least 64 people die when a train plunges off a bridge in Kerala state. The following day 50 people drown in West Bengal when an overcrowded boat capsizes on the Ganges River.
Шілде
Шілде айының басында Оңтүстік Тамил Наду штатындағы полицияға штаттың бұрынғы бас министрі Мутхувел Карунанидхидің қысқа мерзімге қамауға алынуынан кейін аймақтағы тәртіпсіздіктерге байланысты, зорлық көрсеткен наразылықшыларға дереу оқ атуға бұйрық берілді. Қамауға алу туралы бұйрықты Карунанидхидің жақтасы, жаңа бас министр Жаярам Жаялитта берді. 4 шілде – Бангалорда елдің алғашқы жеке FM радиостанциясы – Radio City іске қосылды. Шілде айының басында археологтар Бихарда әлемдегі екінші ірі будда ступасын (Буддаға қатысты жәдігерлер немесе артефактілер сақталған қасиетті күмбезді құрылыс) тапқандарын хабарлады. Ол 6 ғасырға дейін сақталған деп есептеледі. 5 шілде – Манипурдың Имфаль қаласында мыңдаған әйелдер полициямен қақтығысты, себебі федералдық үкімет көршілес Нага бүлікшілерімен келіссөздер жүргізіп жатқан болатын. Митинг қалада маусым айындағы тәртіпсіздіктерден кейін енгізілген коменданттық сағатты әдейі бұзды. Шілде айының басында көлік министрлігі Үндістан-Пәкістан саммиті алдында Пәкістанмен байланыс орнату жоспарларын жариялады, соның ішінде Кашмирдегі бақылау сызығы арқылы да. Шілде айының бірінші жартысында – шығыс Орисса штатындағы су тасқынынан 500 000 адам үйсіз қалды. 13 шілде – Джамму және Кашмир Демократиялық партиясының (ЖКДП) төрағасы Шабир Шах, Агра қаласында өтетін Үндістан мен Пәкістанның маңызды саммиті алдында тұтқындалды. 17 шілде – Үнді-Пәкістан қарым-қатынастарында жаңа дәуір басталады деген үміттер ақталмады, себебі премьер-министр Ваджпаи мен жаңадан тағайындалған Пәкістан президенті Первез Мушарраф арасындағы саммит Кашмир мәселесі бойынша ешқандай прогресске қол жеткізбеді және келісімге келмей аяқталды. 23 шілде – Имфалда 30 000 адам полициямен қайтадан қақтығысты, себебі үкіметтің көршілес Нага бүлікшілерімен бейбіт келісімге қол жеткізуге бағытталған ұсыныстарына қарсы наразылық жалғасты. 25 шілде – Белгілі «Бандит патшайымы», кейіннен депутат болған Пхулан Деви, Нью-Делидегі үйінің алдында маска киген қаскөйлердің қолынан 37 жасында қаза тапты. Шілде айының соңында премьер-министр Ваджпаи Пәкістан президенті Мушаррафтың екітаралы келіссөздер үшін Пәкістанға сапар шепу туралы шақыруын қабылдады. Алайда, оның келісіміне қарамастан, ол жеке сұхбаттарында Мушаррафтың дипломатиялық шеберлігін сынағандығы туралы хабарлар тарады. 31 шілде – Үкіметтегі БЖП премьер-министр Ваджпаиге лауазымында қалуға бұйрық берді және оның отставкаға кету туралы ұсынысын қабылдамады. Ваджпаи үкіметте тұрақты коалиция құрудың қиындықтарын атап көрсетті.
Early July – Police in the southern state of Tamil Nadu are ordered to shoot violent protestors on sight following unrest in the region prompted by the brief detention of the state's former chief minister Muthuvel Karunanidhi. The arrest was ordered by new chief minister Jayaram Jayalalitha, an arch rival of Karunanidhi. 4 July – The country's first ever private FM radio station – Radio City – is launched in Bangalore. Early July – Archaeologists announce the discovery of possibly the world's second largest Buddhist stupa (a holy domed building containing relics or artifacts associated with Buddha) in Bihar. It is believed to date from the 6th century. 5 July – Thousands of women clash with police in Imphal, Manipur, in protest at the federal government's negotiations with neighboring Naga rebels. The rally deliberately contravenes a curfew imposed in the city after riots in June. Early July – The transport ministry announces plans ahead of the India Pakistan summit to open links with Pakistan, including across the Line of Control in Kashmir. First half of July – 500,000 people are displaced by severe flooding in the eastern state of Orissa. 13 July – Shabir Shah, the leader of the Jammu and Kashmir Democratic Party (JKDP), is arrested ahead of the landmark India Pakistan summit in Agra. 17 July – Hopes for a new era in Indo Pakistani relations are disappointed when the summit between Prime Minister Vajpayee and newly appointed Pakistani president Pervez Musharraf fails to make progress on the Kashmir issue and ends without agreement. 23 July – 30,000 people clash with police again in Imphal in continuing protests against the government's peace proposals with neighbouring Naga rebels. 25 July – Famed Bandit Queen turned M. P. Phoolan Devi is assassinated by masked gunman at the gate of her New Delhi residence at the age of 37. Late July – Prime Minister Vajpayee accepts the invitation from Pakistani President Musharraf to travel to Pakistan for a second round of bilateral talks. However, his acceptance comes amid reports that he has privately derided Musharraf's diplomatic skills. 31 July – The ruling BJP orders Prime Minister Vajpayee to remain in office, rejecting his offer to resign. Vajpayee cited difficulties in maintaining a workable coalition in government.
