Кіріспе
Италиядағы Рим католик шіркеуінің епархиясы Пинероло епархиясы (Dioecesis Pineroliensis) - Италияның солтүстік-батысындағы Пьемонт аймағының Турин әкімшілік провинциясындағы Католик шіркеуінің латын епархиясы. Бұл Турин митрополиясының суфраган. Епископтың ордасы Пинеролодағы Cattedrale di S. Donato (IX ғасырдан бастап, сәулет тұрғысынан маңызды қоңыраулы ғимаратқа ие). Қалада бұрынғы собор бар, қазір ол Чиеса Сан-Верано ад Аббадия Альпина деп аталады. Сонымен қатар, кіші базиликасы бар, Сан-Маурицио базиликасы, готика шіркеуі.
The Diocese of Pinerolo (Dioecesis Pineroliensis) is a Latin diocese of the Catholic Church in the administrative province of Turin of Piedmont region, Northwestern Italy. It is a suffragan of the Metropolitan archbishopric of Turin. The bishop's seat is in the Cattedrale di S. Donato in Pinerolo (which dates from the 9th century, and has an architecturally significant campanile). The city also has a former cathedral, now called the Chiesa San Verano ad Abbadia Alpina, It also has a minor basilica, the Basilica of San Maurizio, a Gothic church.
Француздық жаулап алу
Францияның королі Франциск I Милан герцогтігін иемденуге қатысты амбициялары Савойя мен Пьемонтқа соғыс алып келді. Император Карл V де Милан герцогтігін сақтауға бел буды, ал оның стратегиясы Прованс аймағын басып алуды қамтиды, бұл Савойь таулары үлкен әскери маңыздылыққа ие болды. Бұл әсіресе 17 ғасырдың соңында Савой герцогының Фенстрель бекінісімен болған жағдай. 1536 жылы француз әскерлері Пьемонтқа басып кірді, ал Пинероло басып алынды. Қала мен епархия 1574 жылға дейін француз бақылауында болды. Людовик XIII мен кардинал Ришелье 1629 жылдың басында Мантуя герцогтігін иемдену үшін үлкен науқан бастады. Олар 1629 жылдың көктемін Сузада өткізіп, Пинеролоны қоршауға алды, бірақ патша өлімге бара жатқандай ауырып, кері қайтуға мәжбүр болды. 1630 жылы қоршаудың соңында Людовик XIII Пьероло абысына вальденстер сектасын заңсыз деп жариялайтынын және Пьеролоны епископ етіп тағайындауға Ватиканға ықпалын пайдаланатынын уәде етті. Пинероло ресми түрде 1631 жылы Францияға берілді Шераско келісім-шарты, ол Виктор Амадейді Савойдың жаңа герцогы деп таныды және 1696 жылға дейін босатылмады. 1685 жылдың қазан айында король Людовик XIV Фонтенбло жарлығын шығарды, ол протестанттарға Нант жарлығында берілген артықшылықтарды жойды. 1685 жылы 12 қазанда король өзінің Туриндегі елшісі маркиз д'Арсиге Пьеролодағы патша агенті Сеньор д'Харлевиллге вальденстерге өмір сүруге рұқсат етілген тоғыз аңғардың тұрғындарын нанымдарына айналдыру үшін тиісті бұйрықтар беру туралы нұсқау жіберді. Елші сондай-ақ вальденстердің қорғаушысы Савой герцогін де осы мақсатқа шақыру керек еді. Осылайша Пинеролоны басқа дінге айналдыру үшін көп күш жұмсалды. Виктор Амадей II, Савой герцогы, Салуццо маркизі, Монферрат герцогы, Пьемонт князі, Аоста, Мориана және Ницца графы, 1720 жылы Сардиния королі ретінде танылды. 1743 жылы Карло Эммануэле III Пинеролода католик дінін қабылдап жатқандарға арналған "Оспицио деи Катекумени" институтын құрды. Француз Республикасының 1799 жылғы 29 қаңтардағы жарлығымен мекеме қысқартылды және қайырымдылық ауруханаға айналдырылды. Ол француздарды құлатудан кейін қайта құрылды, бірақ 19-ғасырдың дамуымен либералды көзқарастар институтты қайырымдылық бағытына қарай және катехетизация бағытына қарай бағыттады.
