Кіріспе
Суреттің фокустан тыс бөліктеріндегі көмескіліктің эстетикалық сапасы. Фотографияда боке (['b//oʊ//k//ə/ BOHkə' немесе ['b//oʊ//k//eɪ/ BOHkay]) – суреттің фокустан тыс бөліктеріндегі көмескіліктің эстетикалық сапасы, оны шатасу шеңберлері тудырады. Боке – "объективтің фокуссыз жарық нүктелерін қалай көрсетуі" деп те анықталады. Объективтің аберрациялары мен диафрагма пішінінің айырмашылығы әртүрлі боке эффектілерін тудырады. Фотографтар суретте көмескі аймақтарды жасыру үшін әдейілеу түрде шағын тереңдікке ие фокус техникасын қолданады, соның арқасында объективтерінің бокесі ерекше көзге түседі. Боке көбінесе шағылыстар мен жарық көздері сияқты кішкентай фондық жарықтардың маңында байқалады, сондықтан ол көбінесе осындай аймақтармен байланысты. Қосымша мағыналар мен нюанстар: бұл сөздер көмескі, тұманды немесе фокустан тыс болуды білдіреді, ал және әріптері ақыл-ойының тұманды, шатасқан, балалық, қарттық немесе ақымақтыққа салып ойнауын білдіреді. (時差ボケ) (сөзбе-сөз "уақыт айырмашылығы тұман") – ұшақтан кейінгі шаршаудың термині. (寝ぼける) – жартылай ұйықтаған немесе көзі ұйықтап жатқан адамның қимылы немесе жағдайы. дегеніміз – ақымақтыққа салып ойнау, ал – покер бетін білдіреді. Байланысты термин (暈かし) – қасақана көмескілендіру немесе түс градациясы; бұл транзитивті етістік (暈す) сөзінің зат есім түрі, ол бір нәрсені көмескілендіруді білдіреді, ал көмескі болуды емес.
In photography, bokeh ('/b//oʊ//k//ə/ BOHkə or '/b//oʊ//k//eɪ/ BOHkay; ) is the aesthetic quality of the blur produced in out of focus parts of an image, caused by circles of confusion. Bokeh has also been defined as "the way the lens renders out of focus points of light". Differences in lens aberrations and aperture shape cause very different bokeh effects. Photographers may deliberately use a shallow focus technique to create images with prominent out of focus regions, accentuating their lens's bokeh. Bokeh is often most visible around small background highlights, such as specular reflections and light sources, which is why it is often associated with such areas. with additional meanings and nuances: refers to being blurry, hazy or out of focus, whereas the and spellings refer to being mentally hazy, befuddled, childish, senile, or playing stupid. (時差ボケ) (literally, "time difference fog") is the term for jet lag. (寝ぼける) is a verb denoting the actions or condition of someone who is half asleep, or nodding off. means playing dumb, and refers to a poker face. The related term (暈かし) means intentional blurring or gradation; that is a noun form of the transitive verb (暈す), which means to make something blurry, rather than to be blurry.
Шетелде пайдалану
Ағылшын тіліндегі "боке" сөзі 1997 жылы "Photo Techniques" журналында танымал болды. Сол кездегі редактор Майк Джонстон 1997 жылғы мамыр/маусым санында осы тақырыпқа арналған үш мақала жазды; ол ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарға дұрыс айтылуын ұсыну үшін сөздің жазылуын өзгертті, "оның дұрыс айтылуы – 'бо' сөзі 'bone' сөзіндегідей, ал 'ке' сөзі 'Kenneth' сөзіндегідей, екі буынға да бірдей екпін қойылады" деді. "Боке" және "боке" жазу тәсілдерінің екеуі де 1996 жылдан бері қолданылып келеді, осыған дейін Мерклингер "немесе Боке, қаласаңыз" деген ұсыныс жасаған болатын. "Боке" термині алғаш рет 1998 жылы фотосурет кітаптарында пайда болды.
