Кіріспе

Ирландиялық астроном және физик Джон Томас Ромни Робинсон FRS FRSE (23 сәуір 1792 – 28 ақпан 1882), көбінесе Томас Ромни Робинсон деп аталады, 19 ғасырғы ирландиялық астроном және физик. Ол сол кездегі Ұлыбританиядағы маңызды астрономиялық обсерваториялардың бірі болған Армаг астрономиялық обсерваториясының ұзақ жылдар директоры болды. Ол 4 келішті анемометрді ойлап тапқанымен еске алынады.

Өмірбаян

Робинсон Дублиндегі Сент-Анн қаласында туған, ағылшын портрет суретшісі Томас Робинсонның (1810 жылы қайтыс болған) және оның әйелі Рут Бактың (1826 жылы қайтыс болған) ұлы. Ол Белфаст академиясында білім алған, содан кейін Дублиндегі Тринити колледжінде діни ілімдерді оқыған. 1808 жылы ол стипендиат болып сайланды, 1810 жылы бакалавр дәрежесін бітіріп, 1814 жылы 22 жасында стипендия алды. Ол бірнеше жыл бойы Тринитиде табиғаттану (физика) профессорының орынбасары болды. Тринитиде оқып жүрген кезінде англикандық діни қызметкер болып тағайындалғандықтан, ол 1824 жылы Эннискиллендегі және Каррикмакростағы англикан шіркеуінің пасторлық қызметін атқарды. 1823 жылы, 30 жасқа келгенде, ол Армаг обсерваториясында астроном қызметіне тағайындалды. Содан бері ол Армаг обсерваториясында тұрып, астрономия мен физика саласындағы зерттеулермен айналысты, 1882 жылы қайтыс болғанға дейін. 1840 және 1850 жылдары Робинсон сол дәуірдегі ең қуатты телескопқа, яғни Робинсонның досы және әріптесі Уильям Парсонс, 3-ші Росс графы салған «Левиафан» телескопына жиі барып тұрды. Робинсон Парсонстың телескопы арқылы алынған түнгі аспанның жоғары сапалы суреттерін түсіндіруде белсенді қатысты, әсіресе галактикалар мен тұмандықтарға қатысты, және ол осы мәселе бойынша маңызды зерттеулер жариялады. Армагтағы өзінің обсерваториясында Робинсон жұлдыздардың үлкен каталогын жасап, көптеген байланысты есептерді жазды. 1862 жылы ол «Армаг обсерваториясында 1820 жылдан 1854 жылға дейін жасалған байқаулар негізінде құрастырылған 5345 жұлдызды Армаг каталогы үшін; Астрономиялық қоғамның естеліктеріндегі астрономиялық құралдарды жасау туралы мақалалары үшін және Корольдік Ирландия академиясының баяндамаларындағы электромагниттер туралы мақаласы үшін» Корольдік медальмен марапатталды. Робинсон сондай-ақ желдің жылдамдығын өлшеуге арналған құрылғыны – Робинсон тостаған анемометрін (1846) ойлап тапқан. Ол 1851 жылдан 1856 жылға дейін Корольдік Ирландия академиясының президенті болды және Британдық ғылымды дамыту қауымдастығының ұйымдастырушысы ретінде көп жылдар бойы белсенді қызмет етті. Робинсон Чарльз Бэббидждің досы болды, ол оған есептеу машинасы туралы идеяны алғаш рет ойлап тапқандығын еске салғаны үшін «қарыздар» екенін айтты.

Отбасы

Ол екі рет үйленді: біріншісі Элиза Изабелл Рэмбо (1839 жылы қайтыс болды), екіншісі Люси Джейн Эджворт (1806–1897), саясаткер Ричард Ловелл Эджворттың өмір бойы денсаулығы нашар болған қызы. Оның қызы Мэри Сюзанна Робинсон физик Джордж Габриэль Стоуксқа тұрмысқа шықты. Стоукс Робинсонның қарттық шағында Армағ қаласына Робинсонға жиі келіп тұратын.

Тану

Айдағы Робинсон (кратері) оның құрметіне аталған. Шамамен 1833 жылы оның досы, доктор Томас Коултер, оның есімін еске алу үшін Ромнея туысын атады. Калифорниялық ағаш мак түріне Romneya coulteri деген жалпы атау берілген. "Британ аралдарындағы ағаштар мен бұталар", 4-ші басылым, IV том. 1980 жыл.