Кіріспе
Шотланд ақыны және драматургі (1955 жылы туған) Кэрол Энн Даффи ханым (1955 жылғы 23 желтоқсанда туған) – шотланд ақыны және оның лауреаттық мерзімі 2019 жылы аяқталды. Ол тұңғыш әйел ақын, тұңғыш Шотландияда туған ақын және тұңғыш ашықтан айтқан лесбиянка ақын болып, Лауреат лауазымын иеленді. Оның жинақтарына Шотландия өнер кеңесінің сыйлығын жеңіп алған «Standing Female Nude» (1985), Сомерсет Моэм сыйлығын жеңіп алған «Selling Manhattan» (1987), Уитбред поэзия сыйлығын жеңіп алған «Mean Time» (1993) және Т. С. Элиот сыйлығын жеңіп алған «Rapture» (2005) кіреді. Оның өлеңдері қысым, гендер және зорлық-зомбылық сияқты мәселелерді қарапайым тілмен көтеріп, жариялайды.
Dame Carol Ann Duffy (born 23 December 1955) is a Scottish and her term expired in 2019. She was the first female poet, the first Scottish born poet and the first openly lesbian poet to hold the Poet Laureate position. Her collections include Standing Female Nude (1985), winner of a Scottish Arts Council Award; Selling Manhattan (1987), which won a Somerset Maugham Award; Mean Time (1993), which won the Whitbread Poetry Award; and Rapture (2005), which won the T. S. Eliot Prize. Her poems address issues such as oppression, gender, and violence, in accessible language.
Ерте өмір
Кэрол Энн Даффи Гласгоның кедей ауданы саналатын Горбалста католик отбасында туған. Ол Мэридің (құрмет аты - Блэк) және электр құрастырушы Франк Даффидің қызы еді.
Мансап
15 жасында Джун Скривен өлеңдерін "Аутпостс" кітапшалар баспасына жіберді, онда оларды кітап сатушы Бернард Стоун оқып, кейбіреулерін жариялады. 16 жасында ол Ливерпуль ақындарының бірі, 39 жастағы Адриан Анримен танысып, онымен бірге болғысы келді; содан кейін 1982 жылы ажырасқанға дейін 10 жыл оныңмен бірге өмір сүрді. "Ол маған сенімділік сыйлады, ол керемет адам еді. Бәрі өлең мен байланысты, өте құштарлықпен, бірақ ол ешқашан адал болған емес. Ол ақындардың адал болмауы керек деп ойлады", - деді ол. Ол оған жақын болу үшін Ливерпуль университетіне түсуге өтініш берді және 1974 жылы философия факультетінде оқуға қабылданды. Оның екі пьесасы Ливерпуль театрында қойылды, "Бесінші соңғы ән" атты кітапша жазды және 1977 жылы философиядан диплом алды. Сол жылы ол Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды. 2009 жылдың 1 мамырында, Motion-ның 10 жылдық мерзімі аяқталғаннан кейін, ол Ақындар лауреаты болып тағайындалды. 2009 жылдың желтоқсан айында Даффи Мелвин Брэггпен бірге "Саут Бэнк Шоуда" болды және 7 желтоқсанда суретші Ричард Райтқа Тернер сыйлығын табыс етті. 2009 жылы Даффи Хериот-Ватт университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2015 жылы Даффи Британ академиясының құрметті мүшесі болып сайланды.
Мектептерде
Даффидің өлеңдері британдық мектептерде ISC, GCSE, National 5, A деңгейі және одан жоғары деңгейлерде оқытылады. 2008 жылдың тамызында оның зорлық-зомбылық туралы "Бос уақытқа білім" өлеңі, пышақпен жасалған қылмыстарға және алтын балықты унитаздан төгіп жіберуге қатысты шағымнан кейін GCSE AQA антологиясынан алынып тасталды. Өлең былай басталады: "Бүгін мен бір нәрсені өлтіремін. Кез келген нәрсені./Менің есімді елемейтіндер жетерлік, бүгін мен Құдай рөлін ойнаймын". Басты кейіпкер бір шыбынды, содан кейін бір алтын балықты өлтіреді. Көгершін қорқып, мысық жасырынады. Ол үйден пышақпен кететін оның, не оның, не олардың әрекетімен аяқталады. "Тротуарлар кенеттен жарқырайды. Мен сенің қолыңа тиемін" дегенімен, AQA бұл мәлімдемені кейіннен жоққа шығарды. Даффи бұл шешімді абсурдты деп атады. "Бұл зорлық-зомбылыққа қарсы өлең", - деді ол. "Бұл зорлық-зомбылық емес, білім беруге шақыру". Ол "Мисс Скофилдтің GCSE" өлеңімен жауап берді, ол басқа көркем әдебиеттегі зорлық-зомбылық және оның мәні туралы. "Шығарманың / ай сияқты адамды қуып жететінін / жылап, күліп жатқан жер үстінде түсіндіріңіз". Атаудағы Мисс Скофилд – Лейстерширдегі Латтерворт колледжінің сыртқы сарапшысы Пэт Скофилд, ол "Бос уақытқа білім" өлеңіне шағымданып, оны "өте қорқынышты" деп атады.