Боке және линзаның дизайны
Сандық тұрғыдан анықтау қиын болса да, кейбір линзалардың фокустан тыс аймақтары субъективті түрде жағымды болады. "Жақсы" боке макро және ұзын телеобъективтер үшін ерекше маңызды, себебі олар көбінесе тереңдік тереңдігінің аз болуын тудыратын жағдайларда қолданылады. Жақсы боке орта телеобъективтерде де (әдетте 35 мм форматта 85–150 мм) маңызды. Портреттік фотосуретте (олардың "табиғи" перспективасы үшін) қолданылғанда, фотограф көбінесе тереңдік тереңдігінің аз болуын қалайды, сонда субъект бүркеленген фонға қарсы айқын көрінеді. Боке сипаттамаларын бейнедегі шатасу шеңберінің зерттеуі арқылы бағалауға болады. Фокустан тыс аймақтардағы әрбір жарық нүктесі диафрагманың бейнесіне айналады, әдетте көлденең дискіге ұқсайды. Линзаның сфералық аберрацияға қатысты түзетілуіне байланысты, дискіде біркелкі жарық болуы мүмкін, шеттеріне немесе ортасына жақын жарық болуы мүмкін. Соңғы "сабынды көпіршік" сипаттамасын көрсеткен танымал линза – Hugo Meyer & Co. компаниясы жасаған, кейін Meyer Optik Görlitz компаниясы қайта жаңғыртқан линза. Сфералық аберрацияға нашар түзетілген линзалар фокус жазықтығының алдындағы фокустан тыс нүктелер үшін бір түрдегі дискіні, ал артқы нүктелер үшін басқа түрді көрсетеді. Бұл тіпті қажетті болуы мүмкін, себебі шеттері күңгірт боке шеңберлері айналадағы бейнемен біркелкі үйлесетін, аз анық пішіндерді құрайды. Диафрагманың пішіні боке сапасына да әсер етеді. Дәстүрлі линза дизайнында (диафрагмалық жапырақтары бар), линза ең үлкен диафрагма өлшемінен (ең кішкентай f саны) кішірек тоқтатылғанда, фокустан тыс нүктелер диафрагма жапырақтары құратын көпбұрышты пішінде бүркеленеді. Бұл линзаның қатаң жиекті боке жасағанда ең анық көрінеді. Сондықтан кейбір линзаларда диафрагманы шеңберге жақындату үшін көп жапырақтары және/немесе қисық жиектері бар. Minolta 1987 жылдан бері идеалды шеңберлі диафрагмаға жақын линзаларды насихаттау және енгізуде алда жүрді, бірақ қазір көптеген өндірушілер портреттік фотосурет саласында пішіні оңтайландырылған диафрагмалары бар линзаларды ұсынады. Керісінше, катадиоптрикалық телеобъективтер пончик тәрізді боке жасайды, себебі оның екінші айнасы диафрагманың орталық бөлігін жабады. Соңғы уақытта фотографтар боке пішінін пайдаланып, жүректер немесе жұлдыздар сияқты пішіндері бар картондан жасалған қарапайым масканы объективтің үстіне орналастырады. 11, 12 немесе 15 жапырақтары бар диафрагмалы линзалар боке сапасы бойынша ерекше жақсы деп есептеледі. Осы себепті линзаларға жақсы шеңберлер алу үшін кең диафрагмаға жетудің қажеті жоқ (көпбұрыштардың орнына). Бұрын кең диафрагмалы линзалар (f/2, f/2.8) күрделі математикалық есептеулер мен өндіріс біліміне байланысты өте қымбат болатын, барлық есептеулер мен шыны жасау қолмен жасалатын кезде. Leica f/4.5 кезінде жақсы бокеге қол жеткізе алатын. Бүгін f/1.8 линза жасау әлдеқайда оңай, ал 85 мм линза үшін үлкен боке алу үшін f/1.8 9 жапырақтары бар линза жеткілікті. Nikon, Minolta және Sony сияқты кейбір линза өндірушілер фокустан тыс аймақтардың көрсетілуін өзгертуге арналған арнайы басқару құралдарымен линзалар жасайды. Nikon 105 мм DC Nikkor және 135 мм DC Nikkor линзаларында (DC – "Дефокус бақылау" дегенді білдіреді) фокус жазықтығының алдындағы және артындағы бокеді өзгерту үшін сфералық аберрацияны артық түзетуге немесе аз түзетуге мүмкіндік беретін басқару сақинасы бар. Minolta/Sony STF 135 мм f/2.8 [T4.5] (STF – "тегіс трансфокус" дегенді білдіреді) – әсіресе жағымды боке жасауға арналған линза. Екі диафрагманың біреуін 9, екіншісін 10 жапырақтарымен таңдауға болады. Апертура жиектерін жұмсарту үшін аподизациялық сүзгі қолданылады, нәтижесінде біртіндеп сөніп бара жатқан шеңберлермен тегіс дифокус аймағы пайда болады. Бұл қасиеттер оны 1999 жылдан 2014 жылға дейін нарықтағы осындай жалғыз линзаға айналдырды. 