Әскери корпустың түрлері мен құрамы

Кіріспе

Әскери бөлімнің мөлшері – әскери корпус (/k//ɔər/; көпше түрі – корпус /k//ɔər//z/; француз тіліндегі "корпус", латын тіліндегі "corpus" – "дене") – бірнеше түрлі ұйымды білдіретін термин. Наполеон I-нің әскери жаңаруы ретінде бұл құрама алғаш рет 1805 жылы осылай аталған. Корпустың мөлшері әртүрлі болуы мүмкін, бірақ АҚШ Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, оған екіден бесеуге дейін дивизия және 40 000-нан 80 000-ға дейін әскер кіруі мүмкін. Әскери терминологияда корпус мынадай болуы мүмкін: операциялық құралым, кейде "далалық корпус" деп те аталады, ол екі немесе одан көп дивизиядан тұрады, мысалы, cat=no, кейін Наполеон I-нің Grande Armée армиясының I корпусы ("Бірінші корпус") деп аталды; әкімшілік корпус (немесе жиын), яғни әскери қызметтің мамандандырылған саласы (мысалы, артиллерия корпусы, броньдық корпус, байланыс корпусы, медициналық корпус, теңіз корпусы немесе әскери полиция корпусы); немесе кейбір жағдайларда ұлттық әскери қызметтегі жекелеген құрамдық бөлім (мысалы, АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусы). Бұл қолданыстар көбінесе бірімен-бірі байланысты. Корпус – АҚШ Бейбітшілік корпусы және Еуропалық ынтымақтастық корпусы сияқты әскери емес ұйымдарды білдіретін жалпы термин де болуы мүмкін.

Операциялық топтастыру

Көптеген әскерлерде корпус – екі немесе одан көп дивизиядан құралған, әдетте генерал-лейтенант басқаратын шайқас құрамы. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардағы кең ауқымды шайқастардың салдарынан бірнеше корпус армияларға біріктіріліп, кейіннен армия топтарын құрады. Батыс әскерлеріндегі нөмірленген корпустардың нөмірі көбінесе рим цифрларымен белгіленеді (мысалы, VII корпус).

Австралия мен Жаңа Зеландия

1914 жылы Австралия және Жаңа Зеландия әскер корпусы құрылды, ол 1915 жылы Галлиполиде соғысқа шыққан австралиялық және жаңа зеландиялық әскерлерден тұрды. 1916 жылдың басында алғашқы корпус қайта ұйымдастырылып, екі корпус құрылды: I АНЗАК корпусы және II АНЗАК корпусы. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде Бірінші Австралия Императорлық күштерінің (АИФ) бес жаяу әскер дивизиясы – шетелде қызмет етуге ерікті білдірген адамдардан ғана құралған – генерал-лейтенант сэр Джон Монаш басшылығымен Батыс майданында Австралия корпусы ретінде біріктірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде I Австралия корпусы Солтүстік Африка және Грекия науқанында үш Екінші Австралия Императорлық күштерінің (2-ші AIF) бөлімшесін: 6-шы, 7-ші және 9-шы дивизияларды, сондай-ақ кейбір жағдайларда басқа одақтас бөлімшелерді үйлестіру үшін құрылды. Тынық мұхитындағы соғыс басталғаннан кейін I корпус кезең-кезеңмен Австралияға қайтарылып, штаб-пәтері Брисбен аймағына көшірілді, Квинсленд және Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс (НСУ) штатындағы одақтас әскер бөлімдерін бақылау үшін. Оңтүстік-шығыс Австралияны қорғау үшін отаршыл бөлімдермен II корпус та құрылды, ал III корпус Батыс Австралиядағы құрлық әскерлерін бақылады. Австралияның қалған бөлігіндегі одақтас құрлық әскерлерін субкорпус құрамалары бақылады. Кейіннен Жаңа Гвинеядағы науқанды басқару I корпустың штабына тапсырылды. 1945 жылдың басында I корпусы Борнео аймағын қайта басып алу міндеті алғанда, II корпус Жаңа Гвинеядағы басқаруды өз қолына алды.

Канада

Канада алғаш рет Бірінші дүниежүзілік соғыста корпус деңгейіндегі құраманы қолданды; Канада корпусы ерекше болды, өйткені оның құрамы соғыс басталғаннан соңына дейін өзгерген жоқ, Франция мен Фландриядағы британдық корпустардан өзгеше. Канада корпусы төрт канадалық дивизиядан тұрды. Соғыс аяқталғаннан кейін бейбіт уақыттағы канадалық милиция номиналды түрде корпус және дивизияларға ұйымдастырылды, бірақ батальоннан үлкен толық штатты құрамалар ешқашан дайындалған немесе жаттығудан өткізілген жоқ. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Германиямен күрескен британдық-француз күштеріне Канаданың үлесі бір дивизиямен шектелді. 1940 жылғы маусымда Францияның құлауынан кейін екінші дивизия Канада корпусы штабының басқаруына өтіп Англияға жеткізілді. Бұл корпус I Канада корпусы деп аталды, себебі Ұлыбританияда екінші корпус штабы құрылды, нәтижесінде Англияда бес канадалық дивизия құрылды. I Канада корпусы ақырында Италияда, ал II Канада корпусы Солтүстік-Батыс Еуропада шайқасты, және екеуі 1945 жылдың басында қайта біріктірілді. VE күнінен кейін бұл құрамалар таратылғаннан кейін Канада енді корпус штабын ұйымдастырған жоқ. Корольдік канада армиясының кадеттері: RCAC-тегі корпус мөлшері әр жерде әртүрлі, оның көлеміне байланысты. Басқарушы офицер капитан немесе майор бола алады.