Епархияның құрылуы
Пинероло епархиясын Папа Бенедикт XIV 1748 жылы 23 желтоқсанда, король Карлос Эммануэль III Сардинияның өтініші бойынша, оның митрополиті, Торино архиепархиясынан бөлінген Пьемонт аумақтарында In sacrosancta бұқасымен құрды. Бұл Санта-Мария және Альпина аббатшылығының жерін қамтиды. Ол 1064 жылы Аделаида, Суза ханшайымы, Пьеролодан батысқа қарай екі мильден аз жердегі Аббадия Альпинада (Тюрин маршы) құрылған. Аббатханаға тиесілі жерлерді Пинеролоның абаттары басқаратын, тіпті қала өзін коммуна ретінде бекіткеннен кейін (1200). Алайда 1235 жылдан бастап Савой графы Амадей IV қала үстінен бір түрлі протекторатты жүзеге асырды, ол 1243 жылы абсолютті болды, содан кейін Савой үйі жүзеге асырды. Епархияны құру кезінде Рим папасы Бенедикт XIV Сардиния королі жаңа епархияға Оулк монастырына қатысты құқықтарын беріп, Пинеролодағы губернатор сарайының епископтық резиденция және семинария ретінде пайдаланылуын ескертті. Алайда жаңа епископ Джованни Баттиста Д'Орлие сарайды семинария үшін лайықты деп таппады. 1753 жылы жаңа епархия Пьеролодағы өзінің сарайына Пьеролоның және Асти қаласының және провинциясының бұрынғы губернаторы граф Луиджи Пикконеден мұра қалдырды. Епископ 1753 жылы 23 мамырда жаңа семинарияның салтанатты ашылуына төрағалық етті. Сан-Донато және Сан-Маурицио шіркеулерінің коллегиаттық бөлімі 1024 жылы құрылған болуы мүмкін, ал 1278 жылға қарай ол бір орган ретінде жұмыс істеген. Олар, әрине, 14 ғасырда зайырлы канон болды, бірақ кейбіреулер олар бастапқыда тұрақты канон болды деп айтады. Төрт каноник пен проконсул болды. 1475 жылғы құжатта олардың ортақта тұрмағаны, бірақ жеке тұрғын үйлері (domus canonicales) болғаны анық. 1626 жылы канониктер саны жетіге жетті, ал 1648 жылы олардың саны он екіге жетті. 1748 жылы епархия құрылған кезде он сегіз канон болды. Епархия құрылған кезде оның аумағында, Турин епархиялық діндарларынан басқа, сегіз Доминикан орденінің діни қызметкерлері, он екі францискан діни қызметкерлері, бес августин діни қызметкерлері, алты иезуит діни қызметкерлері және он сегіз капуцин діни қызметкерлері жұмыс істеп тұрды. Олардың арасында 18 монахиня, 36 клириса және 25 августиндік монахиня бар еді. Иса қоғамы (иезуиттер) 1773 жылы 21 шілдеде папа Клемент XIV-нің бұйрығымен жойылған.
Француз төңкерісі
1796 жылы Пьемонт француз директориясының әскерлерімен басып алынды, король Сардинияға жер аударылды және Пьемонт республикасы жарияланды. 1801 жылдың 12 сәуіріндегі жарлықпен Француз Республикасының бірінші консулы Н. Бонапарт Пьемонт Республикасын француз мемлекетіне біріктірді және оны алты департаментке бөлді. Сондай-ақ, француз тілін меңгеру міндетті деп жарияланды. Пинероло Эридан департаментіне кірді және төрт генерал-администратор тағайындалды; Пинероло 1814 жылы Бурбон қалпына келтірілмейінше қызметте болған Суб-префектті алды. 1802 жылдың 31 тамызында діни корпорациялар жойылып, августиндіктер, капуциндар, кларистер және фейлянттар қуылды. Салезиан абысындар 1799 жылы өздерінің монастырынан шығарылды. Санта-Марияның Бадиясы жабылды, ал нашар жағдайда болған Сан-Франческо шіркеуі 1802 жылы аукционға қойылып, жермен-жексен етілді; оның қабірлері, соның ішінде Савой герцогы Карло I қабірлері тоналды. 1803 жылы 11 қыркүйекте Сенат Консультациясы Пьемонттың француз мемлекетіне қосылуын тұрақты етті. Бонапарт пен Папа Пий VII арасындағы 1801 жылғы Конкордтан кейін Папа Gravissimis causis (1 маусым 1803) атты бұқа шығарды, онда Пьемонттағы епархиялар саны сегізге дейін қысқарды: Турин, Верчелли, Иврея, Акки, Асти, Мондови, Александрия және Салуццо. 1805 жылы француз императоры Наполеон I Бонапарттың императорлық жарлығымен папалық бұқа күшіне енді және Пинероло епархиясы жойылып, оның аумағы Салуццо епархиясына қосылды. 1808 жылы 2 сәуірде екі ірі жер сілкінісі Пьемонттың батысына соқты. 400-ден астам үйлер тұруға жарамсыз болып қалды. Жер сілкінісі жеті ай бойы жалғасты.