2014 жылы Fujifilm Fujinon XF 56mm F1.2 R APD линзасында ұқсас аподизациялық сүзгіді пайдаланатын линзаны жариялады. Sony 2017 жылы Sony FE 100 мм F2.8 STF GM OSS қосты. "Sigma YS System Focusing" 135 мм f/2.8 сондай-ақ жақын фокус қашықтығында аберрацияны өтеуге арналған қосымша қолмен жылжытылатын компонентке ие. Оны дифокусты басқару үшін қайта пайдалануға болады. 2015 жылы Meyer Optik USA Inc. компаниясы Kickstarter платформасында Trioplan f2.9/50, бастапқыда Hugo Meyer & Co. компаниясы жасаған линза негізінде жаңа линза жасау үшін науқанды бастады. Анаморфты линзаларды қолдану бокеді линзаның көлденең және тік өсі бойынша әртүрлі көрсетуіне әкеледі, сфералық линзадағыдан гөйше пішінге айналады. 2016 жылы Apple Inc. компаниясы iPhone 7 Plus телефонын шығарды, ол "Портреттік режимде" суретке түсіруге мүмкіндік береді (боке тәрізді әсер). Samsung Galaxy Note 8 телефонында да ұқсас әсер бар. Екі телефон да жиектерді анықтау және суреттің "тереңдік картасын" жасау үшін қос камераны пайдаланады, содан кейін телефон фотосуреттің фокустан тыс бөліктерін бүркелеу үшін оны пайдаланады. Google Pixel сияқты басқа телефондар тек бір камераны және тереңдік картасын жасау үшін машиналық оқуды пайдаланады. 2017 жылы Vivo боке әсері бар селфилерге арналған қос фронталды линзасы бар смартфон шығарды. Біріншісі, 20 МП линзасы, f/2.0 диафрагмасы бар 1/2.78" сенсорды пайдаланады, ал екіншісі, 8 МП f/2.0 линзасы, тереңдік туралы ақпаратты жинақтайды. Боке екі линзаның үйлесімімен жасалуы мүмкін, ал түсірілген суреттердегі боке әсерін әртүрлі тереңдіктермен қайта фокусқа келтіруге болады. 2018 жылдың басында Honor 9 Lite смартфоны төрт камерамен (екі қос линза) шығарылды. Алдыңғы және артқы камералардың екеуі де 13 МП негізгі линзаға және боке тереңдігі туралы ақпаратты жинауға арналған 2 МП линзаға ие.
Эмуляция
Боке бейнесін нақты камерамен түсірілген фокуссыз нүктелік көздің бейнесіне сәйкес келетін ядроны қолдану арқылы модельдеуге болады. Дәстүрлі конволюциядан айырмашылығы, бұл конволюцияда ядро әр бейне нүктесінің қашықтығына байланысты болады және, кемінде теориялық тұрғыдан алғанда, алдыңғы пландағы объектілермен жабылатын бейне нүктелерін қамтуы тиіс. Сондай-ақ, боке – кез келген көмескілік емес. Алғашқы жуықтау бойынша, дефокус көмескілігі – біртекті диск арқылы конволюция, бұл "стандартты" Гаусс көмескілігіне қарағанда есептеулерді көп қажет ететін операция; біріншісі жарықтардың айналасында анық шеңберлер жасайды, ал екіншісі әлдеқайда жұмсақ эффект береді. Дифракция көмескіліктің тиімді пішінін өзгерте алады. Кейбір графикалық редакторларда мұны істеуге арналған сүзгі бар, әдетте ол "Линза көмескілігі" деп аталады. Бокені дәл модельдеу үшін көмескілікті сызықтық, HDR кеңістігінде орындау қажет. Төмен динамикалық диапазонды бейнелер үшін HDR жарығын қалпына келтіру үшін жасанды нейрондық желі қолданылуы мүмкін. Кішкентай диафрагмалы камераларда, мысалы, компактты немесе ұялы телефон камераларында, боке жасау үшін баламалы механикалық механизм ұсынылған, ол бейне тұрақсыздануы деп аталады, онда линза мен сенсор бір фокустық жазықтықта фокусты сақтау үшін қозғалады, ал жақын жердегілерге дефокус қойылады. Бұл эффект қазіргі уақытта тек бір ось бойынша көмескілік тудырады. Кейбір озық цифрлық камераларда әртүрлі диафрагмалармен және фокуспен бірнеше сурет түсіретін, содан кейін оларды бір суретке қолмен біріктіретін боке мүмкіндіктері бар. Бокенің озық жүйелері 2 сенсордан тұратын аппараттық жүйелерді қолданады, бір сенсор әдеттегідей сурет түсіреді, ал екіншісі тереңдік туралы ақпаратты жазады. Боке эффектісі мен фокусты қайта орнату сурет түсірілгеннен кейін қолданылуы мүмкін.
Басқа қолданбалар
2009 жылы MIT Media Lab зерттеу тобы bokeh эффектісін көзге көрінбей кішкентай штрих-кодтар немесе bokodes жасау үшін пайдалануға болатынын көрсетті. 3 мм-ге дейін кіші штрих-кодтарды олардың үстіне кішкентай линза орнату арқылы, егер штрих-кодты шексіздікке бағытталған қарапайым камерамен фокустан тыс қараса, нәтижедегі кескін штрих-кодтағы ақпаратты сканерлеуге жететіндей үлкен болады.