Мектептер үшін жыл сайынғы антологизациялық байқау
2011 жылы Даффи мектептер арасында «Антологиза» атты жаңа поэзия байқауын бастамаға алды. Байқауды «Poetry Book Society» ұйымдастырады және оны 2011 жылдың қыркүйегінде Корнуолл герцогинясы ресми түрде іске қосты. Ұлыбританияның түкпір-түкпірінен 11-18 жастағы мектеп оқушылары жарияланған өлеңдерден өз антологияларын жасап, жіберуге шақырылды. 2011 жылғы «Антологиза» байқауының төрешілері: Даффи, Джиллиан Кларк (Уэльстің ұлттық ақыны), Джон Агард, Грейс Николс және Кембридж университетінің балалар поэзиясы профессоры Мораг Стайлс болды. «Антологиза» байқауының тұңғыш жеңімпаздары Монктон Комб мектебінің жоғары сынып оқушылары атанды, олардың «The Poetry of Earth is Never Dead» атты антологиясы Даффи тарапынан «қазіргі кітап дүкендеріндегі антологиялармен бірдей сенімді және сапалы» деп бағаланды.
Пьесалар мен әндер
Даффи сонымен қатар драматург, оның пьесалары Ливерпульдің Playhouse театрында және Лондондағы Almeida театрында қойылған. Оның пьесаларына «Take My Husband» (1982), «Cavern of Dreams» (1984), «Little Women, Big Boys» (1986), «Loss» (1986), «Casanova» (2007) кіреді. Оның радиодағы жұмыстарының ішінде «Rapture» туындысының бейімделуі бар. Оның балалар жинақтарына «Meeting Midnight» (1999) және «The Oldest Girl in the World» (2000) кіреді. Ол сондай-ақ Манчестер композиторы Саша Джонсон Мэннингпен бірлесіп, 2007 жылы Манчестер соборында тұңғыш рет орындалған «Манчестер каролдары» атты Рождество әндері сериясін жасады. Ол Буш театрының 2011 жылғы «Алпыс алты кітап» жобасына қатысып, үшін оның жазған туындысы Король Джеймс Библиясының кітабына негізделген. 2015 жылдың сәуірінен шілдесіне дейін Ұлттық театрда Чиветель Эджиофор басты рөлде ойнаған, Даффидің «Everyman» пьесасының модернизацияланған бейімделуі қойылды.
Жеке өмір
16 жасында Даффи ақын Адриан Анримен қарым-қатынас бастады және 1982 жылға дейін онымен бірге тұрды. Кейін Даффи 15 жылға созылған қарым-қатынас құрған ақын Джеки Кеймен танысты. Джеки Кеймен бірге болған кезінде Даффи қызы Элланы дүниеге әкелді (1995 жылы туған), оның биологиялық әкесі – тағы бір ақын, Питер Бенсон. Әке-шешесінің рим-католик дінінде тәрбиеленген Даффи 15 жасында діннен безді. Дегенмен, ол өзінің діни тәрбиесінің поэзиясына тигізген әсерін мойындап, былай деді: «Поэзия мен дұға өте ұқсас». Ол лесбиянка.