Қытай

Ұлттық революциялық армия (НРА) корпусы (軍團) – Қытай Республикасы қолданған әскери ұйымның бір түрі. Әдетте, ол екі-үш НРА дивизиясына және көбінесе бірнеше тәуелсіз бригадалар немесе полктерге, сондай-ақ қолдау бөлімшелеріне басшылық етті. Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Қытай Республикасының 133 корпусы болды. Соғыстың басындағы шығындардан кейін, 1938 жылғы реформалар бойынша, қалған сирек артиллерия және басқа да қолдау құрылымдары дивизиядан алынып, корпус немесе армия деңгейінде немесе одан да жоғары деңгейде шоғырландырылды. Корпус НРА-ның негізгі тактикалық бірлігіне айналды, оның күші одақтас дивизиясының күшіне шамалас болды. Қазіргі заманғы Халықтық азаттық армиясының құрлық әскерлері тобы (集团军) корпустың ең жақын баламасы болып табылады. 2010 жылдардың басындағы әскери реформалардан кейін, ҚХА құрлық әскерлері тобы әдетте алты біріктірілген қарулы бригададан, сонымен қатар қосымша артиллериядан, әуе қорғанысынан, инженерлік, материалдық-техникалық қамтамасыз етуден, арнайы операциялардан және армия авиациясынан тұрады. Әр құралымда шамамен 30 000 жауынгер және бірнеше мыңдай көмекші персонал бар.

Франция

Наполеон I-нің қол астындағы француз армиясы дивизиялардың алғашқы ресми біріктірілген қару түрлерінің корпустық деңгейдегі құралымдары ретінде пайдаланды. Бұл құралымдар тұрақты жалдамалы әскер мен жабдықтан тұрды. Наполеон I корпусты алғаш рет 1805 жылы қолданды. Корпус д'армее – әскери инновация болды, ол Наполеон соғыстарының бастапқы кезеңдерінде Наполеон I-ге маңызды майдандық артықшылықты қамтамасыз етті. Корпус – кавалерия, артиллерия және жаяу әскерден құралған, дербес әскери топ ретінде жобаланды және сандық артықшылығы бар жауға қарсы тұруға қабілетті болды. Бұл Наполеонға өз күштерінің көп бөлігін шоғырландырып, өз байланыс жолдарын немесе қанаттарын қауіпке ұшыратпай, жаудың әлсіз жеріне шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Бұл жаңалық Еуропаның басқа елдерін де осындай әскери құрылымдарды қабылдауға итермеледі. Корпус француз армиясы ұйымының деңгейі ретінде бүгінгі күнге дейін сақталды.

Германия

1805 жылы Ульм шайқасынан кейін бейбіт уақыттағы тұрақты әскери құралым ретінде ол Еуропаның барлық армияларында кеңінен қолданылды. Пруссияда соғысқа дайындықты арттыру мақсатымен 1816 жылдың 5 қарашасындағы Ұлы патшалық бұйрығымен (Allerhöchste Kabinetts Order) енгізілді.

Үндістан

Үнді армиясында 14 корпус бар, олардың әрқайсысын генерал-лейтенант шені бар генерал-офицер (GOC) басқарады, ол корпус командирі деп аталады. Әр корпус үш немесе төрт дивизиядан тұрады. Үнді армиясында үш типті корпус бар: шабуылдық, ұстап тұру және аралас. Корпустың штабы – армиядағы ең жоғары далалық құрылым.

Пәкістан

Пәкістан армиясының тоғыз маневрлік корпусы бар, олардың әрқайсысына генерал-лейтенант басшылық етеді. Әр корпус кем дегенде екі дивизиядан құралған. Корпус штабы – армиядағы ең жоғары далалық құралым.

Польша (1938-1939 жж.)

Польша қарулы күштері Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және соғыс кезінде корпус орнына тәуелсіз операциялық топтарды пайдаланды. Мысалы, Polesie тәуелсіз операциялық тобын қарастыруға болады. Атауынан көрініп тұрғандай, бұл топтар икемдірек болды және қыркүйек науқанында дивизиялар, полктер немесе тіпті бригадалар сияқты дәстүрлі әскер бөлімшелеріне қарағанда, бірнеше күннің ішінде шашыраған бөлімдердің құрамын сіңіріп, біріктіруге және жағдайды сақтап тұруға қабілетті болды.

