Ирландияның прогрессивті демократтар партиясы (1985-2009)

Кіріспе

Ирландиялық саяси партия (1985–2009)

Прогрессивті демократтар (An Páirtí Daonlathach, сөзбе-сөз "Демократиялық партия"), көбінесе PDs деп аталады, Ирландиядағы консервативті-либералдық саяси партия болды. Партияның тарихы 24 жылды қамтиды, 1985 жылы құрылғаннан бастап 2009 жылы таратылғанға дейін. 1985 жылдың 21 желтоқсанында Десмонд О’Мэлли және Фианна Фейл мен Фине Гейлден бөлінген басқа да саясаткерлер құрған Прогрессивті демократтар ажырасу, контрацепция және басқа да әлеуметтік мәселелер бойынша либералдық ұстанымдарды қабылдады. Партия сондай-ақ экономикалық либерализацияны қолдады, салық салуды төмендету, фискалдық консерватизм, жекешелендіру және әлеуметтік қамтамасыздандыру реформасы сияқты шараларды жақтады. 1987 жылғы жалпы сайлаудағы дебюті табысты болды, Дэйл Эйренде 14 орын жеңіп алды және халықтың дауысының шамамен 12 пайызын алып, уақытша жұмысшы партиясынан өтіп, Ирландияның үшінші ірі саяси партиясы атанды. Прогрессивті демократтар Дэйлде 10 орыннан артық жеңіп алған емес, бірақ 26-шы Дэйл (1989–1992), 28-шы Дэйл (1997–2002), 29-шы Дэйл (2002–2007) және 30-шы Дэйл (2007–2009) кезеңінде Фианна Фейлмен коалициялық үкіметтер құрды. Үкіметтегі кіші коалициялық серіктес ретіндегі осы жылдары партияның Ирландия саясаты мен экономикасына тигізген әсері оның шағын мөлшеріне қарағанда зор болды. Атап айтқанда, партия 1990 және 2000 жылдардағы Ирландияның «кельт жолбарысы» экономикалық өрлеуіне ықпал еткен төмен салықты, бизнеске бағытталған ортаны қалыптастырғаны үшін мақталып, кейіннен Ирландияның қаржылық және экономикалық дағдарысына да себепкер болды деп айыпталды. Мэри Харни 1993 жылдан 2006 жылға дейін партияны басқарды, ол ірі ирландиялық саяси партияны басқарған алғашқы әйел атанды. Оның орнын Майкл Макдауэлл басты, ол партияны 2007 жылғы жалпы сайлауға бастады, онда партия Дэйлдегі сегіз орынның алтысын жоғалтты. 2008 жылдың 8 қарашасында, тағы да Харнидің басшылығымен, партия тарап кету процесін бастады; ол 2009 жылдың 20 қарашасында ресми түрде таратылды. 30-шы Дэйлге сайланған екі прогрессивті демократ саясаткері, Мэри Харни мен Ноэль Грилиш, тәуелсіз TD ретінде үкіметті қолдауды жалғастырды. Харни сондай-ақ 2011 жылдың қаңтарына дейін Денсаулық сақтау және балалар министрі қызметін атқарды.