Қыркүйек
Қыркүйек айының басында Үндістанда интернет-қылмыстарына арналған алғашқы полиция кеңсесі Бангалор қаласында ашылды. 21 қыркүйекте даулы бұрынғы киножұлдыз Ж. Жаялита Тамил Наду штатының бас министрі лауазымынан кетуге мәжбүр болды, себебі Жоғарғы сот оның тағайындалуын сыбайлас жемқорлық үшін сотталғандықтан жарамсыз деп таныды. 23 қыркүйекте АҚШ Үндістанның сыртқы қорғаныс саудасына қатысты үш жылдық экономикалық санкцияларын жойды. Бұл санкциялар 1998 жылы Үндістан мен Пәкістан екеуі де ядролық қару сынақтарын өткізгеннен кейін енгізілген. Қыркүйек айының соңында Непалмен шекараға 10 мың әскер орналастырылды, олардың мақсаты – Үндістандағы операциялар үшін база ретінде Непалдың оңтүстігін пайдаланатын деген күдікпен қаралатын лаңкестер мен қылмыскерлердің ағынын тоқтау. 30 қыркүйекте оппозициялық Конгресс (I) партиясының жетекші орынбасары Мадхаврао Синдия ұшақ апатында қаза тапқан сегіз адамның бірі болды.
Early September – India's first police office dedicated specifically to Internet crimes opens in Bangalore. 21 September – J. Jayalalithaa, the controversial former film star, is forced to resign as Chief Minister of Tamil Nadu after the Supreme Court ruled her appointment was invalid due to her conviction for corruption. 23 September – Three year old U. S. led economic sanctions against India's external defense trade are lifted as part of the U. S. attempt to bolster its regional alliances against Islamic militants. The sanctions were imposed on India and Pakistan in 1998 after they both conducted nuclear weapons tests. Late September – 10,000 soldiers are deployed along the border with Nepal in an effort to combat the flow of militants and criminals who are thought to use southern Nepal as a base for operations in India. 30 September – Madhavrao Scindia, the deputy leader of the opposition Congress (I) party, is one of eight people killed in a plane crash.
Қазан
1 қазан – Кашмирдің Шринагар қаласындағы үндістан үкіметі ғимараттарына жасалған бірлескен шабуылда 38 адам қаза тапты. Пәкістандық жанкешті-қарақшы «Джейш-е Мохаммед» (Мохаммед армиясы) ұйымынан шыққан адам ғимараттардың кіреберісінде жарылғыш заттармен толтырылған үкіметтік джипті жарыққызады, ал полицейлердің киімдерін киген әскерлер кешенге кіріп, атыс бастайды. Мұсылман сепаратистерінің «Хуррият» конференциясы мен Пәкістан үкіметі шабуылды дереу айыптайды, бірақ үндістан үкіметі пәкістан билігін осы шабуылға қатысқан деп айыптайды. 2 қазан – Кешубхай Патель Гуджарат штатындағы сайлауда БЖП-ның нашар көрсеткеніне байланысты бас министр лауазымынан кетті. Оның орнына БЖП-ның бас хатшысы Нарендра Моди тағайындалды. 2 қазан – АҚШ Мемлекеттік хатшысы Колин Пауэлл үндістандағы мұсылман кашмирлік сепаратистер «терроризмге қарсы соғыста» нысана болады деп мәлімдеді. 7 қазан – Нарендра Моди Гуджараттың бас министрі болып ант берді. 8 қазан – Кашмирдегі шабуылдардан кейін жағдайдың шиеленісуіне қарамастан, премьер-министр Ваджпаи мен Пәкістан президенті Мушарраф халықаралық терроризмге қарсы ынтымақтастыққа келісті. 12 қазан – АҚШ Пәкістан негізделген кашмирлік сепаратистік ұйым «Джейш-е Мохаммедтің» активтерін қатып тастады, оны өзінің мақсатты террористік ұйымдарының бірі деп санайды. 15 қазан – Бұрынғы қорғаныс министрі Джордж Фернандес қайтадан лауазымына тағайындалды. Ол наурыз айында ірі сыбайлас жемқорлыққа байланысты даулы оқиғадан кейін министрлік қызметінен кеткен еді. 16 қазан – АҚШ-тың Кашмир мәселесі бойынша келіссөздерді жаңартпауға жасаған қысымына қарамастан, үкімет үндістан басқаруындағы Кашмирге жасалған көтерілісшілердің шабуылдарын тоқтатуға тырысатынын мәлімдеді. Үндістан әскерлері бақылау сызығының пәкістандық жағындағы позицияларды өткен күні оққа тостырды. 22 қазан – Пайыздық ставкалар 1973 жылдан бері ең төменгі деңгейге жетті, 0,5 пайыздық пунктке төмендеп, 6,5%-ға дейін түсті. 24 қазан – Президент К.Р. Нараян терроризмге қарсы күрес үшін полицияға қосымша өкілеттіктер беретін «Терроризмді болдырмау туралы» жарлыққа қол қойды. Жарлық терроризмге күдіктілерді үш айға дейін айыптаусыз ұстауға рұқсат береді және адамдардан күдікті әрекеттер туралы хабарлауды міндеттейді. 26 қазан – Жапония 1998 жылы екі ел ядролық сынақтар өткізгеннен кейін үндістан мен пәкістанға салынған экономикалық санкцияларды алып тастаған соңғы ел болды.