Ұлыбритания

Веллингтон 1815 жылы Наполеонға қарсы төрт дивизиядан тұратын аралас одақтас күштерге басшылық ету үшін корпус д'армея құрды. Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық армия экспедициялық күштен кеңейтілгенде, көптеген дивизияларды басқару үшін корпустар құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы британдық корпуста 23 жаяу әскер корпусы және бірнеше атты корпустар болды. Бұл термин басқа арнайы құрылымдар үшін де қолданылды, мысалы, Офицерлерді даярлау корпусы. Жасөспірім ұлдардың әскери даярлығы орта мектептерде Біріктірілген кадеттік күштер арқылы жүзеге асырылады, оған қатысу 1950 жылдары кейбір мектептерде міндетті болды. Мектеп оқушыларының жаргонында БКК жай ғана "Корпус" деп аталды. Британ армиясы әлі де күштерді жедел басқару үшін корпус штабына ие. 1994 жылы Рейн армиясының I корпусы Альянс жылдам әрекет корпусы болып қайта аталды. Бұл енді тек британдық құрылым емес, бірақ Ұлыбритания "негізгі ел" болып табылады және штабтың көп бөлігін қамтамасыз етеді. Қажет болған жағдайда ұлттық корпус штабын жылдам қайта құруға болады. 2006 жылдың 4 мамырында ол Ауғанстандағы Халықаралық қауіпсіздікке көмектесу күштеріне басшылық етті. Бұрын ол 1999 жылғы Косово соғысы кезінде құрлық әскерлеріне басшылық ететін штаб ретінде орналастырылды, сондай-ақ Босния мен Герцеговинада қызмет етті, 1996 жылы IFOR күштерінің орналасуының бастапқы кезеңдеріне басшылық етті. Басқа жағдайларда, 1945 жылдан бері британдық корпус штабы Суэц дағдарысы кезінде II корпус ретінде операциялық түрде қолданылды.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ армиясындағы далалық корпустың құрылымы тұрақты емес. Ұрыс даласында корпус – тікелей жауынгерлік қимылдармен және операциялық дислокациямен айналысатын күштердің ең жоғары деңгейі болып табылады. Жоғары деңгейдегі басшылық, кемінде, қазіргі доктрина бойынша, операциялар емес, әкімшілік мәселелермен айналысады. Корпус өзіне бағынған күштерге операциялық бағыт беруді қамтамасыз етеді. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ армиясындағы белсенді далалық корпусқа I корпус ( "ай" емес, "бірінші ядро" деп айтылады), III корпус және XVIII әуе шабуылы корпусы жатады; олардың тамырлары Бірінші дүниежүзілік соғыста (I және III корпус) және Екінші дүниежүзілік соғыста (XVIII әуе шабуылы корпусы) құрылған үш корпусқа саяды. 2020 жылдың 12 ақпанында АҚШ күштерінің Еуропадағы қатысуын арттыру мақсатында V корпусы қайта құрылатыны жарияланды.

Америка Азаматтық соғысы

Америка Құрама Штаттары армиясындағы алғашқы далалық корпус 1862 жылдың 17 шілдесінде Конгресс актісімен Азамат соғысы кезінде заңдастырылды, бірақ бұл термин бұрын армияның кез келген ірі бөлігін атау үшін қолданылып келген. Мысалы, генерал-майор Джордж Б. Макклеллан Потомак армиясын екі немесе одан көп дивизиядан және шамамен 25 000 әскерден тұратын корпус ретінде құруды жоспарлады. Бірақ ол тәжірибелі офицерлердің жетіспеуі және саяси себептерге байланысты 1862 жылдың наурызына дейін, президент Линкольн олардың құрылуын бұйырғанға дейін кешіктірді. Соғыс кезінде Одақ армиясындағы корпустың нақты құрамы әртүрлі болды, бірақ әдетте ол шамамен 36 000 әскерге екіден алты дивизиядан (орташа есеппен үштен) тұратын. 1862 жылдың қарашасында Амброз Бернсайдқа Потомак армиясының басшылығы берілгеннен кейін, ол оны екі корпус пен әрқайсысында атқыштар дивизиясы бар үш «үлкен дивизияға» қайта ұйымдастырды, бірақ бұл құрылым 1863 жылдың ақпанында Джозеф Хукер билікке келген кезде таратылды. Бұл сондай-ақ үш дивизиядан тұратын арнайы кавалерия корпусының құрылуына және корпустың штабына бекітілген атқыштар артиллериясына әкелді. Соғыстың алғашқы жылдарында далалық артиллерия армияның тікелей бақылауындағы артиллерия резервінің бөлігі болды немесе жеке дивизияларға тағайындалды. Бірақ Чанселлерсвилл шайқасынан кейін дивизиялық артиллерия корпус бақылауына көшті, әр корпусқа төрттен алты батареядан тұратын бригада бекітілді, оған ең жоғары дәрежедегі артиллерия офицері басшылық етті. Жалпы, басқа далалық армиялар өз ұйымдарын Потомак армиясынан үлгі алып, корпус дамуына қадам салды. Корпустарға генерал-майорлар басшылық етті, себебі Конгресс офицерлерді осы шеннен жоғарылатпаудан бас тартты (1864 жылы Улисс С. Грантты генерал-лейтенант шеніне көтергеннен басқа). Корпуста генерал-адъютанттың көмекшісі, квартирмейстер, бас инспектордың көмекшісі, жабдықтау комиссары, қару-жарақ офицері (барлығы подполковник шенімен) және медициналық директор болды. Бірақ корпустың құрамында арнайы жауынгерлік қолдау бөлімшелері болған жоқ. Бұл қажетті жұмыстарды орындау үшін азаматтық жұмысшыларды жалдауды немесе бөлімдерден бөлінген әскерлерді жұмылдыруды білдірді. Бастапқыда корпус далалық армияға байланысты нөмірленді, мысалы, I армия корпусы, Потомак армиясы. Кейбір уақыттан кейін бұл нөмірлеу белгілері корпустарға, олар қай армияға тағайындалғандығына қарамастан, бірегей болып қалды. Олардың екеуі бірлік ретінде әрекет етті: Кубада Бесінші және Филиппинде Сегізінші; Бірінші, Төртінші және Жетінші элементтері Пуэрто-Рикоға шабуыл жасау күштерін құрады (Екінші, Үшінші және Жетінші Кубада ауыстыру және оккупациялық әскерлерді қамтамасыз етті, ал Алтыншы ешқашан құрылмады). Корпус штабтары бейбіт келісімге қол қойылғаннан кейін бірнеше ай ішінде таратылды (Филиппин-Америка соғысының басталуына байланысты 1900 жылға дейін белсенді болған Сегізінші армия корпусынан басқа), және Азамат соғысының корпус сияқты, олардың тамыры осы сәтте аяқталады.

