Кіріспе

Шығыс Суссекс, Англиядағы қала, Мельбурн грамматикалық мектебінің кампусы.

Уадхерст – Англияның Шығыс Суссекс графтығындағы базарлық қала. Ол Уадхерст азаматтық округінің орталығы болып табылады, сонымен қатар Кусли Вуд және Тидбрук шағын елді мекендерін де қамтиды. Уадхерст Франциядағы Ауберс қаласымен бауырластық байланыста.

Жағдай

Уадхерст Кент-Суссекс шекарасында, Кроубородан шамамен 11 шақырым (7 миль) шығысқа және Роял Тунбридж Уэллстен 11 шақырым (7 миль) оңтүстікке қарай орналасқан. Жақын маңдағы басқа елді мекендерге Шығыс Сассекстегі Тисхерст, Бурваш, Мейфилд және Хитфилд, сондай-ақ Кенттегі Ламберхерст, Хокхерст және Кранбрук кіреді. Географиялық тұрғыдан алғанда, Уадхерст Уэльдтің биік қырқасында жатыр – бұл Солтүстік Даунс пен Оңтүстік Даунс аралығында Сассекс пен Кенттің арасымен өтетін орманды төбелердің тізбегі. Беул су қоймасы жақын жерде орналасқан. Медвей өзенінің саласы болып табылатын Беул өзені мен Лимден Уадхерст азаматтық округінің ішінде бастау алады.

Тарих

Уадхерст атауы (алғашқы жазбаларда Вадехерст) англосаксондық және ең болмаса Уададан шыққан, бұл аймақты мекендеген және 7-ші немесе 8-ші ғасырда орманды кесуді бастаған саксон тайпасының аты деп саналады. Уадхерст пен Мейфилд еншілерінің арасында орналасқан Бивелхэм деп аталатын англосаксондық меншік болған. Уадхерст 1086 жылғы Домсдей сараптамасы кезінде әлдеқашан болған деген болжам бар, бірақ ол Кентербери архиепископының жеріне кіргендіктен, тізімде көрсетілмеген. Аймаққа қатысты ең ерте жазба – «Батл аббаттығының Картулярийіндегі» «Уадхерст еншісіндегі Снейп» туралы сілтеме. Генрих III 1253 жылы Уадхерстке жарғы берді, осы арқылы Уадхерстке әр сенбі сайын базар және 29 маусымда, Әулие Петр мен Әулие Павел мерекесінде жәрмеңке өткізуге рұқсат берілді. 16-шы, 17-ші және 18-ші ғасырларда Уадхерст, Вейлдтің көптеген қалалары мен ауылдары сияқты, дамыған темір өнеркәсібіне ие болды. Хай-стриттегі екі ірі грузин стиліндегі ғимарат – Хилл Хаус және Ескі Пасторлық үй – темір өндірушілердің үйлері болды, сондай-ақ Уадхерст шетіндегі көптеген басқа да ірі үйлер де осы санатқа жатты. Әулие Петр мен Әулие Павел шіркеуінде осы аймаққа тән темір шеберлерінің бірнеше темір кітапшалы тас ескерткіштері сақталған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уадхерст 3500 тұрғынның арасынан 149 адамын жоғалтты. Ең ауыр шығындар Оберс қырқасындағы шайқаста болды, онда Уадхерсттен 25 адам бір күні қаза тапты: сол күні ешкімнің жеріне кірген Уадхерсттен келген ер адамдардың шамамен 80%-ы. Уадхерст қазір Оберспен серіктес қала болып табылады. 2023 жылдың наурызында The Sunday Times басылымы Уадхерстті Ұлыбританияда өмір сүру үшін ең жақсы орын деп атады.

Басқару

Осы атаумен сайлау округі бар. 2011 жылғы халық санауы бойынша осы округтің халқы 5181 адамды құрады.