1 October – 38 people are killed in a concerted attack on Indian government buildings in Srinagar, Kashmir. A Pakistani suicide bomber from the Jaish e Mohammad (Army of Mohammad) detonates a government jeep packed with explosives at the entrance of the buildings, while troops disguised as policemen enter the complex and begin firing. The All Party Hurriyat Conference of Muslim separatists and the Pakistani government both immediately condemn the attack but the Indian government accuses the Pakistani authorities of collusion. 2 October – Keshubhai Patel resigns his position as chief minister of Gujarat following the poor showing of his BJP in elections there. He is replaced by the BJP's general secretary, Narendra Modi. 2 October – U. S. Secretary of State Colin Powell suggests that Muslim Kashmiri separatists in India will be targets in the "war on terrorism". 7 October – Narendra Modi is sworn in as the chief minister of Gujarat. 8 October – Despite increased tensions after attacks in Kashmir, Prime Minister Vajpayee and Pakistani President Musharraf agree to cooperate against international terrorism in a rare telephone conversation. 12 October – The U. S. freezes the assets of the Pakistani based Kashmiri separatist group Jaish e Mohammad as one of its targeted terrorist groups. 15 October – The disgraced former defence minister George Fernandes is reappointed to his post. He left the cabinet in March over a prominent corruption scandal. 16 October – Despite pressure from the U. S. to renew negotiations over Kashmir, the government insists that it will continue to repel incursions into Indian administered Kashmir by rebels it says are backed by Pakistan. Indian forces began shelling positions on the Pakistani side of the Line of Control the previous day. 22 October – Interest rates are cut to their lowest level since 1973, falling by half a percentage point to 6.5%. 24 October – President K. R. Narayanan signs into law the Prevention of Terrorism Ordinance granting extra powers to the police in an effort to combat terrorism. As well as allowing the detention of suspected terrorists for up to three months without charge, the decree makes it a duty for people to report suspicious behavior. 26 October – Japan becomes the latest country to lift economic sanctions imposed on India and Pakistan after both countries conducted nuclear tests in 1998.
Қараша
1 қараша – Үкімет көршілес Пәкістанды қауырсындар жасады деп айыптап, оның Кашмирдегі әскери күштерін баяу арттырып отырғанын мәлімдеді. 4 қараша – Жаңа Делиде Удит Радж жетекшілігімен соңғы жылдардағы ең ірі жаппай дін өзгертулердің бірі ретінде жүздеген мыңдаған далит индуистер буддизмге көшті. 6 қараша – Нью-Делиде шамамен 15 000 жұмысшы, шаруа, әйелдер және төменгі касталы индуистер үкіметтің халықаралық қаржы институттарымен ынтымақтастығына қарсы демонстрация өткізді, оны өздеріне зиянды деп санайды. 12 қараша – Бодо этностық тобына көбірек өкілдік беру жоспарына қарсы шыққан топтар ұйымдастырған ереуіл Ассам штатын тоқтатты. Үндістанның орталық үкіметі олар халықтың көпшілігін құрайтын аймақтарда Бодо кеңестерін құруды ұсынды, бірақ Бодо емес адамдар жаңа кеңестер тарапынан нәсілдік дискриминацияға ұшырауы мүмкін деп алаңдады. Қараша – Сикким Playwin онлайн лотереясын іске қосқан Үндістандағы алғашқы штат атанды.