The Progressive Democrats (An Páirtí Daonlathach, literally "The Democratic Party"), commonly referred to as the PDs, was a conservative liberal political party in Ireland. The party's history spanned 24 years, from its formation in 1985 to its dissolution in 2009. Launched on 21 December 1985 by Desmond O'Malley and other politicians who had split from Fianna Fáil and Fine Gael, the Progressive Democrats took liberal positions on divorce, contraception and other social issues. The party also supported economic liberalisation, advocating measures such as lower taxation, fiscal conservatism, privatisation and welfare reform. It enjoyed an impressive début at the 1987 general election, winning 14 seats in Dáil Éireann and capturing almost 12 per cent of the popular vote to temporarily surpass the Labour Party as Ireland's third largest political party. Although the Progressive Democrats never again won more than 10 seats in the Dáil, it formed coalition governments with Fianna Fáil during the 26th Dáil (1989–1992), the 28th Dáil (1997–2002), the 29th Dáil (2002–2007) and the 30th Dail (2007–2009). These successive years as the government's junior coalition partner gave the party an influence on Irish politics and economics disproportionate to its small size. In particular, the party was credited with shaping the low tax, pro business environment that contributed to Ireland's Celtic Tiger economic boom during the 1990s and 2000s, as well as blamed for contributing to the subsequent Irish financial and economic crisis. Mary Harney led the party from 1993 until 2006, becoming the first woman to lead any major Irish political party. She was succeeded by Michael McDowell, who led the party into the 2007 general election, where it lost six of its eight seats in the Dáil. On 8 November 2008, again under the leadership of Harney, the party began the process of disbanding; it was formally dissolved on 20 November 2009. The two Progressive Democrat politicians elected to the 30th Dáil, Mary Harney and Noel Grealish, continued to support the government as independent TDs. Harney also continued as Minister for Health and Children until January 2011.

Қор

Партия 1985 жылы Джек Линч пен Чарльз Хоухи үкіметтеріндегі бұрынғы аға министр Десмонд О'Маллимен құрылды. О'Мэлли Хоухидің қатал қарсыласы болды және Хоухиге қарсы бірнеше көшбасшылық күрестерге қатысты, ол бірдей дәрежеде танымал және даулы болды. О'Мэлли 1984 жылы Жаңа Ирландия форумының есебін қолдағандықтан Dáil-дегі Фианна Фейлдің қамшысынан айырылды және 1985 жылдың басында "мүшеге лайықсыз мінез-құлық" көрсеткені үшін Фианна Фейлден шығарылды, себебі ол Фианна Фейлдің контрацепцияны енгізуге қарсылығын қолдамады. О'Мэлли Фианна Фейл мүшелері Мэри Харни, Бобби Моллой және Пирс Уайс, Fine Gael депутаты Майкл Китинг және бұрынғы Fine Gael белсендісі Майкл Макдауэллмен бірігіп, жаңа партия құрды. Бөлініп шыққандар қазіргі партиялардың саясатына наразы болды, оларды экономикалық және ажырасу, контрацепция сияқты әлеуметтік мәселелерде жеткілікті либералды емес деп есептеді. 