The first field corps in the United States Army were legalized during the American Civil War by an act of Congress on 17 July 1862, although the term had been used previously to refer to any large portion of the army. Major General George B. McClellan, for example, planned to organized the Army of the Potomac into corps of two or more divisions and about 25,000 soldiers. However he delayed doing so partly for lack of experienced officers and partly for political reasons, until March 1862 when President Lincoln ordered their creation. The exact composition of a corps in the Union Army varied during the war, though it usually consisted of between two and six division (on average three) for approximately 36,000 soldiers. After Ambrose Burnside was given command of the Army of the Potomac in November 1862, he reorganized it into three "grand divisions" of two corps and a cavalry division each, but this structure was abolished when Joseph Hooker took over February 1863. This also lead to the creation of a dedicated Cavalry Corps of three divisions and horse artillery assigned to the corps headquarters. In the early years of the war, field artillery was either part of an artillery reserve under direct army control or assigned to individual divisions. However, after the Battle of Chancellorsville the divisional artillery was placed under corps control, with each corps assigned a brigade of between four and six batteries commanded by the senior most artillery officer. In general the other field armies tended to model their organization after the Army of the Potomac, including the gradual development of corps. Corps were commanded by major generals because Congress refused to promote officers past that grade (with the exception of Ulysses S. Grant to lieutenant general in 1864). an assistant adjutant general, a quartermaster, an assistant inspector general, a commissary of subsistence, an ordnance officer (all with the rank of lieutenant colonel) and a medical director. However, there were no dedicated combat service support formations as part of the corps. This meant that either civilian workers had to be hired or line soldiers detailed from their units to carry out the necessary tasks. Initially, corps were numbered in relation to their field army, such as I Army Corps, Army of the Potomac. After a while these numerical designations became unique to each corps regardless of the army to which they were assigned. Two of these saw action as a unit: the Fifth in Cuba and the Eighth in the Philippines; elements of the First, Fourth, and Seventh made up the invasion force for Puerto Rico (the Second, Third, and Seventh provided replacements and occupation troops in Cuba, while the Sixth was never organized). The corps headquarters were disbanded during the months following the signing of the peace treaty (with the exception of the Eighth Army Corps, which remained active until 1900 due to the eruption of the Philippine–American War), and like the corps of the Civil War, their lineage ends at that point.

Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Америка экспедициялық күштері (AEF) далалық корпустарды рим цифрларымен белгілеудің еуропалық қалыпты тәсілін қабылдады. 1920 жылғы Ұлттық қорғаныс заңының негізінде бірнеше "корпус аймақтары" белгіленді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғысқа армия дайындалғанға дейін олардың ролі шамалы болды. Кейбір кіші нөмірлі корпустар түрлі жаттығуларда қолданылса, соғыс аралық жылдары корпустар көбінесе бөлімдер жиынтығы ретінде қызмет етті. Сол соғыс кезінде теңіз жаяу әскерлері алғаш рет корпустық бас штабтарды құрды: I теңіз (кейін III амфибиялық корпус) және V амфибиялық корпус. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде армия 25 далалық корпусты (I–XVI, XVIII–XXIV, XXXVI және I бронеттанкілік корпус) белгіледі.

21 ғасырдағы "Қара соғыс"

Корея соғысынан кейін армия мен теңіз жаяу әскерлері далалық корпус тұжырымдамасына қатысты тәсілдерде айырмашылықтарға ұшырады. Армия өз дивизияларын құрама Штаттарда (CONUS), Батыс Германияда (V корпус және VII корпус) және Оңтүстік Кореяда (I корпус) дәстүрлі корпус ұйымдарына топтастыруын жалғастырды. Алайда, Вьетнам соғысы кезінде армия Оңтүстік Вьетнамдағы корпус деңгейіндегі штаб-пәтерін ARVN корпус аймақтарымен шатасуды болдырмау үшін I және II далалық күштер деп белгіледі. 2016 жылдың шілдесіне қарай армия үш CONUS-та орналасқан корпусты (I корпус – Вашингтон, III корпус – Техас және XVIII әуедегі корпус – Солтүстік Каролина) басқа барлық корпус штабтарын таратып жіберді. 1960 жылдары теңіз жаяу әскерлері Окинавада I теңіз экспедициялық күшін (I MEF) (1971 жылдан бері Калифорнияда орналасқан) және Солтүстік Каролинада II теңіз экспедициялық күшін (II MEF) құрды, сондай-ақ 1946 жылы таратылған III амфибиялық корпусты Оңтүстік Вьетнамда III теңіз экспедициялық күші (III MEF) ретінде қайта құрды (1971 жылы Окинаваға қайта орналастырылды). 1965 жылы барлық үш MEF кейіннен теңіз амфибиялық күштері немесе MAF деп қайта аталды, ал 1988 жылы теңіз жаяу әскерлерінің үш корпус деңгейіндегі басқару органдары қайтадан теңіз экспедициялық күштері (MEF) деп аталды. MEF өздігінен жұмыс істейтін, корпус деңгейіндегі, теңіз әскерінің әуе-жерлік оперативтік тобына (MAGTF) айналды, ол MEF штаб-пәтері тобынан, теңіз жаяу әскерлері дивизиясынан, теңіз жаяу әскерлері авиациялық қанатынан және күштерді материалдық-техникалық жабдықтау тобынан (2005 жылы теңіз жаяу әскерлері логистикалық тобы деп қайта аталды) тұрады.