Қалпына келтіру
Наполеон жеңілгеннен кейін және Папа Пий VII француз түрмесінен оралғаннан кейін Вена конгресі Сардиния Корольдігі мен Папалық мемлекеттерді (кейбір ерекшеліктермен) олардың заңды иелеріне қайтаруды ұсынды. Екі жағдайда да француздық оккупация салдарынан туындаған хаос жою керек болды, ал Виктор Эммануил I мен Пий VII-ге өздерінің заңдылығы мен билігін нығайту үшін қолдау қажет болды. Патшаның елшісі граф Джузеппе Барбару және Папаның мемлекеттік хатшысы кардинал Энрико Консалви арқылы Пьемонттағы шіркеуді қайта ұйымдастырудың маңызды екендігі туралы келісімге келді. Келіссөздердің ең басты нәтижесі 1817 жылы 17 шілдеде Папа шығарған бұқа болды, Беати Петри, ол қарашада жарияланды, корольдік экзекватормен және Корольдік сенаттың жарлығымен нығайтылды, Пьемонттағы барлық епархияларды қайта тұрғызып, олардың епархиялық шекараларын қайта белгіледі. Пинеролода 1817 жылы 9 қарашада Турин соборының каноны Пьетро Антонио Сирио және Subdelegatus Apostolicus жариялады. Бұл оқиғаға арналған жазулы тақташа С. Донато соборының қасбетіне орнатылған. 1818 жылы 15 қаңтарда епископ Бигекс Үлкен семинарияны қайта ашады және кейіннен коллеж концитто цивико болып өзгертілген кіші семинария құрды.
Епархиялық синодтар
Епархиялық синод - епархияның епискобы мен оның дінбасыларының ретсіз өткізілетін, бірақ маңызды кездесуі. Оның мақсаты: 1) епископ шығарған әртүрлі жарлықтарды жалпыға жариялау; 2) епископтың діни қызметкерлерімен кеңесуді таңдаған шараларын талқылау және бекіту; 3) епархиялық синодтың, провинциялық синодтың және Киелі орынның жарлықтары мен жарлықтарын жариялау еді. Бірінші епархиялық синодты 1762 жылы 14-16 қыркүйекте епископ д'Орлие өткізді және барлық әдеттегі тақырыптармен, әсіресе сакраменттерді басқарумен (әрбір шіркеудің бас құрбандық үстелінде ең қасиетті сакрамент сақталуын ерекше бұйыра отырып) және дін қызметкерлерінің жүріс-тұрысы (оларға бассетта деп аталатын жоғары ставкалы құмар ойын картасын ойнауға ерекше тыйым салынды). Алпыс жеті синод сарапшысы тағайындалды. Синодтың жарғылары 1842 жылға дейін күшінде болды. Епископ Франсуа Мари Биже 1819 жылдың 21-23 қыркүйегінде Пьеролодағы С. Донато кафедральді соборында епархиялық синод өткізді. Қатысушылар арасында Қамқоршы Әкесі мен Капуциндер діни ордені, сол кезде қайта құрылған жалғыз ерлер діни ордені болды. Синодтың соңғы сессиясында кейбір дін қызметкерлері жаңа канонның қатаңдығына күмәнмен қарады. 1842 жылы 21-21 қыркүйек аралығында епископ Андреас Шарваз тағы бір синод өткізді. Оның жарғылары Солтүстік Италияның қалған бөлігінде үлгі болды. Қатаңдық пен тым көп ықылассыздықтың үлгісі болды. Вальденстердің дінін өзгертуге талпындыру және Киелі кітаптың итальян тіліндегі аудармаларына тыйым салу туралы ескертулер жасалды. Рим папасының бүкіл әлемдегі ең жоғарғы пастор ретінде билігі қорғалды.
Статистика және ауқымы
2021 жылы Пинероло епархиясы пасторлық қызмет көрсетті шамамен 77,950 католик (81,5% жалпы халқының шамамен 95,700 адам) 62 приходта 79 діни қызметкер (56 епархиялық, 23 діни), 15 дьякон және 150 діни қызметкер (27 бауыр, 192 әйел бауыр). 2018 жылдың 3 наурызында Пинероло епискобы екі жаңа діни қызметкерді тағайындады.
Қауымдар
62 приход (муниципалитет бойынша) Пьемонт провинциясы Туриннің аумағында орналасқан. Пинероло епархиясы өз веб-сайтында өз приходтарының тізімін жүргізеді.
Анықтамалық еңбектер
821. бет. (латын тілінде) 338 б. (латын тілінде)
p. 338. (in Latin)