1985 жылы Ирландияда жылдық табысы 7300 фунттан жоғары адамдардың табысынан 60 пайыз салық алынса, елдің мемлекеттік қарызы ЖІӨ-нің 104 пайызын құрады, жұмыссыздық деңгейі 17,3 пайызды көрсетті. Прогрессивті демократтардың либералды реформалық бағдарламасы осы жағдайда ерекше радикалды болып саналды. Макдауэлл партияға "Жаңа демократтар", "Жаңа республика", "Ұлттық партия", "Радикалды партия" сияқты бірнеше атауларды ұсынды, бірақ "Прогрессивті демократтар" олардың арасында болған жоқ. О'Мэлли партияның кәсіпкерлікке қолдау көрсетуі, барлық адамдардың экономикалық қатысуына жағдай жасауы, либералды және плюралистік болуы, институционалдық тәуелділікке қарсы болуы, ынталандыруларды қолдауы, өзін-өзі сенуге баса назар аударуы, мүмкіндігінше реттеуден бас тартуы, монополияға қарсы болуы және бәсекелестікті ынталандыруы, ұлтшылдыққа аса мән бермей, "ұлтшылдық мифтерге" емес, "нағыз республикалық" құндылықтарды бағалауы керектігін мәлімдеді. Мэри Харни, Пэт Кокспен өткен қатал сайлаудан кейін партияның жаңа басшысы болды. Харни Ирландияның ірі саяси партияларын басқарған алғашқы әйел атанды. Харни 1997 жылдың мамырынан 2006 жылдың қыркүйегіне дейін Танайст (премьер-министрдің орынбасары) қызметін атқарды. 2002 жылғы жалпы сайлауда партия күтілмегендей Dáil-дегі өкілдер санын сегізге дейін екі есеге арттырды, бірақ дауыс үлесі сәл төмендеп, 4 пайызды құрады. Жалпы алғанда, Прогрессивті демократтар төрт рет коалициялық үкіметтерге қатысты, олардың барлығында Фианна Фейлмен (1989–1992; 1997–2002; 2002–2007; 2007–2009) және 2007–2009 жылдары Жасыл партиямен бірлесіп жұмыс істеді. 2005 жылы Майкл Макдауэлл ашық түрде республикаға қарсы ұстанымды білдіріп, Герри Адамс, Мартин МакГиннес және Мартин Ферристі ИРА Армия Кеңесінің мүшелері деп атады. Осы кезде Ирландия саясатында Синн Фейн саясаткерлерін Армия Кеңесінің мүшелері деп айыптамау қағидасы болды, сондықтан Макдауэлл бұл қағиданы бұзды. Ол ИРА таратылғанға дейін Синн Фейн Солтүстік немесе Оңтүстік үкіметіне қатыса алмайтынын мәлімдеді. 10 қыркүйекте Майкл Макдауэлл қарсылықсыз партия басшысы болып сайланды, оны Том Парлон ұсынды, ал бұл ұсынысты Лиз О'Доннелл қолдады. Лиз О'Доннелл партия басшысының орынбасары, ал Том Парлон партия президенті болды. 2007 жылғы жалпы сайлау партия үшін ауыр соққы болды. Прогрессивті демократтар 166 орындық Dáil-дегі сегіз орынның алтысынан айырылды. Орынсыз қалғандардың арасында партия басшысы Майкл Макдауэлл, оның орынбасары Лиз О'Доннелл және партия президенті Том Парлон болды. Макдауэлл орынсыз қалғаннан кейін қоғамдық өмірден кетіп, партия төрағасы Мэри Харниден партия басшысының рөлін қайтадан алуын сұрады. Келесі айда Том Парлон да қоғамдық өмірден кететінін және Ирландия құрылыс индустриясы федерациясының бас директоры лауазымын қабылдайтынын мәлімдеді. Бұрынғы сенатор Джон Дардис басқарған комитет 2007 жылдың қыркүйегінде басшылық рөлін сенатор немесе кеңесшінің атқаруын ұсынды (бірақ партия ережелері сол кезде бұл лауазымды TD-ның атқаруын талап етті). 2008 жылдың 16 ақпанында партияның Бас кеңесінің отырысы кез келген сенаторға, кеңесшіге немесе 20 басқа мүшесінің қолдауымен партия басшылығына қатысуға ниет білдірген кез келген партия мүшесіне мүмкіндік беру үшін ережелерді өзгертті. 17 сәуірде сенатор Сиаран Кэннон басқа сенатор Фиона О'Мэллиді жеңіп, партияның басшысы болып сайланды. Партияның қалған екі депутаты Мэри Харни мен Ноэль Грилиш 30-шы Dáil-де Фианна Фейл мен Жасыл партиямен коалициялық үкімет құрды. Партия бұл сайлаудағы сәтсіздіктен ешқашан қалпына келмеді. 