Кеңес Одағы

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі бұрынғы КСРО-ның Қызыл Армиясында, батыстық үлгідегідей, үш дивизиядан тұратын атқыштар корпусы болды. Бірақ, соғыс басталғаннан кейін, жақында тазартылған советтік жоғары командалық (Ставка) құрылымы осы құрамаларды басқара алмады, сол себепті әскерлер мен корпустар біріктірілді. Қызыл Армия командирлері ірі құрамаларды басқару тәжірибесін алғаннан кейін, соғыс барысында атқыштар корпусы қайта құрылды. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде советтік бронетанкілік бөлімдер корпустарға бөлінді. Соғысқа дейінгі механикаландырылған корпус дивизиялардан құралды. Қайта ұйымдастыру кезінде бұл "корпустар" дивизиялық құрылымы жоқ танк бригадалары мен қолдау бөлімшелеріне айналдырылды. Осыған байланысты, оларды кейде бейресми түрде "бригадалық жиынтықтар" деп атады. Соғыстан кейін танк пен механикаландырылған корпус дивизиялар деңгейіне төмендетілді. 1956-1958 жылдардағы реформалар барысында көптеген корпус жаңа біріктірілген қару түрлері және танк армияларын құру үшін қайта таратылды. Бірақ, бірнеше корпус сақталды. Ленинград әскери округінің Выборг және Архангел корпустары үш төмендегідей жабдықталған мотоатқыштар дивизиясынан тұратын шағын армиялар болды. 1980-ші жылдары Белорусь әскери округінде (Батыс ТВД/Стратегиялық бағыт) және Байкал аръяғы әскери округінде бригадалық үлгідегі "Біріккен корпус" құрылды, бірақ бірнеше жылдан кейін олардан бас тартылды. Кеңес Әуе күштері өз құрамалары үшін эскадрилья деңгейіне дейін жердегі терминологияны қолданды. Авиациялық дивизия мен әуе армиясы арасындағы делдал ретінде корпус болды – олардың әрқайсысы үш әуе дивизиясынан тұрды.

Әуе қорғанысы корпусы

Әуе қорғанысы корпусы (әрі қарай – КПВО) – бұрынғы Кеңес Әуе қорғанысы күштерінің және қазіргі Ресей Әуе қорғанысы күштерінің (Әуе-ғарыш күштерінің) операциялық-тактикалық құрамы (бұрынғы ең жоғары тактикалық құрамы). Мұндай корпустың мақсаты – елдің маңызды әкімшілік, өндірістік және экономикалық орталықтары мен аймақтарын, әскерлер (күштер) топтарын және әскери объектілерді әуе шабуылынан қорғау, белгіленген жауапкершілік шегінде. Ұйымдастыру тұрғысынан, әуе қорғанысы корпусы Әуе қорғанысы күштерінің округінің (немесе жеке армияның) құрамына кіреді. Сонымен қатар, кейбір әуе қорғанысы корпустары дербес болды. Жеке корпустар негізінде әуе қорғанысы аймақтары немесе әуе қорғанысы корпусы аймақтары құрылуы мүмкін. Бірінші КПВО 1938 жылдың ақпанында Мәскеу, Ленинград және Баку қалаларын әуеден қорғау үшін құрылды (сәйкесінше 1-ші, 2-ші және 3-ші), оларға әуеге қарсы артиллерия дивизиялары және әуе қорғанысы бригадасы (3-ші КПВО) кірді. КПВО штабында: 4-6 әуеге қарсы артиллерия полкі, 1 әуеге қарсы пулемет полкі, 1 іздеу полкі (немесе батальон), 1-2 полк (немесе дивизия) желкенді шарлар, 1-2 полк (немесе батальон) көру, ескерту және байланыс (VNOS), және жеке байланыс батальоны болды. 1938 жылдың қыркүйегінен 1940 жылдың қарашасына дейін КПВО құрамына жергілікті әуе қорғанысының 1-2 полкі (батальоны) кірді. Ұлы Отан соғысы кезінде 1941 жылдың қарашасынан 1944 жылдың сәуіріне дейін әуе қорғанысы корпустары әуе қорғанысы корпусы аймақтары болып қайта аталды (мысалы, Сталинград корпусы аймағы). Корпус округтеріне 9 әуеге қарсы артиллерия полкі мен 14 жеке әуеге қарсы артиллерия батальоны, 3 әуеге қарсы пулемет полкі, 1 іздеу полкі, 1 полк (немесе дивизия) желкенді шарлар, 4 батальонға дейін (немесе жеке батальон) VNOS және байланыс полкі (немесе жеке батальон) кірді. 1945 жылы әуе қорғанысы корпусына 1 әуеге қарсы артиллерия бригадасы немесе дивизиясы кіре берді. КПВО жауапкершілігі шегінде жұмыс істейтін әуе қорғанысы күштері корпусқа бағындырылды. Соғыс аяқталғанға дейін белсенді армияда 14 КПВО болды, олардың ішінде 5 корпусы соғыс аяқталғаннан кейін де өздеріне жүктелген міндеттерді орындады, ал қалғандары таратылды. 1947 жылдың шілдесінде барлық КПВО авиацияға қарсы артиллерия корпусы болып қайта аталды. 1949 жылдың қаңтарында осы корпустардың бір бөлігі әуе қорғанысы аймақтарына қайта ұйымдастырылды. 1948 жылдың желтоқсаны мен 1949 жылдың қаңтары аралығында барлық авиацияға қарсы артиллерия корпустары таратылды. 1954 жылдың маусымында КСРО-ның негізгі өнеркәсіптік және экономикалық орталықтары мен аймақтарын қорғау үшін 10 әуе қорғанысы корпусы қайта құрылды. Бұл корпустарға, артиллериялық құрамалардан басқа, истребитель авиация полктері мен дивизиялары да енгізілді. 1950 жылдардың соңынан бастап, әуеге қарсы артиллерия бөлімдері әуеге қарсы зымырандық құрамалармен және радиотехникалық әскерлердің құрамаларымен алмастырылды. Іздеу және желкенді шарлар бөлімдері де таратылды. Варшава шартының елдерінде Кеңес Әуе қорғанысы корпусына ұқсас топтар құрылды. 1960 жылдың маусым-шілде айларында барлық КПВО кеңейтілді және құрамына: әуеге қарсы зымыран полктері мен бригадалары, әуе қорғанысы истребитель полктері, радиотехникалық полктері мен бригадалары, жеке электрондық соғыс батальондары, байланыс және жабдықтау мекемелерінің полктері мен батальондары кірді.