Шығармалары
1974 жылы: Fleshweathercock and Other Poems, Outposts Ltd. 1984 жылы: Cavern of Dreams (спектакль). 1985: Standing Female Nude, Anvil Press Poetry (өлеңдер жинағы). 1986: Кішкентай әйелдер, үлкен жігіттер (спектакль). 1986: Жоғалу (радиоспектакль). 1986: Thrown Voices, Turret Books, буклет (өлеңдер). 1987: Манхэттенді сату, Anvil Press Poetry (өлеңдер). 1990: Басқа ел, Anvil Press Poetry (өлеңдер). 1992: Мен Валентин күні үшін рахмет айтпасам (редактор), Viking (өлеңдер антологиясы). 1992: Уильям және бұрынғы премьер-министр, Anvil Press Poetry, памфлет (өлеңдер). 1993: Mean Time, Anvil Press Poetry (өлеңдер). 1994: Anvil New Poets Volume 2 (редактор), Penguin Books (өлеңдер антологиясы). 2006: Жоғалған бақытты соңдар (Жейн Рей суреттеген), Penguin (балалар кітабы). 2007: "Жауап беру" (редактор), Picador (өлеңдер антологиясы). 2007: Шапка. Faber and Faber (балалар өлеңдері). 2007: "Көз жасын ұрлаушы", Barefoot Books (балалар кітабы). 2009: Миссис Скрудж: Рождестволық өлең (Бет Адамс суреттеген), Simon & Schuster. 2009: Балаларға арналған жаңа және жинақталған өлеңдер, Faber and Faber (өлеңдер). 2009: Принцессаның көрпелері (Кэтрин Хайд суреттеген), Templar (балалар кітабы). 2009: Рождествоның он екі өлеңі (редактор), Candlestick Press (өлеңдер). 2009: Айға: Ай өлеңдерінің антологиясы (редактор), Picador (өлеңдер). 2009: Махаббат өлеңдері, Picador (өлеңдер, таңдаулы). 2010: Сыйлық, Barefoot Books (балалар кітабы). 2011: Аралар, Picador (өлеңдер, таңдаулы). 2011: Рождестволық келісім (Дэвид Робертс суреттеген), Picador. 2012: Венцеслас: Рождестволық өлең (Стюарт Колакович суреттеген), Picador. 2014: Дороти Вордсворттың Рождестводағы туған күні (Том Даксбери суреттеген), Picador. 2015: The Wren Boys (Дермот Флинн суреттеген), Picador. 2018: Шыншылдық (Picador), 2018: Сегіз әлемнің әйелдері, Эндрю Дж. Мурхаус басылған (Fine Press Poetry).
1984: Cavern of Dreams (play). 1985: Standing Female Nude, Anvil Press Poetry (poetry). 1986: Little Women, Big Boys (play). 1986: Loss (radio play). 1986: Thrown Voices, Turret Books, pamphlet (poetry). 1987: Selling Manhattan, Anvil Press Poetry (poetry). 1990: The Other Country, Anvil Press Poetry (poetry). 1992: I Wouldn't Thank You for a Valentine (editor), Viking (poetry anthology). 1992: William and the Ex Prime Minister, Anvil Press Poetry, pamphlet, (poetry). 1993: Mean Time Anvil Press Poetry (poetry). 1994: Anvil New Poets Volume 2 (editor), Penguin Books (poetry anthology). 2006: The Lost Happy Endings (illustrated by Jane Ray), Penguin (children's book). 2007: Answering Back (editor), Picador (poetry anthology). 2007: The Hat. Faber and Faber (children's poetry). 2007: The Tear Thief. Barefoot Books (children's book). 2009: Mrs Scrooge: A Christmas Poem (illustrated by Beth Adams), Simon & Schuster. 2009: New & Collected Poetry for Children Faber and Faber (poetry). 2009: The Princess's Blankets (illustrated by Catherine Hyde). Templar (children's book). 2009: The Twelve Poems of Christmas (editor), Candlestick Press (poetry). 2009: To The Moon: An Anthology of Lunar Poetry (editor), Picador (poetry). 2009: Love Poems, Picador (poetry, selected). 2010: The Gift Barefoot Books (children's book). 2011: The Bees Picador (poetry, selected). 2011: The Christmas Truce (illustrated by David Roberts) Picador. 2012: Wenceslas: A Christmas Poem (illustrated by Stuart Kolakovic), Picador. 2014: Dorothy Wordsworth's Christmas Birthday (illustrated by Tom Duxbury), Picador. 2015: The Wren Boys (illustrated by Dermot Flynn), Picador. 2018: Sincerity (Picador), 2018: Eight World's Wives Published by Andrew J Moorhouse (Fine Press Poetry).