2008 жылдың 8 қарашасында барлық парламенттік мүшелер (екі TD және екі сенатор) және партияның негізін қалаушы Десмонд О'Малли партияның саяси тұрғыдан енді тиімді емес екеніне келісіп, Маллингарда өткен арнайы конференцияда 201 қабылданып, 161 дауыспен Прогрессивті демократтарды таратуға шешім қабылдады. 2009 жылдың қаңтарында партия әлі де жұмыс істеп, мемлекеттік қаржыландыруды алып тұрды, оның ішінде министр Мэри Харниге төленетін Партия басшысының жәрдемақысы да бар еді, бірақ келесі маусымға қарай қаржыландыру тоқтатылды. 2009 жылдың наурызында Ноэль Грилиш Кэннонның Fine Gael-ге қосылуына байланысты партияның уақытша басшысы болды және партияның өмір сүруінің соңғы айларына дейін бұл лауазымды сақтап қалды. Прогрессивті демократтар партиясының мұрағаты 2009 жылдың 10 маусымында Дублин университетіне тапсырылды. 2009 жылғы жергілікті сайлауда кем дегенде 20 бұрынғы Прогрессивті демократ кеңесшілері округтік, қалалық және қалалық кеңестерге депутат болып сайланды. Олардың кейбіреулері Fine Gael кандидаттары, кейбіреулері Фианна Фейл, ал кейбіреулері тәуелсіздер болып сайланды. Партияның экономикалық саясаты неолиберализмге негізделген. Олар жеке кәсіпкерлік бостандығын және салықтарды төмендетуді қолдады. Олар көбінесе жекелендіруді жақтады, мысалы, бұрын мемлекеттік меншікте болған Aer Lingus әуе компаниясы мен Telecom Éireann коммуникациялық компаниясын жекелендіруді қолдады. Олар сонымен қатар Aer Rianta әуежай компаниясын таратуға қатысты және Дублин әуежайында жеке, бәсекелес екінші терминалды құруға сәтсіз әрекет жасады. PD басшысы және денсаулық сақтау министрі ретінде Мэри Харни денсаулық сақтау саласына жеке сектордың ықпалын кеңейтуге қатысты. Ол мемлекеттік ауруханалардың жерінде жеке ауруханаларды орналастыру саясатын ұстанды және денсаулық сақтандыруды жекелендіруге жағдай жасады. Алайда, олар әріптес коалицияның Aer Rianta әуежай компаниясын жекелендіру жоспарларына қарсы болды, себебі жеке монополия мемлекеттік монополиядан да нашар болады деп есептеді. Партия төмен салық салуды ынталандырды. 2002 жылы Экономикалық және әлеуметтік зерттеу институты (ESRI) мәлімдегендей: "Жалпы алғанда, соңғы 10-20 жылдағы бюджеттер жоғары табыс топтарына қарағанда төмен табыс топтарына көбірек жағдай жасады, бірақ жоғары өсімділік кезеңдерінде бұл айқын байқалды". Партия 1997 жылдан бері үкіметте болған кезде табыстың төмен мөлшерлемесі 26%-дан 20%-ға, ал жоғары мөлшерлеме 48%-дан 41%-ға төмендеді. Олар корпоративтік салықты төмендетуді қолдады, себебі бұл бизнес өсуін ынталандырады және жеке кәсіпкерлікке сыйақы беруге мүмкіндік береді деп сендірді. Партия көбінесе осы саясаттар "кельт мақтауы" экономикасына жауапты екенін мәлімдеді. Тринити колледжінің экономика профессоры Дермот Макалис 1985 жылы Прогрессивті демократтардың пайда болуы экономикаға күткеннен де жағымды әсер еткенін айтады. Ол ирландияның төмен салықты, бизнеске бағытталған экономикасы көбінесе Прогрессивті демократтардың саясатына негізделгенін айтады. "Олар осыған сұраныс бар екенін дәлелдеді және оған интеллектуалдық күш берді". Партия басшылары идеологиямен ғана басшылыққа түспейтінін айтты. Бұрынғы партия басшысы Майкл Макдауэлл либерализмді сол-оң спектрде емес, екі идеалдың қосындысы деп санайды. Мэри Харни денсаулық сақтау министрі болған кезде: "Мен өзімнің саясатымды ешқандай идеологиядан емес, өзімнің тәжірибемнен және ақыл-ойымнан аламын" деді. Алайда Харни денсаулық сақтау саласына жеке ықпалды кеңейтуге тырысқан даулы министр болды...