An Air Defence Corps ('KPVO') is an operational tactical formation (in the past the highest tactical formation) of the former Soviet Air Defence Forces and now Russian Air Defence Forces/Aerospace Forces. The purpose of the such a corps is to protect important administrative, industrial and economic centers and regions of the country, groupings of troops (forces) and military facilities within the established limits of responsibility against air strikes. In organizational terms, an air defence corps is part of the district (or a separate army) of the Air Defence Forces. Also some air defence corps were separate. On the basis of individual corps, air defence zones or air defence corps areas could be created. The first KPVO were created in February 1938 for the air defence of Moscow, Leningrad and Baku (respectively 1st, 2nd and 3rd) based on anti aircraft artillery divisions and air defence brigade (3rd KPVO). The staff of the KPVO included: 4 6 anti aircraft artillery regiments, 1 anti aircraft machine gun regiment, 1 searchlight regiment (or battalion), 1 2 regiments (or divisions) barrage balloons, 1 2 regiments (or battalions) of visual observation, warning and communications (VNOS), and a separate communications battalion. From September 1938 to November 1940, the KPVO also included 1 2 regiments (battalions) of local air defence. During the Great Patriotic War from November 1941 to April 1944 the air defence corps were renamed into air defence corps areas (such as the Stalingrad Corps Region). The corps districts included up to 9 anti aircraft artillery regiments and 14 separate anti aircraft artillery battalions, up to 3 anti aircraft machine gun regiments, 1 searchlight regiment, 1 regiment (or division) of barrage balloons, up to 4 regiments (or separate battalions) VNOS, and a communications regiment (or a separate battalion). In 1945, air defence corps could include 1 anti aircraft artillery brigade or division. Air defence fighters operating within the limits of responsibility of the KPVO was transferred to the corps. By the end of the war, there were 14 KPVO in the Active Army, of which 5 corps continued to carry out the tasks assigned to them even after the war, and the rest of the corps were disbanded. In July 1947, all KPVO were renamed anti aircraft artillery corps. In January 1949, part of these corps was reorganized into air defence areas. From December 1948 to January 1949, all anti aircraft artillery corps were disbanded. In June 1954, for the defense of the main industrial and economic centers and regions of the USSR, 10 air defence corps were re created. At the same time, in addition to anti aircraft artillery formations, fighter aviation regiments and divisions were included in the corps. Since the late 1950s, anti aircraft artillery units have been replaced by anti aircraft missile formations and formations of radio engineering troops. Searchlight and barrage balloon units were also abolished. In the Warsaw Pact countries, groupings similar to the Soviet air defence corps were also created. In June–July 1960, all KPVO were enlarged and consisted of: anti aircraft missile regiments and brigades, air defense fighter regiments, radio engineering regiments and brigades, separate electronic warfare battalions, regiments and battalions of communications and logistics institutions.

Әкімшілік корпус

Көптеген ағылшын тілді елдерде және британдық әскери дәстүрге ұқсас елдерде, корпус – ортақ функция бойынша біріккен адамдардың тобы, сондай-ақ қару, қызмет түрі, әскерге шақырылу немесе бөлім деп те аталады.

Австралия

Австралияда сарбаздар ең алдымен әскерде ортақ функцияны немесе қызметті анықтайтын корпусқа жатады. Австралия армиясында әр сарбазды нақты бір корпусқа (немесе кейде жеке батальонға) жататынын анықтайтын түрлі-түсті таңығыштар жүйесі бар. Бұл таңығыш – салтанатты формамен киілетін тоқылған бау, оның тарихы 20-ғасырдың басына дейін соқтырады, сол кезде киімге бау арқылы бекітілетін қысқы пышақтар берілген. Егер сарбаз өз корпусынан басқа бөлімге жіберілсе, кейбір жағдайларды қоспағанда, ол өз корпусының бас киім белгісі мен таңығышын кие береді (мысалы, жаяу әскер батальонына жіберілген кеңсе қызметкері Австралия Корольдік қару-жарақ корпусының бас киім белгісін киеді, бірақ ол тағайындалған батальонның таңығышын киеді).

Канада

Канадада Канада армиясының Канада Қарулы Күштеріне бірігуімен британдық корпус моделі "әскери міндеттердің, әдет-ғұрыптар мен дәстүрлердің ұқсастығына негізделген біріктірілген кәсіби топтар" ретінде Канада Қарулы Күштерінің Әкімшілік Бұйрықтарында (CFAO) анықталған персоналдық бөлімшелермен ауыстырылды. (CFAO 2 10) Дегенмен, Танк бөлімі "Royal Canadian Armoured Corps" атауын пайдалануды жалғастырды, Жайау әскер бөлімі "Royal Canadian Infantry Corps" атауын сақтап қалды, ал Артиллерия бөлімі "Royal Regiment of Canadian Artillery" терминін қолданады. 1968 жылы Армия, Корольдік Канада Әскери-теңіз күштері және Корольдік Канада Әскери-әуе күштері біріктіріліп, Канада Қарулы Күштері құрылғанда, Корольдік Канада Тіс дәрігерлік корпусы және Корольдік Канада Армиясы Медициналық Корпусы таратылып, олардың Әскери-теңіз және Әскери-әуе күштеріндегі әріптестерімен біріктіріліп, Тіс дәрігерлік бөлімі (Канада Қарулы Күштері) және Канада Қарулы Күштерінің Денсаулық сақтау қызметтері тобының (CF H Svcs Gp) Медициналық қызметі құрылды. Корольдік Канада Армиясы Қызмет Корпусының көлік және жабдықтау бөлімдері Корольдік Канада Қару-жарақ Корпусымен біріктіріліп, Логистика бөлімі құрылды. Корольдік Канада Армиясы Қызмет Корпусының кеңселік жұмыскерлері Корольдік Канада Армиясы Төлем Корпусымен және Корольдік Канада Пошта Корпусымен біріктіріліп, Әкімшілік бөлімі құрылды (кейін Логистика бөлімімен біріктірілді).