1 November – The government accuses neighboring Pakistan of provocation, saying it has been slowly increasing its military presence in Kashmir. 4 November – Hundreds of thousands of Dalit Hindus convert to Buddhism in one of the largest mass conversions in recent years under the leadership of Udit Raj at New Delhi. 6 November – Around 15,000 labourers, peasants, women, and lower caste Hindus demonstrate in New Delhi against the government's cooperation with international financial institutions, which they claim is self destructive. 12 November – A strike called by groups opposed to a plan for greater representation for the ethnic Bodo people brings the state of Assam to a standstill. India's central government has proposed creating Bodo councils in regions where they form a majority of the population, but non Bodos have raised fears that they will become the targets for racial discrimination at the hands of the new councils. November Sikkim becomes the first state in India to launch online lottery, Playwin.
Желтоқсан
7 желтоқсан – Мегалайя штатының үкіметі сенімсіздік дауысымен құлатылды. Біріккен демократиялық партияның орнын Мегалайя халық форумы деп аталатын оппозициялық коалиция алмастырады. 13 желтоқсан – Алты қарулы адам 22 адамды жаралап, алты полицейді өлтіріп, содан кейін Нью-Делидегі орталық парламент ғимаратына жасалған "қарулы шабуылда" өздері де қаза табады. Үкімет мүшелері зардап көрмейді. Үкімет шабуылды Пәкістан негізделген екі кашмирлік содырлық ұйымға, яғни "Джейш-е Мохаммед" және "Лашкар-е Тоибаға" жабалайды, олардың біріншісі қазан айында Үндістан басқаратын Кашмирдегі жергілікті үкімет орталығына да шабуыл жасаған болатын. Желтоқсанның басында экономикада қарқынды төмендеу белгілері байқалады, айдың басында инфляция 2,27% төмендеп, 20 жылдық ең төменгі көрсеткішке жетті (ақпан айындағы 8,57% 10 жылдық ең жоғары көрсеткіштен кейін). Желтоқсанның ортасы – Үндістан мен Пәкістан арасындағы шиеленіс, Үндістан үкіметі Пәкістан тарапын Нью-Делидегі Үндістан парламентіне жасалған террористік шабуылды қолдады деп айыптағаннан кейін күрт өршиді. Жаңа жыл қарсаңында Үндістан мен Пәкістан арасындағы толыққанды соғыс қаупі зор, екі тарап та ортақ шекараға күш жинап жатыр. 2 қаңтарда Кашмирдегі де-факто шекара саналатын "бақылау жолы" арқылы минометтен оқ-дәрі атқыланды. Алайда екі елдің басшылары, Ұлыбритания премьер-министрі Тони Блэрдің аймақтық сапарымен қатар, кең ауқымды халықаралық дипломатиялық күш-жігердің нәтижесінде қақтығыстан аулақ болуға үміт білдірді. Парламентке шабуыл жасады деп күдіктелген топтардың басшылары Пәкістанда тұтқындалғаннан кейін және Үндістан премьер-министрі Ваджпаи соғыстың "қажетсіз" екенін жариялағаннан кейін жағдай біршама басылды.
7 December – The government of the state of Meghalaya is toppled by a vote of no confidence. The United Democratic Party will be replaced by an opposition coalition called the People's Forum of Meghalaya. 13 December – Six gunmen injure 22 people and kill six police officers before they themselves are killed in a dramatic "suicide" attack on the central parliament buildings in New Delhi. No members of the government are hurt. The government blames the attack on two Pakistan based Kashmiri militant groups, Jaish e Mohammad and Lashkar e Toiba, the former of which had also attacked the local government centre in Indian administered Kashmir in October. Early December – The economy shows signs of a rapid slowdown as inflation strikes a 20 year low of 2.27% at the beginning of the month, falling from a 10 year high of 8.57% in February. Mid December – Tension between India and Pakistan escalates rapidly after the Indian government accuses its Pakistani counterpart of supporting a terrorist attack on the Indian parliament in New Delhi. The threat of all out war between India and Pakistan looms large across the New Year with both sides massing forces along their common border. There is an exchange of mortar fire across the "line of control", the de facto border in Kashmir, on 2 January. However, the leaders of both countries express hope that conflict could be avoided amid a massive international diplomatic effort, including a regional visit from UK Prime Minister Tony Blair. Some of the heat is released when the leadership of the groups believed to have been involved in the parliamentary attack are arrested in Pakistan and Indian Prime Minister Vajpayee announces that war is "unnecessary".
Толық күні белгісіз
Чандракант Мандаре, актер және суретші (1913 жылы туған).
Chandrakant Mandare, actor and artist (born 1913).