Ғимараттар мен адамдар

Вадхерст – шағын базар қаласы, және оның мөлшерін ескере отырып, дүкендердің жақсы ассортиментін сақтап келген. Мұнда дәстүрлі қасапхана, нан пісіретін орын, темір бұйымдары сататын дүкен, шаштараз, банк, пошта, сыйлық дүкені және бірнеше паб бар. 2011 жылғы халық санағы бойынша округтің халқы 4883 адамды құрады. 2020 жылы Ұлттық статистика қызметінің мәліметтері бойынша халық саны 4025 адамды құрайды. Қаланың өзінде ерекше архитектуралық қызығушылық тудыратын үш ғимарат, ал жақын маңда ескі поместье үйлері мен шаруашылықтар бар. Қала орталығында Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуі орналасқан. Вадхерстің темір өнеркәсібінің орталығы болған мұрасы шіркеудегі көптеген темір қабір тастарынан көрінеді. Жоғары көшеде екі ерте грузин стиліндегі үй – Ескі пасторлық үй және Хилл Хаус орналасқан. Қала сыртында 19 ғасырға жататын Вадхерст қамалы тұр. Приход шіркеуі ортағасырлық және 12-15 ғасырлар аралығында салынған; онда тік қызылша шпилі және күмбезді кіреберіс бар. 1614-1790 жылдар аралығындағы 30 темір қабір тасынан басқа ішінде қызықты ештеңе жоқ. Қаланың қалған бөлігі 13 ғасырдан бері әртүрлі стильдерде салынған; қала орталығында 1956 жылғы қаңтарда «Глостер Метеор» ұшағының апатынан төрт адам қаза болған «Куинс Хед» қонақ үйінің орнына салынған дүкендерден басқа ештеңе заманауи емес. Виктория дәуірінде қала жаңа теміржол станциясына қарай кеңейді, ол қаладан шамамен 1,5 миль (2 км) солтүстікке орналасқан. Оңтүстік Англиядағы ең биік станция 1851 жылы Оңтүстік-Шығыс темір жолы арқылы ашылды. Бұл кеңеюге байланысты Спароус Грин, Тернерс Грин және Бест Бич Хилл ауылдары қала құрамына енді. Теміржолмен қатар, Тунбридж Уэллс, Кроуборо және Гастингс қалаларына автобустар, сондай-ақ Тискерст және Мейфилдке қоғамдық көлік және «теміржол байланысы» автобустары бар. Вадхерст орталығында екі шіркеу орналасқан: Әулие Петр және Әулие Павел – Англикан шіркеуі; оның бір бөлігі 12 ғасырға дейін созылады. Мейфилд-Лейнде Қасиетті Жүрек мектебіне қарасты католик шіркеуі бар. Үш шіркеу де дінаралық ұйым – «Киелі үйлер бірлестігіне» қатысады, сонымен қатар Тайдбруктағы Англикан шіркеуі Әулие Иоанн Баптист және Стоунгейттегі Әулие Петр шіркеулерімен бірге. Шіркеу көшесінде 13-ші және 14-ші ғасырларға жататын коттедждер қатары бар, олар Вадхерсттегі ең көне ғимараттар деп есептеледі. Кейбірлері Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуіне қарасты монастырь ретінде салынған. Сондай-ақ, Пелл Грин (Рехобот шіркеуі) және Шоверс Грин (Шоверс Грин баптист шіркеуі) ауылдарында ұқсас дизайндағы 19 ғасырдың басындағы екі бұрынғы қатаң баптист шіркеуі бар. Екеуі де II дәрежелі тізімде. Вадхерстте мемлекеттік секторда екі мектеп бар: Спароус Гриндегі Англия шіркеуінің бастауыш мектебі (балабақшасы бар) және Uplands Academy – орта мектеп және жоғары сынып. Соңғысының жастар мен қоғамдық орталығы да бар. Сонымен қатар, Мейфилд-Лейнде тәуелсіз католиктік дайындық мектебі – Sacred Heart орналасқан. Вадхерст бұрын Белербис колледжінің (бұрын Вадхерст колледжі және Миклфилд Вадхерст деп аталған) орны болған, ол 2004 жылдан бері жұмыс істемейтін Мейфилд-Лейндегі жеке қыздар мектебі.

Уадхерст Юнайтед ФК

Уадхерст Юнайтед ФК (Рекреациялық алаң, Оңтүстік Виу Роудта орналасқан) – Уадхерст қаласының жергілікті футбол командасы. Олар 1890 жылы құрылған және 2004 жылы Суссекс округінің үшінші дивизионына қосылған. 2005–06 маусымынан кейін лигадан шығып, Шығыс Суссекс футбол лигасына қайта қосылды. Клуб 2008–09 маусымында Шығыс Суссекс лигасының екінші дивизионында жеңіс однына ие болды.