Басқа "корпустарға" мыналар кірді: Канада Инженерлік Корпусы, Байланыс Корпусы, Жеке бағдарламашылар Корпусы, Канада Әйелдер Армиясы Корпусы, Корольдік Канада Армиясы Ветеринариялық Корпусы, Канада Орман Корпусы, Канада Бақылау Корпусы және Канада Барлау Корпусы.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияда әскерилер ең алдымен әскерде ортақ функцияны немесе қызметті анықтайтын корпусқа жатады. Жаңа Зеландия армиясындағы корпус – ұқсас жұмыс функцияларын атқаратын мүшелерден құралған әкімшілік бірлестік. Егер әскери қызметкер өз корпусынан тыс бөлімге тағайындалса, кейбір жағдайларды ескермегенде, ол өз корпусының бас киім белгісін кие береді (мысалы, жаяу әскер батальонына жіберілген жабдықтау техникалық маманы Жаңа Зеландия армиясының логистикалық полкінің бас киім белгісін тағады).

Америка Құрама Штаттары

Қорғаныс министрлігі, Көлік департаменті және АҚШ Денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету департаменті корпусты әкімшілік тұрғысынан бірнеше жолмен пайдаланады. 1) АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының атауында «Корпус» қызмет түрінің белгісі ретінде қолданылады, бұл АҚШ Әуе күштері мен АҚШ Жағалау күзеті үшін «күш» және «күзет» сияқты қолданылады. 2) АҚШ Армиясы (барлық құрамдас бөліктері: Регламенттік армия, Армия резервтері және Армия Ұлттық гвардиясы) ортақ функциясы бар қызметкерлерді топтастыру үшін әкімшілік корпус, сондай-ақ армия бөлімшелерін пайдаланады. Оларға сатып алу корпусы, генерал-адъютант корпусы, капеллан корпусы, химия корпусы, азаматтық істер корпусы, кибер корпусы, стоматология корпусы*, инженерлер корпусы, қаржы корпусы, бас прокурор корпусы, логистика корпусы, медициналық корпус*, медициналық қызмет корпусы*, медициналық маман корпусы*, әскери барлау корпусы, әскери полиция корпусы, медбике корпусы*, ординарлық корпус, психологиялық операциялар корпусы, кварталмейстер корпусы, сигнал корпусы, көлік корпусы және ветеринариялық корпус жатады. * Бұл корпус әрқайсысы «бірлестік, адалдық және міндеттеме, туыстық сезім, бірлік рухы және соғыс дағдысы» үшін полк ретінде қарастырылады. Алайда, бұл полктардың тактикалық функциясы жоқ. Армияның Медициналық бөлімінің (AMEDD) алты корпусы (әрбір корпус атауынан кейін жоғарыдағы жұлдызшамен белгіленген) AMEDD полкіне кіреді. 3) АҚШ Әскери-теңіз күштері офицерлері, егер олар желілік офицерлер болмаса (яғни, жалпы басқару билігін жүзеге асыратын және операциялық басқару лауазымдарына лайықты, өздерінің мамандықтары бойынша ғана билікті жүзеге асыратын офицерлерге қарағанда) әртүрлі Штаб корпустарына кірістіріледі. Бұл офицерлер – пасторлар, инженерлер, сәулетшілер, стоматологтар, заңгерлер, дәрігерлер, денсаулық сақтау әкімшілері, денсаулық сақтау ғалымдары, клиникалық көмек көрсетушілер, медбикелер, қаржы менеджерлері және логистика және жабдықтау мамандары сияқты мамандықтардағы мамандар. Бұл корпусқа капеллан корпусы, азаматтық инженерлер корпусы, стоматология корпусы*, бас прокурор корпусы, медициналық корпус*, медициналық қызмет корпусы*, медбике корпусы* және жабдықтау корпусы кіреді. Әскери-теңіз күштерінде медициналық техникадан тұратын аурухана корпусы да бар. Аурухана корпусы, жоғарыда аталған төрт Әскери-теңіз күштерінің денсаулық сақтау корпустарымен бірге (жұлдызшамен көрсетілген), Әскери-теңіз медицина және хирургия бюросының бес корпусының бірі болып табылады. 4) АҚШ Әуе күштері корпустың атауын бірнеше тактикалық емес ұйымдарды белгілеу үшін пайдаланады. Бұл корпусқа АҚШ Әуе күштері Медициналық қызметінің (AFMS) бес түрлі денсаулық сақтау корпусы кіреді. AFMS корпусқа биомедициналық ғылымдар корпусы, стоматология корпусы, медициналық корпус, медициналық қызмет корпусы және медбике корпусы кіреді. Әуе күштері өздерінің жеке капеллан корпусы мен бас прокурор корпусына ие. 5) АҚШ Қарулы Күштерінде «корпус» термині белгілі бір әскери органның ұжымдық құрамын білдіру үшін де қолданылады. Оларға: Қарулы күштердің офицерлік корпусы және сержанттар корпусы (NCO корпусы), бірлесіп немесе әрбір қызмет саласы бойынша жеке-жеке; АҚШ Әскери академиясының және АҚШ Жағалау күзетінің кадеттер корпусы; бірнеше қызметтердің Резервтік офицерлік оқу корпусына (ROTC) (яғни, Армия ROTC, Теңіз ROTC және Әуе күштері ROTC) тіркелген кадеттер мен мичмандардың жалпы бағдарламалық атауы мен жиынтық жинағы, сондай-ақ алты федералды түрде танылған АҚШ Жоғары Әскери колледждерінің (The Citadel, Norwich University, Texas A&M University, University of North Georgia, Virginia Military Institute, Virginia Polytechnic Institute and State University) кадеттер ұйымдары; және Теңіз кадеттер корпусының мүшелері кіреді.