The party was founded in 1985 by Desmond O'Malley, a former senior minister in Fianna Fáil governments under Jack Lynch and Charles Haughey. O'Malley was a strong opponent of Haughey and was involved in a number of leadership heaves against Haughey, who was popular and controversial in equal measure. O'Malley had lost the Fianna Fáil whip in the Dáil in 1984 because of his support for the New Ireland Forum report and was finally expelled from Fianna Fáil early in 1985 for "conduct unbecoming" a member when he refused to support Fianna Fáil's opposition to the introduction of contraception. O'Malley joined with Fianna Fáil members Mary Harney, Bobby Molloy and Pearse Wyse, Fine Gael TD Michael Keating and former Fine Gael activist Michael McDowell to set up the new party. The breakaways were dissatisfied with the policies of existing parties, which they viewed as being insufficiently liberal, both economically and on social issues such as divorce and contraception. In Ireland in 1985, when personal income above £7,300 per annum was taxed at 60 percent, the country's national debt was 104 percent of GDP, unemployment was 17.3 percent, the Progressive Democrats' liberal reformist agenda was considered especially radical. McDowell suggested a number of names for the party, including New Democrats, New Republic, National Party, Radical Party; Progressive Democrats was not among his suggestions. O'Malley declared that the party ought to be pro enterprise, in favour of economic participation by all, liberal and pluralist, hostile to institutional dependency, favourable to incentives, pro self reliance, deregulating where possible, anti monopoly and pro competition, low key on nationalism, stressing "real republican" values rather than "nationalistic myths". Mary Harney became the new leader after a bitter electoral contest with Pat Cox who later left the party. Harney was the first woman to lead any of the major Irish political parties. Harney served as Tánaiste (deputy prime minister) from May 1997 until September 2006 after a return to government in coalition with Fianna Fáil. In the 2002 general election the party defied expectations by doubling its Dáil seats to eight, although its share of the vote declined slightly to 4%. In total the Progressive Democrats participated in coalition governments four times, on each occasion with Fianna Fáil (1989–1992; 1997–2002; 2002–2007; 2007–2009), and also with the Green Party from 2007 to 2009. In 2005 Michael McDowell publicly took a firmly anti republican position and named Gerry Adams, Martin McGuinness and Martin Ferris as members of the IRA Army Council. The convention in Irish politics at this time was not to accuse Sinn Féin politicians of being members of the Army Council, in doing so McDowell broke with convention. He said that until the IRA disbanded Sinn Féin could not be involved in government, North or South. On 10 September, Michael McDowell was elected unopposed as Party Leader, having been nominated by Tom Parlon and that nomination being seconded by Liz O'Donnell. Liz O'Donnell became Deputy Leader and Tom Parlon became Party President. The 2007 general election was a disastrous one for the party. The Progressive Democrats lost six of their eight seats in the 166 seat Dáil. Among those to lose their seats were party leader Michael McDowell, deputy leader Liz O'Donnell and party president Tom Parlon. McDowell retired from public life after he lost his seat, and Mary Harney was asked by the party chairman to resume the role of party leader. The following month, Tom Parlon announced that he was also leaving public life and would take up the position of Director General of the Irish Construction Industry Federation. A committee headed by former Senator John Dardis recommended in September 2007 that the role of leader be taken on by a senator or councillor (although the party rules then required that the position must be held by a TD). A meeting of the party's General Council on 16 February 2008 changed the rules to allow any senator, councillor or any party member with the support of 20 other members to stand for the party's leadership and on 17 April, Senator Ciarán Cannon was elected leader, defeating fellow Senator Fiona O'Malley. The party's two remaining TDs, Mary Harney and Noel Grealish, entered into coalition government with Fianna Fáil and the Green Party in the 30th Dáil. The party never recovered from this electoral collapse. On 8 November 2008, with all parliamentary members (two TDs and two Senators) and founder Desmond O'Malley united in the opinion that the party was no longer politically viable, delegates to a special conference in Mullingar voted by 201 votes to 161 to bring the Progressive Democrats to an end. In January 2009 the party was still operating and in receipt of state funding, including a Party Leader's Allowance paid to Minister Mary Harney, but had ceased to receive funding by the following June. In March 2009, Noel Grealish became caretaker leader after Cannon's decision to join Fine Gael, and he retained the role for the remaining months of the