The Department of Defense; the Department of Transportation; and the United States Department of Health and Human Services use corps administratively in several ways. 1) In the title of the United States Marine Corps, Corps is used as a service branch designator, in much the same way as Force and Guard are used for the US Air Force and US Coast Guard. 2) The US Army (all components; Regular Army, Army Reserve, and Army National Guard) uses administrative corps, also known as army branches, to group personnel with a common function. These include the Acquisition Corps, Adjutant General's Corps, Chaplain Corps, Chemical Corps, Civil Affairs Corps, Cyber Corps, Dental Corps*, Corps of Engineers, Finance Corps, Judge Advocate General's Corps, Logistics Corps, Medical Corps*, Medical Service Corps*, Medical Specialist Corps*, Military Intelligence Corps, Military Police Corps, Nurse Corps*, Ordnance Corps, Psychological Operations Corps, Quartermaster Corps, Signal Corps, Transportation Corps, and Veterinary Corps. * Each of these corps is also considered a regiment for purposes of: " affiliation, loyalty and commitment, sense of belonging, unit esprit, and war fighting ethos." However, these regiments have no tactical function. The six corps (annotated by an asterisk above after each applicable corps' name) of the Army Medical Department (AMEDD) are included in the AMEDD Regiment
3) US Navy officers who are not line officers (i. e., those who exercise general command authority and are eligible for operational command positions, as opposed to officers who normally exercise authority only within their own specialty) are commissioned into various Staff Corps. These officers are specialists in career fields that are professions unto themselves, such as ministers, civil engineers, architects, dentists, lawyers, physicians, healthcare administrators, healthcare scientists, clinical care providers, nurses, financial managers, and logistics and supply specialists. These corps include the Chaplain Corps, Civil Engineer Corps, Dental Corps*, Judge Advocate General's Corps, Medical Corps*, Medical Service Corps*, Nurse Corps*, and the Supply Corps. The Navy also has a Hospital Corps consisting of enlisted medical technicians. The Hospital Corps, along with the four Navy health services corps listed above (indicated by asterisk), is one of the five corps of the Navy Bureau of Medicine and Surgery. 4) The US Air Force uses the title corps to designate several non tactical organizations. These corps include five distinct health services corps of the United States Air Force Medical Service (AFMS). The AFMS corps are the Biomedical Sciences Corps, Dental Corps, Medical Corps, Medical Service Corps, and Nurse Corps. The Air Force also has its own Chaplain Corps and Judge Advocate General's Corps. 5) In the US Armed Forces, the term corps is also used in a general sense to mean the collective membership of a specified military body. Those uses include: the Officer Corps and Noncommissioned Officer Corps (NCO Corps) of the armed forces, either collectively or individually by branch of service; the United States Corps of Cadets at the United States Military Academy and the United States Coast Guard Corps of Cadets of the United States Coast Guard Academy; the overall program title and aggregate collection of cadets and midshipmen enrolled in the Reserve Officer Training Corps (ROTC) of the several services (i. e., Army ROTC, Navy ROTC, and Air Force ROTC), as well as the cadet organizations of the six federally recognized United States Senior Military Colleges (The Citadel, Norwich University, Texas A&M University, the University of North Georgia, the Virginia Military Institute, and Virginia Polytechnic Institute and State University); and the members of the Naval Sea Cadet Corps.

Әскери емес пайдалану

Құтқарылу Армиясы өзінің жергілікті бөлімшелерін/ғибадатханаларын "корпус" деп атайды (мысалы, Рокфорд ғибадатхана корпусы, Санкт-Петербург Цитадель корпусы), бұл ұйымның псевдоәскери атауы мен құрылымын көрсетеді. Ұлыбританияда Корольдік бақылау корпусы 1925 жылдан 1995 жылы таратылғанға дейін азаматтық қорғаныс бөлімі болды. АҚШ-та, үкіметтік бірыңғай қызметтегі офицерлер үшін әскери емес, әкімшілік, оқу және аттестаттау корпустары бар, мысалы, АҚШ-тың қоғамдық денсаулық қызметінің комиссиялық корпусы және Ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқарманың комиссиялық корпусы. Көптеген ерікті қалалық немесе университеттердің жедел жәрдем, құтқару және алғашқы медициналық көмек жасақтары VAC (ерікті жедел жәрдем корпусы) деп белгілі. Солардың ішінде Мальта ордені (Ирландиядағы ең ірісі), Hatzolah (әлемдегі ең ірі VAC желісі), Hackensack VAC есімдері аталады. "Жедел жәрдем корпусы" терминінің қолданылуы Азамат соғысы кезінде генерал-майор Джордж Б. Макклелланның №147 бұйрығына сәйкес, Одақ армиясы ішінде "жедел жәрдем корпусы" құрылған кезге дейін барады.