party's existence. The archives of the Progressive Democrats party were presented to University College Dublin on 10 June 2009. At least 20 former Progressive Democrats councillors won seats on county, city and town councils at the 2009 local elections. Some were elected as Fine Gael candidates, some as Fianna Fáil and others as independents. liberal, and classical liberal. The party's economic policies were based on neoliberalism. They supported the freedom of private enterprise and the lowering of taxes. They generally favoured privatisation; for example, they supported the privatisation of the previously state owned airline Aer Lingus and communications company Telecom Éireann. They were also part of the break up of airports company Aer Rianta and unsuccessfully lobbied for a private, competing second terminal in Dublin Airport. As acting PD leader and Minister for Health, Mary Harney was involved in the controversial extension of private sector influence in health care. She pursued a policy of co location of private hospitals on public hospital grounds and is seen as sympathetic to the privatisation of health insurance. However, they opposed their coalition partner's plans to privatise airports company Aer Rianta on the grounds that a private monopoly would be worse than a public monopoly. The party was a strong supporter of low taxation. As the Economic and Social Research Institute (ESRI) stated in 2002: "On balance, budgets over the past 10 to 20 years have been more favourable to high income groups than low income groups, but particularly so during periods of high growth". While the party was in government since 1997, the lower rate of income tax fell from 26% to 20% and the upper rate from 48% to 41%. They supported low corporation tax because they believe it encouraged business growth and enabled private enterprise to be rewarded. The party often claimed these policies were in part responsible for the "Celtic Tiger" economy. Dermot McAleese, emeritus professor of economics at Trinity College Dublin, says that the emergence of the Progressive Democrats in 1985 may have had a more positive influence on the economy than some recognise. He argues the Irish low tax, pro business economy is based in large part on Progressive Democrat policies. "They proved that there was a constituency for this, and they gave the intellectual power to it." The party leaders rejected the idea that they are ruled by ideology alone. Former party leader Michael McDowell has said that he sees liberalism as not being on the left right spectrum as it is a mix of the ideals of both. Mary Harney, on becoming health minister said "I don't get my politics from any ideology, I get it from my experience and common sense". Yet Harney was a controversial minister who attempted to extend private influence in the health service and McDowell's campaign in the general election included particularly strong attacks on Irish left wing parties. Despite having in its ranks the openly gay Colm O'Gorman, the Progressive Democrats did not support same sex marriage. Instead, they claimed to propose legislating for civil union; however attempts by the Labour Party to legislate for civil unions in the previous Dáil had been forestalled by PD Minister for Justice, Equality and Law Reform Michael McDowell, due to his insistence that non sex relationships be recognised too. The Progressive Democrats again voted down the same bill in the current Dáil. Both Progressive Democrats and other commentators have suggested that the party had a greater influence on government policy since 1997 than might be expected from its size. This belief appears to have some basis – as of September 2004 the party controlled two of the most important cabinet positions (Justice and Health), despite having less than one tenth of the seats of its coalition partner Fianna Fáil. In a 2000 speech to the American Bar Association, the then party leader Mary Harney appeared to express a desire that Ireland become "closer to Boston than Berlin", adopting US free market models for economic development, health, education, and other services rather than European Continental models because she believed that while continental countries (such as Germany and France) have more equality, they had bad economies and high unemployment. However, in the midst of the ongoing Irish financial crisis, many opponents began to question the legacy of the Progressive Democrats. In a review of the Department of Finance Robert Wright, a Canadian economist, singled out the policies of the PD's and Fianna Fáil's 2002 election manifestos as contributing significantly to the 2008 property market crash.

Жалпы сайлау нәтижесі

Сайлау Орындықтар жеңіп алды ± Позиция Бірінші преференция дауыс % Үкімет басшысы 1987 14 3-орын 210,583 11.8% Оппозиция Десмонд О'Мэлли 1989 8 5-орын 91,013 5.5% Коалиция (FF PD) Десмонд О'Мэлли 1992 4-орын 80,787 4.7% Оппозиция Десмонд О'Мэлли 1997 6 4-орын 83,765 4.7% Коалиция (FF PD) Мэри Харни 2002 4-орын 73,628 4.0% Коалиция (FF PD) Мэри Харни 2007 6-орын 56,396 2.73% Коалиция (FF GP PD) Майкл Макдауэлл